kontakt:
redakcjaeko.org.pl
redakcjaeko.org.pl
Oj nie mamy sezonu ogórkowego. Tylko w Polsce afera w służbie zdrowia, do tego katastrofa ekologiczna na rzece Bóbr, a na tym tle polityczna przepychanka, kto jest winny i czy katastrofa na Odrze była lepiej czy gorzej rozwiązana. Jak zwykle służby tłumaczą, że wszystko było w porządku z dokumentacją środowiskową. Teraz ma to wyjaśnić śledztwo prokuratury.
W lipcu Komisja Europejska przedstawi plan rewizji systemu EU ETS. Zanim to się wydarzy warto zapoznać się z raportem dotyczącym poparcia ETS W Europie. Sugeruje on, że społeczeństwo traktuje ETS głównie jako „karę”. Obywatele preferują „motywowanie do działań prośrodowiskowych zamiast po prostu karania za sam fakt emisji”. W Polsce poparcie jest najniższe, pojawiają się też opinie, że firmy w ogóle nie powinny płacić za swoje emisje. W tym samym czasie Komisja Europejska i Europejski Bank Inwestycyjny ogłosiły wypłatę 2,5 mld euro z Funduszu Modernizacyjnego na wsparcie 51 projektów związanych z energią w 11 państwach UE. Polska otrzyma 180 mln euro. Finansowanie pochodzi z dochodów z unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS). Łącznie z Funduszu Modernizacyjnego od stycznia 2021 r. wypłacono 23,2 mld euro. Być może komunikacyjnie wciąż nie jest łączona opłata ETS z funduszami na transformację.
A ta wciąż przebiega chaotycznie, do tego wciąż ogromne wsparcie dostają paliwa kopalne szczególnie gaz. Z jednej rośnie udział źródeł odnawialnych w zużyciu energii pierwotnej, a z drugiej utrzymuje się silne uzależnienie gospodarki od importu paliw kopalnych, co generuje wysokie koszty. Uzależnienie od importu energii w latach 2015–2024 wzrosło w naszej gospodarce z 29 proc. do 46 proc. - wynika z raportu Forum Energii.
Brak strategii transformacji skutkuje też działaniami pozarynkowymi, kontrowersyjnymi z punktu widzenia prosumentów. W czerwcu, 2026 PSE znowu zlecała ograniczanie pracy odnawialnych źródeł energii na polecenie operatora krajowego systemu elektroenergetycznego PSE. Tzw „redysponowanie”, czyli wyłączanie OZE- jest uruchamiane, gdy suma dostarczanej mocy jest wyższa niż bieżące zapotrzebowanie, a do ustabilizowania sytuacji nie wystarcza ograniczenie pracy konwencjonalnych elektrowni czy eksport nadwyżek energii. Ta sytuacja pokazuje też, że konwencjonalne i odnawialne elektrownie nie zawsze dają się po prostu bilansować. Tak na pewno nie da się zrobić w przypadku atomu, który jest źródłem centralnego systemu nie elastycznym.
Kolejny brak strategii, to adaptacja do zmiany klimatu a konkretnie do fali upałów, z którymi sobie nie radzimy. Jak czytamy w apelu naukowców: brakuje też „systemowych działań chroniących mieszkańców przed przegrzewaniem miast, zwiększających retencję wody, wzmacniających odporność infrastruktury oraz wspierających społeczności najbardziej narażone na skutki zmiany klimatu”.
Słabo też idzie termomodernizacja, a ta także ma sporo wspólnego z ETS. Europejski Trybunał Obrachunkowy (ETO) właśnie pokazał, że z Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) pieniądze trafiały głównie tam, gdzie łatwiej i szybciej można je było wydać.
Wobec tych problemów kolejne ataki w Ukrainie, trzęsienie ziemi w Wenezueli wydają się jakoś odległe. A cieśnina Ormuz? Już chyba nawet Doland Trump nie wie, jak wygląda sytuacja.
|
|
Węgiel Brunatny |
|
|
Energetyka konwencjonalna |
|
|
OZE |
|
|
OZE |
|
|
Klimat |
Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) wydał dziewięć korzystnych rozstrzygnięć dla strony społecznej w sprawie ochrony zabytków Opolna-Zdroju, dawnego kurortu położonego na skraju kopalni węgla Turów. Sąd potwierdził, że organy konserwatorskie i Ministerstwo Kultury nie mogą odmawiać ochrony ani „skracać” postępowań z powodów pozaprawnych.
