kontakt:
redakcjaeko.org.pl
redakcjaeko.org.pl
„Rok 2026, świat, w którym masy są rządzone i manipulowane przez posiadającą władzę garstkę wybrańców”
Cytat z filmu Metropolis Fritza Langa z 1927 r.
Bałtycka Warta (Baltic Centry) i polski produkt na pierwszym miejscu – tak Donald Tusk zapowiada rok 2026 dla Polski. Wzmocnienie polskiej armii, przemysłu, energetyki, ale jednocześnie koniec mrożenia cen prądu dla gospodarstw domowych, ustawa górnicza, która przewiduje zachęcanie górników do wcześniejszego odejścia z pracy. Rząd cieszy się też z zatwierdzenia przez KE pomocy publicznej dla elektrowni jądrowej na Pomorzu. Górnictwo węgla kamiennego wciąż może jednak liczyć na pomoc państwa, a przykładem niech będzie ostatni protest w prywatnej kopalni Silesia. Najpierw ten zakład wykończyły nierówne warunki na rynku – dopłaty do państwowych kopalń, a potem ten zakład będzie traktowany jak państwowy w zakresie osłon dla górników. Transformacja energetyczna w Polsce to wciąż raczej zagadka, niż plan.
2026 to także dalsze rozmowy w celu blokowania albo ulepszania warunków umowy UE z krajami Mercosur. Przegłosowany w grudniu przez Parlament Europejski pakiet zabezpieczeń nie przekonał europejskich rolników, że porozumienie to nie zaszkodzi unijnemu rynkowi rolnemu. Jednocześnie mamy niezrozumiały zwrot w polityce transformacji energetycznej proponowany przez Ministra Energii. Przewidywane jest zmniejszanie roli OZE na rzecz energetyki jądrowej i gazu. Jest to zatem ukłon w stronę mniej ambitnego planu KPEiK, który może być w efekcie niekorzystny dla portfela obywateli ale też dla polityki klimatycznej, która ma przecież podstawowe interesy obywateli zabezpieczyć. Ten mało ambitny KPEiK nie docenia chyba faktu, że 65 proc. Polaków uważa, że gospodarka może zyskać na polityce klimatycznej. A tej polityce nie sprzyjają też ciągłe roszady w zarządach koncernów czy spółek. Chociażby w PGE doszło do odwołania prezesa i to bez podawania przyczyn, pół roku po przyjęciu nowej strategii. Czuć pewne rozedrganie - z jednej strony wolę transformacji, z drugiej ucieczkę, gdy tylko się okazuje, że do niej się zbliżamy. Bez przewidywalności i stałości nie będzie możliwe efektywne wykorzystanie środków publicznych, szczególnie na termomodernizację budynków, rozwój pomp ciepła oraz modernizację ciepłownictwa, które zwiększą efektywność i elastyczność systemu elektroenergetycznego. Chłopcem do bicia w tym rozedrganiu jest chyba OZE, o czym świadczy blokowanie przyłączy czy częste odłączanie od sieci oraz blokownie najtańszego źródła- lądowej energetyki wiatrowej. Tymczasem to OZE oraz spółdzielnie energetyczne wydają się być zwycięzcą 2025 r. Ani rząd, ani KPEiK nie doceniają tempa przyrostu mocy oraz faktu, że tylko w ostatnich miesiącach liczba spółdzielni wzrosła z 126 do 401 ( stan 31.12.25) – jest to więcej o 100 niż przewidywał wciąż nie przyjęty KPEiK.
Rok 2025 w polityce międzynarodowej to m.in. powrót do władzy w USA Donalda Trumpa, a początek 2026 to niespodziewana ingerencja USA w sytuację w Wenezueli. Powodem mają być m.in. narkotyki, ale prezydent Trump mówi otwarcie, że kluczowa jest ropa i naftowe koncerny amerykańskie, które zostały wywłaszczone z majątku przez rządy Wenezueli. Odchodzące paliwa kopalne stanowią więc wciąż element walki geopolitycznej, chociaż do gry w tym roku weszły mocno magazyny energii czy samo bilansowanie sieci. To one mogą wyznaczyć przyszłość energetyki czy suwerenności energetycznej. Operator krajowego systemu elektroenergetycznego (PSE) poinformował, że wszystkie linie i stacje niezbędne do przesyłu energii z morskich farm wiatrowych pomyślnie przeszły próby napięciowe. Mimo że prąd z energetyki wiatrowej nie będzie raczej tani, to widać, że o przyszłości energetyki wypowiadają się coraz częściej nie moce wytwórcze, ale właśnie przedstawiciele sieci przesyłowych i dystrybucyjnych.
|
|
Węgiel Brunatny a w nim: |
|
|
Energetyka konwencjonalna i górnictwo |
|
|
OZE |
|
|
Klimat |
|
|
Niska Emisja |
Kolejne spotkanie w Zgorzelcu – życzenia, nadzieje, rozproszenie, ale planu wciąż brak
Czesi domagają się do końca roku 2025 aktualizacji planu ochrony wód
Pole Bełchatów w kopalni Bełchatów kończy wydobycie w 2026 r.
Likwidacja Tomisławic - dalszy etap transformacji energetycznej w regionie Konina
Niemcy – sąd zezwala na wywłaszczenie lasu obok odkrywki Nochten
Życzenia na 2026 rok
^menu
Michał Kossowski, były prezes zarządu Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa, powiedział: – To, co robimy, jest słuszne. Czyli walka z tym systemem, który istnieje w kraju i z nieefektywnym monopolem, za który płacą obywatele. W tych korporacjach panuje przeświadczenie, że najważniejszy jest interes spółki. Obywatele mają prawo, żeby te spółki myślały ich interesem.
Komisja Europejska wyraziła zgodę na udzielenie przez Polskę pomocy publicznej na budowę elektrowni jądrowej. Premier Donald Tusk poinformował, że budowa będzie mogła ruszyć jeszcze w grudniu i że zabezpieczono na ten cel całość potrzebnej kwoty, czyli 60 mld zł.
Nie mamy wciąż treści tej decyzji. Ona może mieć istotny wpływ, jak rząd Polski może wydawać te 60 mld zł bezprecedensowej pomocy publicznej dla PEJ. Jaki mechanizm różnicowy- wspierania cen, najdroższej energii na rynku w Europie i Polsce? Jaki okres wsparcia- 60 lat, jak chciał rząd, czy 30-40? Kto zapłaci za składowiska odpadów średnioaktywnych i najgroźniejszych przez tysiące lat- wysokoradioaktywnych? Ten temat nie istnieje i jest trudny i kosztowny. Premier Tusk sam zauważył - offshore da 3 razy więcej energii niż EJ Choczewo! Może coś z tego powinno wynikać?
Za przyjęciem ustawy głosowało 241 posłów, przeciw było 6, a 186 wstrzymało się od głosu. Nowe przepisy mają obowiązywać od 1 stycznia 2026 r. Termin jest istotny ze względu na procedury związane z likwidacją kopalni Bobrek spółki Węglokoks Kraj, a także zaplanowane przez Polską Grupę Górniczą łączenie ruchów Bielszowice i Halemba kopalni Ruda.
Prezydent Karol Nawrocki podpisał nowelizację ustawy górniczej, która wprowadza m.in. wsparcie dla odchodzących z pracy pracowników sektora.
Na 10 miejscowości w Polsce, w których pracodawcy płacą w Polsce najwięcej, aż sześć to miejscowości górnicze. Choć wydobycie węgla na Śląsku przynosi straty, a kopalnie są tam stopniowo zamykane ze względu na politykę klimatyczną rządu, to górnicy wciąż należą do elity zarobkowej kraju. Ci pracujący przy węglu kamiennym to w tym zawodzie już jednak raczej dolna półka zarobków.
Atmosfera wokół węgla zaczyna przypominać grupę rekonstrukcyjną, która chce wskrzesić poczucie, że węgiel jest fundamentem polskiej gospodarki, chociaż staje się coraz większym ciężarem. Kopalnie schodzą na poziomy 700 m –1 km pod ziemię, gdzie ryzyko, temperatura i koszty wydobycia rosną lawinowo. Państwo dopłaca do systemu około 9 mld zł rocznie, a mimo to Polska nadal nie ma realnej strategii wyjścia z epoki węgla.
- Prawda jest taka, że jeżeli chodzi o ostatnie lata, to my nie znamy rzeczywistego stanu polskiego górnictwa - podkreśla w rozmowie z WNP Jacek Korski, były szef Kompanii Węglowej, ekspert górniczy.
LW Bogdanka chce pracować jak najdłużej. Blokadą jednak mogą okazać się państwowe dopłaty do kopalń śląskich. - Mamy nadzieję, że w najbliższym czasie sytuacja się wyrówna i wszyscy gracze na rynku węgla energetycznego będą mieli równe szanse - mówi WNP Sławomir Krenczyk, prezes ds. rozwoju najefektywniejszej polskiej kopalni węgla.
Greenpeace pogłębił analizę planów rozbudowy mocy gazowych oraz infrastruktury gazowej przez największe spółki energetyczne oraz PSE, która to analiza była przesłanką do złożenia wniosku do NIK o kontrolę gazowej samowoli spółek oraz ministerstw odpowiedzialnych za planowanie i wdrożenie transformacji energetycznej Polski.
Ministrowie reprezentujący Kancelarię Prezydenta RP. Podczas konferencji prasowej zapowiedzieli przygotowanie poprawek do ustawy górniczej. "Pan prezydent wskazywał, że ustawa nie jest aktem doskonałym. Prace nad poprawką trwają i planujemy jej złożenie przed najbliższym posiedzeniem Sejmu" - zapowiedział minister Karol Rabenda.
Przez najbliższe kilka lat polski system elektroenergetyczny będzie bezpieczny, m.in. dzięki rynkowi mocy - ocenia prezes operatora przesyłowego energii elektrycznej PSE Grzegorz Onichimowski. Na kolejne lata jest pomysł, do którego PSE i rząd przekonują Komisję Europejską.
Prezes URE w dniu 17 grudnia 2025r zatwierdził taryfy na 2026 r. na sprzedaż energii elektrycznej do odbiorców w gospodarstwach domowych czterem tzw. sprzedawcom z urzędu (PGE Obrót, Tauron Sprzedaż, Enea i Energa Obrót) oraz taryfy pięciu największym dystrybutorom (PGE, Tauron, Enea, Energa i Stoen Operator) energii elektrycznej. Średnia cena w taryfach na energię elektryczną dla gospodarstw domowych wyniesie od 1 stycznia 495,16 zł netto za 1 MWh. A zatem będzie ona niższa o ok. 14 proc. w porównaniu do cen z taryf zatwierdzonych na IV kwartał 2025 r. i ok. 1 proc. od tzw. ceny „mrożonej” obowiązującej w 2025 r. (500 zł netto za 1 MWh). Wszystkie ceny zatwierdzane i podawane przez URE są cenami bez VAT i akcyzy.
Węgiel będzie sukcesywnie tracony jako główne źródło energii. W 2030 r. zużycie ma wynieść 26-28 mln ton, a w 2040 r. spadnie do maksymalnie 10 mln ton. Wiceminister energii podkreślił, że tempo spadku zużycia węgla jest zgodne z założeniami umowy społecznej z 2021 r. ( która obowiązuje do 2049r !?)
KPEiK, przejęty od ministerstwa klimatu i poprawiony przez Ministra Energii, zakłada także redukcję emisji w sektorze energii o 43-53 proc. do 2030 r. i 61-75 proc. do 2040 r. oraz zmniejszenie jednostkowych kosztów wytwarzania energii elektrycznej o 8 proc. i 18 proc. odpowiednio.
Tydzień Energetyka: Francuzi snują atomowe plany; Taryfy na prąd zatwierdzone; Jest nowy KPEiK i strategia PSE; Pierwsza aukcja na offshore; Dotacje na magazyny energii; Węgry i Hiszpania mają program wsparcia przemysłu, Polska nie; Dymisja w Tauronie.
Polska transformacja energetyczna oparta na energetyce jądrowej wchodzi w decydującą fazę. Jak wynika z raportu World Energy Employment 2025, globalny boom na atom oznacza ostrą rywalizację o specjalistów.
^menu
Domknięto pierwszy w UE „odpornościowy” przetarg na duże farmy PV, w którym moduły, ogniwa i falowniki muszą spełniać wymogi ograniczające pochodzenie z Chin. Cyberbezpieczeństwo i pewny łańcuch dostaw są politycznie nośne, ale pozostaje pytanie o koszt tej odporności. Czy zapłacą go odbiorcy energii w cenach, państwo w mechanizmach wsparcia, czy może producenci i dostawcy technologii w postaci niższych marż?
Spółdzielnie energetyczne zyskują popularność jako alternatywny model lokalnej produkcji i zarządzania energią, jednak ich skuteczność wymaga świadomego planowania, finansowania i spełnienia wielu warunków. W rozmowie z Krzysztofem Solarzem, dyrektorem Inkubatora Przedsiębiorczości Gminy Kamienna Góra i ekspertem spółdzielni energetycznej „Sudecka Energia”, omawiamy ekonomię, ryzyka i rolę tych spółdzielni w polskiej transformacji energetycznej.
Projekt tzw. ustawy sieciowej — elementu "pakietu antyblackoutowego" — wywołuje niepokój branży OZE. Nowe przepisy mogą naruszać konstytucyjną zasadę ochrony praw nabytych, zwłaszcza w odniesieniu do już wydanych warunków przyłączenia oraz obowiązujących umów, które inwestorzy podpisali z operatorami sieci. Dokument wciąż czeka na decyzję Rady Ministrów.
Rynek magazynowania energii rozwija się w Unii Europejskiej, ale dzieje się to bez jasno zdefiniowanych celów na poziome UE, jak i poszczególnych krajów. W efekcie w przyszłości rynek ten może nie być dopasowany do unijnych celów związanych z transformacją energetyczną.
Do 2030 r. możemy potrzebować 56 GW nowych mocy, z czego 46 GW mają stanowić odnawialne źródła energii. Równolegle niezbędne może się okazać uruchomienie 17 GW magazynów energii o pojemności 70 GWh - wynika z symulacji transformacji energetycznej przeprowadzonej przez Forum Energii.
Lądowa energetyka wiatrowa może stać się jednym z głównych motorów wzrostu polskiej gospodarki w najbliższych dekadach. Jak podkreśla w rozmowie ze Strefą Biznesu Piotr Czopek, wiceprezes Polskiego Stowarzyszenia Energetyki Wiatrowej, „inwestycje przewidziane w Krajowym Planie Energii i Klimatu dadzą ponad 200 miliardów złotych”, a nawet „ponad 100 miliardów złotych zostanie w polskiej gospodarce dzięki local content sięgającemu 45-60 proc.”. Jednocześnie dodaje, że dziś możemy lokować lądowe farmy wiatrowe na jedynie 0,6 proc. powierzchni Polski.
Magazyny energii stają się coraz ważniejszym komponentem systemu energetycznego, a ich rola w polskiej energetyce w najbliższych latach stanie się kluczowa. Tej technologii poświęcona jest coroczna konferencja „Transformacja energetyczna i magazynowanie energii”, którą organizuje serwis e-magazyny.pl. – Rynek chce konkretów. Nowa edycja konferencji skupi się na praktycznych rozwiązaniach – zapowiada w rozmowie z Gramwzielone.pl Katarzyna Wypychewicz, organizator konferencji.
Rosnąca rola taryf dynamicznych w połączeniu z nowoczesnymi pompami ciepła otwiera zupełnie nowe możliwości dla stabilizacji systemu energetycznego. Odpowiednio sterowane urządzenia grzewcze mogą stać się realnym narzędziem bilansowania sieci – bez kosztownych magazynów energii. Czy taka przyszłość czeka Polskę?
Na polskich wodach Bałtyku powstaną kolejne morskie elektrownie wiatrowe. Zwycięzcy pierwszej konkurencyjnej aukcji dla branży offshore wybudują ponad 3,4 GW nowych mocy. Według eksperta będą one produkować szczególnie wartościową i potrzebną, ale przy tym nietanią energię.
Pompy ciepła w Polsce to realna alternatywa dla ogrzewania piecami/kotłami na węgiel, drewno, pellet czy gaz. Ceny urządzeń spadły a na rynku znaleźć można profesjonalnych monterów działających od lat w branży. Media zalewają jednak doniesienia o "rachunkach grozy za pompy ciepła" czy "nabitych w pompy ciepła". W tych informacjach jest ziarno prawdy, ale zostało ono przykryte toną dezinformacji.
^menu
Pod względem warunków termicznych rok 2025 mógł się wydawać przeciętny, a nawet chłodny – szczególnie dla osób mających świeżo w pamięci rekordowo ciepły w Polsce i na świecie rok poprzedni. Większość miesięcy mijającego roku była ciepła lub bliska normy klimatologicznej, z wyjątkiem bardzo zimnego maja (najzimniejszego od 2020 roku).
Jesteśmy świadkami kształtowania się nowej normy klimatycznej, w której globalna temperatura utrzymuje się już blisko 1,5 st. C powyżej wartości w epoce preindustrialnej – powiedział PAP klimatolog prof. Bogdan Chojnicki.
Średnia temperatura z trzech lat 2023-2025 jest na dobrej drodze, by po raz pierwszy przekroczyć 1,5°C ocieplenia względem epoki przedprzemysłowej. To nie pojedynczy rekord, lecz zmiana tła klimatycznego.
^menu
UE nie planuje zakazu montażu ani użytkowania kotłów gazowych - do 2030 roku będzie można je instalować bez ograniczeń zarówno w nowych obiektach, jak i przy modernizacji już istniejących. Mimo to w programie "Czyste Powietrze" kotły gazowe zostały wykluczone z systemu dopłat. Z badań wynika, że taka decyzja budzi wyraźne niezadowolenie wśród Polaków.
Toruń wprowadza innowacyjne rozwiązanie w systemie ciepłowniczym, wykorzystując odnawialne źródła energii. Współpraca PGE Toruń i Toruńskich Wodociągów pozwoli na odzysk ciepła z oczyszczonych ścieków, z pierwszą instalacją gotową do 2028 roku.
W ostatnich dniach, kiedy temperatura za oknami już na stałe zaczęła spadać poniżej zera, mapa Polski na tle Europy pod względem jakości powietrza przypomina czerwoną latarnię. Ranking najbardziej zanieczyszczonych dużych miast na świecie też nie jest dla nas pozytywny.
Lekceważenie antysmogowego prawa i bezkarność właścicieli “kopciuchów” – to wnioski z najnowszego raportu przedstawiającego stan kontroli palenisk w Małopolsce. Polski Alarm Smogowy zaprezentował raport Dusząca bezkarność. Kontrole palenisk w Małopolsce w 2024 roku, który obnaża głęboką niewydolność systemu kontroli przestrzegania prawa antysmogowego w regionie.
^menu
Radosław Gawlik, Hanna Schudy, Witold Miklaszewski
Wydaje: Stowarzyszenie Ekologiczne EKO-UNIA przy współpracy przedstawicieli Ogólnopolskiej Koalicji "Rozwój TAK - Odkrywki NIE".
Stowarzyszenie Ekologiczne EKO-UNIA, ul. Białoskórnicza 26, 50-134 Wrocław
| Newsletter/ Obserwator TEPP (Transformacji Energetycznej Ponad Podziałami) grudzień 2025 |
| Newsletter/ Obserwator TEPP (Transformacji Energetycznej Ponad Podziałami) |
| Newsletter/ Obserwator TEPP (Transformacji Energetycznej Ponad Podziałami) październik (...) |
| Studia podyplomowe – transformacja energetyczna oparta na inwestycjach (...) |
| Czy Polsce wystarczy wody dla atomu i rekultywacji (...) |
| Polska nieprzygotowana na atom |
| „Pakiet antyblackoutowy” – czarne skutki dla prosumentów i (...) |
| prof. Jan Popczyk: Trzy fale elektroprosumeryzmu |
| Jean Gadrey: Pogodzić przemysł z przyrodą |
| Jak wyłączyć ziemię z obwodu łowieckiego i zakazać (...) |
| Bez mokradeł nie zatrzymamy klimatycznej katastrofy |
| Zielony Ład dla Polski [rozmowa] |
| We Can't Undo This |
| Robi się naprawdę gorąco |
Materiały zgromadzone na serwisie dostępne są na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe
