Pod Prąd

styczeń 2026

Właśnie zapadł wyrok TSUE w sprawie kar potrąconych z funduszy unijnych po tym, jak Polska nie uiściła ich po niezastosowaniu się do wyroku. Strona Polska liczyła, że zawierając umowę z Czechami może cofnąć czas i anulować to, że wcześniej nie zastosowała się do wyroku TSUE. Teraz sąd uznał, zapłacone kary nie zostaną zwrócone. Wcześniej TSUE wykreślił sprawę ze swojego rejestru, a kary przestały być naliczane z dniem 4 lutego 2022 r. Ale ponieważ wcześniejsze kary nie zostały zapłacone, to Komisja potrąciła je z funduszy unijnych. Tych pieniędzy nie da się odzyskać. Sędziowie wyjaśnili, że okresowa kara pieniężna ma charakter prewencyjny i służy ochronie interesu ogólnego.
Komentarz Redakcji:
Gdzie są teraz obrońcy Turowa? Posłowie i przedstawiciele rządu PiS zapewniali, że nic nie zapłacimy, że mamy prawo zlekceważyć wyrok i kary TSUE. Przyszło sprawdzam i straciliśmy ostatecznie 68,5 mln Euro. Czy politycy Zjednoczonej Prawicy zapłacą finansowo za to lekceważenie prawa UE? Za ich brak kompetencji płacą podatnicy i Region Zgorzelecki, wciąż bez planu transformacji i funduszy…

https://www.pap.pl/aktualnosci/kara-dla-polski-za-kopalnie-turow-jest-wyrok-tsue
https://next.gazeta.pl/next/7,151003,32546360,jest-wyrok-tsue-ws-turowa-polska-nie-odzyska-milionow-euro.html
https://www.bogatynia.info.pl/newsy/wiadomosci/17221-tsue-potwierdza-polska-musiala-zaplacic-kary-za-turow-mimo-ugody-z-czechami

W Polsce wciąż nie wiadomo, jaki kierunek przyjmie transformacja energetyczna, szczególnie ta związana z węglem brunatnym. W regionie Turowa wielu sądzi, że wydobycie potrwa tam do 2044 r. Malownicza wieś Opolno - Zdrój właśnie mierzy się z likwidacją szkoły, sklepu. To efekt chaosu informacyjnego – nikt nie wie, jaka przyszłość czeka Opolno. O Opolnie-Zdroju czy Wigancicach, obok Bogatyni, wielu już zapomniało, a może nawet nigdy nie słyszało. Kiedy mieszkańcy okolic przesiedlonej wsi Mühlrose w Niemczech protestują, aby nie demolować regionu bardziej niż to uzasadnione, w Opolnie pozostaje czekanie. Kiedy mieszkańcy Mühlrose powoli wprowadzają się do swoich nowych domów kilka kilometrów od starej wsi, w Opolnie ludzie nie wiedzą nawet, czy do poszerzenia odkrywki dojdzie. Wraz z upływem czasu wartość nieruchomości maleje. Budynki komunalne są w opłakanym stanie. Nawet jeżeli dojdzie kiedyś do wysiedleń, to ludzie mogą zostać z niczym. 
https://www.onet.pl/informacje/odpowiedzialny-inwestor/turow-niemcy-fedruja-czesi-krytykuja-polacy-czekaja/7thh2r4,0666d3f1

Budowa bariery przeciwfiltracyjnej, która ma ograniczać dopływ wód podziemnych do wyrobiska, ograniczenie zanieczyszczeń powietrza, hałasem i światłem – takie działania podjęła kopalnia Turów w Bogatyni, by ograniczyć wypływ wydobycia na środowisko - podał we wtorek jej właściciel, spółka PGE GiEK.
https://www.wnp.pl/energia/energetyka/pge-giek-kopalnia-turow-wdraza-rozwiazania-ograniczajace-wplyw-wydobycia-na-srodowisko,1024249.html

Od lat wiele budynków w byłej, zdrojowej miejscowości nie może doczekać się wpisu do rejestru zabytków. Domy przysłupowe w pobliskiej wsi Jasna Góra dostają dofinansowanie, ale Opolno nie – mimo wyroków sądu i zaleceń Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Zapraszamy media regionalne i ogólnopolskie.
https://eu01web.zoom.us/meeting/register/IoARqxUUQRmfAPLCFHOIXw#/registration

Koncern energetyczny LEAG zamierza wydobywać węgiel w kopalni odkrywkowej Welzow-Süd (Spree-Neiße) tylko do 2030 roku, czyli trzy lata wcześniej niż planowano. Rozbudowa instalacji fotowoltaicznych i wiatrowych doprowadziła do ogromnych zmian na rynku energii elektrycznej.

Ten przykład pokazuje także, jak ważna jest transparencja w komunikowaniu także tych problematycznych wiadomości. Burmistrz Welzow mówi, że miasto może zająć się kwestią tego, jak powinien wyglądać krajobraz po zakończeniu wydobycia odkrywkowego, jakie są możliwości i jak należy go zaprojektować w perspektywie długoterminowej. Rozważa się utworzenie terenów przemysłowych, a także połączeń infrastrukturalnych.
Pozostaje kwestą otwartą, po co jednak niszczyć wieś Mühlrose, kiedy w wielu innych przypadkach koncern ogranicza wydobycie. Już w styczniu firma LEAG ogłosiła zmniejszenie kopalni odkrywkowej Reichwalde (Saksonia), dzięki czemu przedsiębiorstwo zaoszczędzi w szczególności na kosztach przeniesienia linii kolejowej Lausitzbahn.
https://www.rbb24.de/wirtschaft/beitrag/2026/01/leag-ende-tagebau-welzow-sued-cottbus-2030.html

W Pod prąd pisaliśmy już kiedyś, jak z „uroków” górnictwa odkrywkowego korzysta region Wielkopolski wschodniej. Teraz prezentujemy możliwość zwiedzania odkrywki Bełchatów. Muzea prezentujące kopalne rośliny czy zwierzęta, zapierające dech widoki czy skomplikowane układy maszyn w elektrowniach to typowe cechy turystyki przemysłowej, która może pomóc w procesie transformacji, także w wymiarze symbolicznym.
https://www.gigantymocy.pl/okoliczne_atrakcje/zwiedzanie-kopalni