Po wielu latach jest wyrok w sprawie nieprawidłowości nowego bloku w elektrowni Turów. PGE i Budimex poinformowały o zawarciu ugody przed Prokuratorią Generalną RP, która rozlicza umowę dotyczącą projektu i budowy bloku energetycznego w Elektrowni Turów, realizowanego przez konsorcjum MPE Deutschland, Budimeksu oraz Técnicas Reunidas.
– Ważniejszą kwestią niż spory sądowe wydaje się plan transformacji dla regionu Turowa. Jasnym jest, że kopalnia wcześniej czy później zakończy prace. Ważne jest, by się na to przygotować. Tu samorządy podejmują pierwsze inicjatywy szukania innej ścieżki rozwoju aniżeli kopalnia i elektrownia. To jednak nadal są pomysły bez wdrożenia, a czasu nie ma. Kompleks w Turowie z roku na rok traci na znaczeniu dla systemu energetycznego, a to będzie oznaczać mniejsze zatrudnienie także dla poddostawców. Planu dla tych branż nie ma – wskazuje Bartosz Kwiatkowski z Fundacji Frank Bold, która stara się wspomóc prawnie samorządy w poszukiwaniu alternatyw dla rozwoju regionu.
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Fundacji Frank Bold, która wnioskowała o wznowienie postępowania w sprawie koncesji wydobywczej dla należącej do Polskiej Grupy Energetycznej Kopalni Węgla Kamiennego Turów - podała spółka.
Eksperci, przedstawiciele administracji rządowej, samorządowcy oraz kadra zarządzająca sektora energetycznego rozmawiali o przyszłości kompleksu Turów i kierunkach transformacji Subregionu Turów. Jednym z najważniejszych tematów spotkania były techniczne możliwości stworzenia nowego modelu funkcjonowania kompleksu, opartego na współpracy energetyki konwencjonalnej z nowoczesnymi źródłami energii, magazynami energii oraz biogazowniami. Na sali zabrakło mieszkańców Bogatyni i okolic.
Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (FST) stał się jednym z kluczowych narzędzi wspierających polskie regiony węglowe. Ale jego brak po 2027 r. może osłabić zdolność państwa i samorządów do łagodzenia społecznych i gospodarczych skutków odchodzenia od węgla – wynika z raportu Instytutu Badań Strukturalnych przygotowanego na zlecenie Polskiej Zielonej Sieci. Autorzy rekomendują utrzymanie wsparcia dedykowanego dla regionów węglowych także w kolejnej perspektywie finansowej UE.
^menu
Transformacja energetyczna w Polsce postępuje, ale jej przebieg jest niespójny. Z jednej rośnie udział źródeł odnawialnych w zużyciu energii pierwotnej, a z drugiej utrzymuje się silne uzależnienie gospodarki od importu paliw kopalnych, co generuje wysokie koszty. Uzależnienie od importu energii w latach 2015–2024 wzrosło w naszej gospodarce z 29 proc. do 46 proc. - wynika z raportu Forum Energii.
Raport Fundacji Instrat pokazuje, że górnicy z lubelskiej kopalni węgla Bogdanka nie odrzucają transformacji energetycznej, ale obawiają się o przyszłość własną, swoich rodzin i całego regionu. Dlatego domagają się konkretnego harmonogramu, zaangażowania państwa i alternatywnych miejsc pracy. Publikacja raportu połączona była z dyskusją o przyszłości Lubelskiego Zagłębia Węglowego.
W najnowszym odcinku podcastu "Po ludzku o ekonomii" bierzemy na cel jedną z najbardziej szkodliwych iluzji w polskiej debacie publicznej. Przekonanie, że to Unia Europejska, a nie przestarzały system energetyczny i uzależnienie od węgla, odpowiada za wysokie rachunki za prąd.
Francja została zmuszona do wyłączenia jednego ze swoich reaktorów jądrowych oraz do zmniejszenia mocy wielu z pozostałych. Wszystko to z powodu fali upałów, która przetacza się przez ten kraj.
Narasta napięcie między Orlenem a Michałem Sołowowem wokół projektu SMR, czyli małych reaktorów jądrowych. W tle są pytania o skalę zaangażowania państwowego koncernu, podział korzyści i wpływ sporu na przyszły miks energetyczny Polski - informuje Business Insider Polska.
^menu
Operatorzy systemów dystrybucyjnych (OSD) mają trudności z podłączaniem nowych projektów OZE wystarczająco szybko. Raport ujawnia, że słabe struktury zarządzania i ograniczenia mocy tworzą wąskie gardła, które powodują nagromadzenie projektów w kolejce.
Nowy raport grupy konsultingowej AFRY, zlecony przez Beyond Fossil Fuels, wykazuje, że tylko w 8 krajach UE - w tym też w Polsce - projekty z zakresu energii odnawialnej i magazynowania energii o wartości 100 mld euro utknęły w kolejkach.
Miliardy złotych czekają, inwestorzy tracą cierpliwość, a tańsza energia nie trafia do odbiorców. Według nowego raportu zatory w polskich sieciach energetycznych stały się jednym z największych hamulców transformacji energetycznej i rozwoju nowoczesnego przemysłu.
Około dwóch milionów złotych rocznie planuje zaoszczędzić Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Świdnicy dzięki inwestycji na terenie zajezdni autobusowej przy ulicy Inżynierskiej. Za ponad 45 mln złotych powstaje tam instalacja fotowoltaiczna i wiatrowa, która pozwoli przewoźnikowi samodzielnie produkować prąd do ładowania miejskich autobusów elektrycznych.
Przyjmując zobowiązania dłużne (pożyczki i kredyty) na kwotę 9 761 179,49 zł inwestycja przy rocznych oszczędnościach ok. 2 mln zł zwróci się w ciągu 5 lat – wylicza Witold Tomkiewicz, rzecznik prasowy przewoźnika.
Zgodnie z aktualnymi zasadami programu KPO „Instalacje OZE realizowane przez społeczności energetyczne” (B2.2.2/G1.1.2) większość projektów musi zostać zakończona do 31 grudnia 2026 r., a część inwestycji będzie mogła być realizowana maksymalnie do 30 czerwca 2027 r. w przypadku spełnienia dodatkowych warunków dotyczących certyfikacji instalacji. Oznacza to, że beneficjentom pozostał około rok na wykonanie projektów, rozliczenie środków i osiągnięcie zakładanych efektów.
Słońce po raz pierwszy wyprzedziło gaz jako źródło prądu w Azji. Import chińskich paneli fotowoltaicznych do Azji Południowo–Wschodniej wzrósł w pierwszym kwartale rok do roku o 150 proc. Kontynent wyraźnie umacnia kurs na słońce.
Komentarz:
Nie zaskakujący skutek wojny Trumpa (też o ropę) w Iranie – dalsza ucieczka świata od paliw kopalnych, tym razem Azji, ale też nadal Europy. Elektryfikacja trwa oparta o panele PV.
Fotowoltaika jeszcze niedawno była dodatkiem do systemu, a dziś coraz szybciej przesuwa się do jego centrum. Taniejące panele, rosnące magazyny energii i coraz większy popyt na prąd zmieniają globalny rynek szybciej, niż zakładano. Według prognoz fotowoltaika może już w 2032 r. stać się największym źródłem energii elektrycznej na świecie.
Fotowoltaika stanie się głównym źródłem prądu na naszej planecie do 2032 roku, wyprzedzając wszystkie konwencjonalne elektrownie.
Gigantyczny boom na rynku wielkoskalowych magazynów energii przełoży się na siedemnastokrotny wzrost ich całkowitej pojemności, co pozwoli na skuteczną stabilizację systemów energetycznych.
W gminie Strzelce Opolskie narasta konflikt wokół planowanej budowy potężnej biometanowni. Choć radni zorganizowali spotkanie z przedstawicielami Polskiej Grupy Biogazowej (PGB), to zabrakło na nim mieszkańców. Sołtysi oraz komitet protestacyjny odmówili udziału, zarzucając władzom i inwestorowi brak transparentności oraz działanie z opóźnieniem. Po burzliwej dyskusji wniosek jest jeden: kompromis wydaje się obecnie niemożliwy.
Po tym, jak mieszkańcy dowiedzieli się o planach budowy we wsi biogazowni rolniczej, natychmiast wystąpili do burmistrza o dokumenty. Po ich analizie złożyli skargę.
^menu
– Niezależnie od tego, czy chodzi o efektywność energetyczną w przemyśle, modernizację sieci czy wsparcie cen energii poprzez zwiększanie udziału OZE i magazynowania energii środki pochodzące z działalności emisyjnej trafiają na rzecz czystszych i bardziej konkurencyjnych systemów energetycznych w UE – podkreśliła Teresa Ribera.
Czerwiec okazał się najlepszym jak dotychczas miesiącem w historii fotowoltaiki w Polsce pod względem wolumenu wyprodukowanej energii. Podobnie jak w poprzednich miesiącach, nie obyło się bez regularnych wyłączeń systemów fotowoltaicznych na skutek decyzji podejmowanych przez Polskie Sieci Elektroenergetyczne.
Europejski Trybunał Obrachunkowy (ETO) opublikował raport specjalny, z którego wynika, że unijne środki z Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) przeznaczone na termomodernizację budynków mieszkalnych generują jedynie umiarkowane oszczędności energii. Zamiast finansować głębokie renowacje przynoszące największe długoterminowe efekty, pieniądze trafiały głównie tam, gdzie łatwiej i szybciej można je było wydać.
^menu
Z dwuletnim opóźnieniem rząd przyjął w dn. 08.06.2026 zaktualizowaną wersję KRAJOWEGO PLANU W DZIEDZINIE ENERGII I KLIMATU DO 2030 (KPEiK), która nadal jest niewystarczająca w stosunku do osiągnięcia neutralności klimatycznej. Nie jest to też klarowna ani innowacyjna strategia wdrażania ambitnej transformacji gospodarczej, w tym energetycznej. Aktualizacja KPEiK jest jednak krokiem we właściwym kierunku. Pozytywnie należy ocenić większy (choć zdecydowanie zbyt zachowawczy) udział OZE, rozwój sieci energetycznych oraz dostrzeżenie społecznych aspektów transformacji. Jednocześnie dokument pozostaje również zbyt ostrożny w zakresie tempa odchodzenia od paliw kopalnych, nadmiernie opiera bezpieczeństwo energetyczne na gazie ziemnym i energetyce jądrowej oraz nie wykorzystuje pełnego potencjału efektywności energetycznej, rozwoju OZE i działań adaptacyjnych. Naszym zdaniem ważne jest, że Polska posiada taki dokumentu, ale w tej perspektywie pozostaje nadal wiele do zrobienia, aby budować społeczeństwo, gospodarkę i środowisko przyrodnicze odporne i bezpieczne w obliczu multikryzysu, który dotyka nasz kraj w coraz większym stopniu.
Wyniki badania pojawiają się w czasie, gdy temat ETS ponownie wraca do krajowej debaty. Prezydent elekt Karol Nawrocki zapowiedział, że będzie dążył do przeprowadzenia referendum obejmującego m.in. kwestie związane z Europejskim Zielonym Ładem i polityką klimatyczną Unii Europejskiej. W dyskusji publicznej system ETS jest często przedstawiany jako mechanizm, który należy zlikwidować.
Badanie pokazuje jednak, że opinia mieszkańców Unii jest bardziej złożona. Zamiast rezygnacji z systemu, większość oczekuje jego konsekwentnego stosowania – przede wszystkim wobec największych emitentów – oraz przeznaczania uzyskanych środków na inwestycje ograniczające emisje i wzmacniające konkurencyjność europejskiego przemysłu.
29 czerwca ponad 80 naukowców zaapelowało do parlamentarzystów o pilną debatę klimatyczną w Sejmie. W liście pytają, jakie działania podejmuje państwo, aby chronić obywateli przed skutkami zmiany klimatu wywołanej działalnością człowieka. Apel pojawia się w czasie jednej z najintensywniejszych fal upałów ostatnich lat. Naukowcy ostrzegają, że chodzi już nie tylko o pogodę, ale o zdrowie ludzi, bezpieczeństwo żywności, infrastrukturę i publiczne finanse.
Temperatura wód powierzchniowych Pacyfiku wzrosła powyżej normy, co oznacza, że rozpoczęło się El Nino. Ta anomalia pogodowa może mocno podgrzać naszą planetę.
Sprzeciw pojawia się z powodu ryzyka trudnych do przewidzenia skutków ubocznych. W nowym badaniu wprost wybrzmiewa najważniejsze zastrzeżenie: realny test terenowy wybielania chmur mógłby przynieść katastrofalne, niezamierzone konsekwencje.
Zdecydowana większość Polaków popiera ochronę przyrody, rozumie jej gospodarcze znaczenie i oczekuje, że państwo ją ochroni — wynika z badania przeprowadzonego przez Opinia24 na zlecenie Pracowni na rzecz Wszystkich Istot w dniach 20–26 maja 2026 r. na reprezentatywnej próbie 1000 mieszkańców Polski
Jeśli w najbliższym czasie nie wystąpią długotrwałe opady deszczu, zbiorniki mogą niemal całkowicie wyschnąć jeszcze przed zakończeniem lata - ostrzegają w ostatnim raporcie pracownicy Roztoczańskiego Parku Narodowego.
Po dwóch latach funkcjonowania Strefy Czystego Transportu (SCT) w Warszawie pojawiły się pierwsze dane pokazujące jej wpływ na jakość powietrza. Jak podsumował SmogLab, z analizy średniorocznych stężeń dwutlenku azotu (NO₂) wynika, że na stacjach pomiarowych znajdujących się w granicach strefy poziom tego zanieczyszczenia spadł średnio o 18 proc. w latach 2023–2025. Dla porównania, poza obszarem SCT spadek wyniósł około 5 proc.
Zanieczyszczone powietrze negatywnie wpływa na rozwijający się mózg, nasila choroby układu oddechowego i zwiększa ryzyko zachorowania na nowotwory. Tymczasem rodzice często nie mają rzetelnej informacji, jakim powietrzem oddychają ich dzieci, w szczególności, gdy przebywają w szkole. Powstała petycja w tej sprawie do dwóch ministerstw.
Już 26 czerwca Główny Inspektorat Ochrony Środowiska (GIOŚ) wydał komunikat o przekroczeniu norm ozonu w powietrzu. Na stacji pomiarowej przy ul. Bujaka w Krakowie odnotowano jego stężenie na poziomie 184,6 µg/m³.
^menu
Radosław Gawlik, Hanna Schudy, Witold Miklaszewski
Wydaje: Stowarzyszenie Ekologiczne EKO-UNIA przy współpracy przedstawicieli Ogólnopolskiej Koalicji "Rozwój TAK - Odkrywki NIE".
Stowarzyszenie Ekologiczne EKO-UNIA, ul. Białoskórnicza 26, 50-134 Wrocław
| Newsletter/ Obserwator TEPP (Transformacji Energetycznej Ponad Podziałami) czerwiec 2026 |
| 9 wygranych w NSA w sprawie Opolna-Zdroju. |
| Newsletter / Obserwator TEPP maj 2026 |
| Newsletter/ Obserwator TEPP kwiecień 2026 |
| Newsletter/ Obserwator TEPP, marzec 2026 |
| Newsletter/ Obserwator TEPP (Transformacji Energetycznej Ponad Podziałami) luty (...) |
| Newsletter/ Obserwator TEPP (Transformacji Energetycznej Ponad Podziałami) styczeń 2026 |
| prof. Jan Popczyk: Trzy fale elektroprosumeryzmu |
| Jean Gadrey: Pogodzić przemysł z przyrodą |
| Jak wyłączyć ziemię z obwodu łowieckiego i zakazać (...) |
| Bez mokradeł nie zatrzymamy klimatycznej katastrofy |
| Zielony Ład dla Polski [rozmowa] |
| We Can't Undo This |
| Robi się naprawdę gorąco |
Materiały zgromadzone na serwisie dostępne są na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe
