kontakt:
redakcjaeko.org.pl
redakcjaeko.org.pl
Wojna w Ukrainie przenosi się coraz bardziej na terytorium Rosji. Celem uderzeń jest głównie infrastruktura paliwowa, a chodzi o ograniczenie rosyjskich dochodów z ropy. Zakłócenia na Bliskim Wschodzie były zapewne dla Rosji okazją do zwiększenia eksportu, ale ataki te plany mocno nadwyrężyły. To pokazuje jak podatna na napięcia geopolityczne jest scentralizowana energetyka. Dlatego Polska powinna patrzeć nie tylko na nowe konwencjonalne elektrownie i kontrakty gazowe, których przybywa na masową skalę, ale również na to, jak odporny będzie polski system energetyczny na kryzysy, ataki czy zakłócenia. Co więcej społeczeństwo powinno wiedzieć, że Polska właśnie staje się hubem gazowym, innymi słowy dosyć mocno uzależniamy się od USA i innych krajów.
To wszystko w czasie, kiedy OZE wciąż ma pod górkę, chociaż korzyści z niego są znane coraz szerszej części społeczeństwa. W maju Ministerstwo Energii opublikowało projekt rozporządzenia, który daje operatorom sieci prawo do zdalnego sterowania każdą przydomową instalacją PV w Polsce, w tym do jej odłączenia bez zgody właściciela. Gdy wybuchła burza wokół projektu, minister Motyka musiał lawirować i zaprzeczać wcześniejszym planom. Po okresie boomu OZE uznawane jest momentami za największe zagrożenie dla systemu. PSE swego czasu nazwało nawet nowe moce OZE jako „pasożytowanie na sieci”.
Na zmianach niekorzystnych dla prosumentów zyskują operatorzy, w większości należący do grup PGE, Tauron, Enea i Energa. Spółki Skarbu Państwa od lat zaniedbują modernizację lokalnych sieci i budowę magazynów. Teraz problemy wynikające z zaniedbań transformacyjnych chcą przerzucić na prosumentów.
Energetyka konwencjonalna to także problemy dla wody i dla wszystkiego, co w wodzie żyje. Elektrownie węglowe jak np. w Kozienicach, pobierają ogromne ilości wody do chłodzenia dewastując ekosystem Wisły. Dla porównania. technologie OZE nie wymagają masowego poboru wody z rzek, a więc nie powodują śmiertelności ryb i narybku. Mówimy o tym, ponieważ sąd właśnie nakazał spółce Enea naprawienie szkód środowiskowych w Kozienicach. Naukowcy stwierdzili, iż otwarty obieg chłodzenia w tej elektrowni węglowej niszczy od 1/ 4 do połowy narybku w rzece! Państwowy koncern Enea Wytwarzanie otrzymał od RDOŚ dwa miesiące na to, aby przedstawić plan naprawczy. Niestety zapłacimy za to my podatnicy, gdyż ENEA to spółka skarbu państwa.
Szykują się zmiany w ETS. Komisja Europejska uruchomiła Battery Booster Facility – wart 1,5 mld euro mechanizm wsparcia dla europejskich producentów baterii. Nowy instrument będzie finansowany z wpływów z systemu ETS poprzez Innovation Fund. Pieniądze nie trafią do firm jako preferencyjne, nieoprocentowane pożyczki.
Na świecie trwa pościg za surowcami ważnymi dla transformacji energetycznej. Jednym z nowym miejsc okazuje się dno oceaniczne. W tych samych miejscach znajdują się jednak też wciąż niezbadane ekosystemy. Ciekawe czy tym razem uda się pogodzić gospodarkę z ochroną środowiska.
Tymczasem
|
|
Węgiel brunatny |
|
|
Energetyka konwencjonalna |
|
|
OZE |
|
|
Klimat |
|
|
Smog. Transport. E- Transport |
Paweł Pomian, 18 maja 2026
List otwarty NGO do premiera Tuska i lista reakcji mediów.
"Turów zmierza ku ścianie". 24 organizacje alarmują premiera Tuska.
24 organizacje pozarządowe wystosowały list otwarty do premiera Donalda Tuska w sprawie przyszłości subregionu Turów. Pod apelem podpisali się także lokalni działacze oraz Rafał Gronicz — burmistrz Zgorzelca i przewodniczący Komitetu Transformacji Subregionu Turów. Autorzy listu ostrzegają, że brak koordynatora w rządzie i planu dla regionu może doprowadzić do społeczno-gospodarczej katastrofy porównywalnej do upadku Wałbrzycha po likwidacji górnictwa w latach 90. Ich zdaniem rząd wciąż utrzymuje "niebezpieczną fikcję", że kompleks Turów będzie działał do 2044 r.
Eryk Kielak, 19 maja 2026
Aktywiści ostrzegają przed katastrofą społeczno-gospodarczą w regionie turoszowskim. Wszystko zależy od tego, kiedy zamknięta zostanie kopalnia węgla brunatnego w Turowie. Do premiera Donalda Tuska wystosowano w tej sprawie list otwarty.
Karol Byzdra, 19 maja 2026
24 organizacje pozarządowe, lokalni działacze oraz burmistrz Zgorzelca Rafał Gronicz zaapelowali do premiera Donalda Tuska o pilne działania w sprawie transformacji subregionu Turów. Autorzy listu ostrzegają, że brak harmonogramu dla kopalni i elektrowni może doprowadzić do niekontrolowanych skutków społecznych i gospodarczych w regionie.
Robert Kędzierski, 23 maja 2026
Działalność polskiej kopalni węgla brunatnego Turów znów budzi zastrzeżenia po czeskiej stronie granicy. Jak donoszą tamtejsze media, w ubiegłym roku hałas maszyn wielokrotnie przekroczył dopuszczalne normy. Czeskie ministerstwo interweniowało u polskich władz, żądając działań.
Kompleks Kopalni i Elektrowni „Turów” w Bogatyni, to jeden z największych pracodawców w regionie oraz w całym województwie dolnośląskim. Tamtejsza Kopalnia Węgla Brunatnego zatrudnia prawie 2400 osób, natomiast Elektrownia Turów ponad 1200.
Rozmowa polityków:
Autor: ICH, 5 maja 2026
ZE PAK odchodzi od produkcji energii elektrycznej z wykorzystaniem węgla brunatnego na rzecz m.in. odnawialnych źródeł energii (OZE). Wśród nich jest farma wiatrowa Opole o przewidywanej mocy 500 MW. - Przewidujemy, że w przyszłym roku uzyskamy niezbędne pozwolenia środowiskowe, co pozwoli nam na osiągnięcie gotowości do budowy dla tego projektu na przełomie 2028 i 2029 roku – poinformował Maciej Koński, wiceprezes zarządu spółki.
Komentarz:
Planowe transformacja energetyczna prywatnych ZE PAK z węgla brunatnego min. na wiatraki. Brakuje takich działań w innych „państwowych” regionach węgla brunatnego jak Bełchatów i Turów.
^menu
– ENEA może i powinna natychmiast redukować moc w nocy, od kwietnia do lipca, wokresie gdy larwy ryb dryfują Wisłą. Ograniczenie pracy bloków jest możliwe, chodzi o to, by zmniejszyć drastycznie pobór wody, co ograniczy straty w ichtiofaunie o kilkadziesiąt procent. Rozwiązaniem długofalowym jest zmiana systemu chłodzenia.
Paweł Pomian, 30 kwietnia 2026
Polskie górnictwo to dziś nie tylko sektor gospodarki, ale jeden z najbardziej kontrowersyjnych symboli napięcia. Napięcia między historią, ekonomią i przyszłością energetyczną kraju. Dziedzictwo czasów PRL-u sprawiło, że górnicy od dziesięcioleci należą do najbardziej uprzywilejowanych grup zawodowych, a ich silna pozycja przełożyła się na trwałe zobowiązania państwa wobec całej branży. Dziś rachunek za ten model płacą wszyscy obywatele – i to nie tylko w postaci wielomiliardowych dopłat do nierentownego wydobycia, lecz także poprzez rosnące koszty zdrowotne, degradację środowiska i zaburzenia mechanizmów rynkowych.
Bartłomiej Chudy, 30 kwietnia 2026,
Zaplanowane na ten rok 7,5 miliarda złotych dofinansowania na górnictwo węgla kamiennego przez państwo nie wystarczy. Spółki PGG i Południowy Koncern Węglowy wniosły do ministra energii o dodatkowe 4 mld zł, by jedynie utrzymać płynność. Sprawdziliśmy, ile w ostatnich latach dokładaliśmy do branży, która wygasza produkcję.
1 maja 2026
Algieria, ważny dostawca gazu do Europy, chce przyciągać zagranicznych inwestorów do poszukiwania węglowodorów na terenie kraju. Niedawno ogłoszono tam rundę przetargową „Algieria Bid Round 2026”, zachęcając firmy międzynarodowe do składania ofert.
Jerzy Dudała, 15 maja 2026
Prezes Bogdanki Zbigniew Stopa wskazuje, że ma ona dziś jedne z najniższych kosztów jednostkowych w Polsce. Jeśli jednak cena rynkowa będzie trwale niższa od kosztów wydobycia, a system regulacyjny będzie dodatkowo tę cenę dusił, to żadna kopalnia tego nie przetrwa. - Słowa prezesa Zbigniewa Stopy brzmią jak manifest zdrowego rozsądku w czasach, gdy polskie górnictwo przyzwyczaiło się do budżetowej pomocy - komentuje dla portalu WNP Jakub Szkopek, analityk Erste Securities.
Szymon Bujalski, 13 maja 2026,
Odchodzenie od węgla w energetyce jest w Polsce równie chaotyczne, co kosztowne. I właśnie dlatego grozi katastrofą – alarmują eksperci.
„Widać, że jesteśmy zakładnikiem związków zawodowych. Idziemy na ustępstwa, które nie są potrzebne” – martwi się Jakub Gogolewski, ekspert fundacji Mission Possible (dawniej Rozwój Tak – Odkrywki Nie).
Jakub Wojajczyk, 21 maja 2026
Na świecie w 2025 r. wybudowano i oddano do użytku więcej elektrowni węglowych, ale zużycie tego zanieczyszczającego środowisko paliwa spadło - wynika z analizy opublikowanej w czwartek. Stany Zjednoczone były jedyną dużą gospodarką, która znacznie zwiększyła produkcję energii z węgla.
Aleksander Zawisza, 27 maja 2026
W 2024 roku Polska miała najwyższe ceny gazu na świecie. W 2025 roku tego "sukcesu" nie udało się powtórzyć. Ale nie traćmy nadziei. Poniżej recepty dla rządzących, aby nasz kraj znowu zdobył palmę pierwszeństwa.
^menu
Polska dysponuje ogromnym potencjałem produkcji biometanu na poziomie miliardów metrów sześciennych rocznie, jednak obecne bariery regulacyjne paraliżują inwestycje. Polska Organizacja Biometanu (POB) skierowała do Ministerstwa Klimatu i Środowiska oficjalny pakiet propozycji legislacyjnych. Stanowią one uzupełnienie konsultacji dotyczących projektu ustawy UC118. Branża wskazuje na trzy strategiczne obszary, które wymagają natychmiastowej interwencji państwa: system wsparcia, infrastrukturę sieciową oraz uproszczenie procedur budowlanych.
Szykuje się nowe rozporządzenie dotyczące OZE. Gdy wybuchła burza wokół projektu, minister Motyka wyszedł do mediów, by zapewnić, że zmian nie będzie. Ale zapisy wciąż są w dokumencie.
Liczba prosumentów przekroczyła 1,5 miliona, ale zaczęło to być postrzegane nie jako atut, ale wręcz największe zagrożenie dla systemu. Na zmianach niekorzystnych dla prosumentów zyskują operatorzy, w większości należący do grup PGE, Tauron, Enea i Energa. Czyli spółki Skarbu Państwa, które od lat zaniedbują modernizację lokalnych sieci, blokują budowę magazynów energii oraz odejście od paliw kopalnych i betonują przestarzały, nieelastyczny system stworzony pod węgiel i gaz a nie OZE.
Coraz częściej mówi się też o samochodzie elektrycznym jako prywatnym magazynie energii zwiększającym bezpieczeństwo gospodarstw domowych w sytuacjach kryzysowych.
Krzysztof Bodzek, 12 maja 2026
Transformacja nie musi znacząco zwiększać rocznego zużycia energii elektrycznej, ale silnie zmienia warunki pracy systemu. Coraz większe znaczenie ma autokonsumpcja.
Agnieszka Kamińska,14 maja 2026
Rynek lądowej energetyki wiatrowej w Polsce do 2040 roku może być wart 214 mld zł, a roczny strumień inwestycji i wydatków operacyjnych może sięgnąć 17 mld zł - wynika z najnowszych szacunków.
Fotowoltaika, wiatr, biogazownie i magazyny energii mają stać się fundamentem lokalnej niezależności energetycznej w powiecie kłodzkim. Celem jest mniejsza zależność od zewnętrznych dostawców i niższe koszty energii.
Michał Michalak, 22 maja 26
Ataki ukraiński dronów wywołały katastrofę ekologiczną na rosyjskim wybrzeżu. Lokalne władze ukrywają przed mieszkańcami skalę zniszczeń. Korespondentki "The New York Times" piszą o skażonej ziemi i deszczu ropy. W Interii publikujemy ich artykuł w całości.
Bartłomiej Derski, 19 maja 2026
Profesor Czarnek ma rację - paliwa kopalne to spory koszt. Przeciętna polska rodzina płaci rocznie 300 zł za emisję CO2 z produkcji prądu z węgla i gazu na jej potrzeby. Kolejne 600-800 zł wydaje na dotacje do pensji górników, 200 zł na budowę i utrzymanie elektrowni węglowych i gazowych, 1000 zł za import ropy i paliw oraz… 20 zł/rok na dopłaty do źródeł odnawialnych.
^menu
Szymon Bujalski, 9 maja 2026
Osiem z ostatnich dwunastu miesięcy było suchych lub skrajnie suchych. Ponad 70 proc. rzek ma obecnie niskie stany wody, a mapa zagrożenia pożarowego świeci na czerwono. "Polska wysycha" – mówią eksperci po wybuchu pożaru na Lubelszczyźnie, który objął też Puszczę Solską.
Paweł Średziński, 2 maja 2026
Nie usuwajmy wszystkich spalonych drzewostanów po pożarze w Puszczy Solskiej i zaniechajmy prowadzenia gospodarki leśnej na wszystkich torfowiskach i terenach bagiennych – apeluje Państwowa Rada Ochrony Przyrody w swojej najnowszej opinii. Naukowcy wskazują tez na potrzebę odbudowy retencji na tym obszarze.
Ponad 70 naukowców - w tym współautorzy raportu Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu ONZ (IPCC) - zaalarmowało o rekordowym poziomie ocieplenia wywołanego przez człowieka oraz nasilających się morskich falach upałów w dorocznym badaniu opublikowanym pomiędzy głównymi ocenami IPCC.
- Te wskaźniki stanowią zasadniczy monitoring parametrów życiowych pacjenta wykazującego coraz bardziej niepokojące objawy - powiedział Peter Thorne, współautor oraz profesor geografii fizycznej na Uniwersytecie Maynooth w Irlandii. - Wszystkie one opierają się na zestawie globalnych możliwości obserwacyjnych, które po raz pierwszy w moim życiu są systematycznie albo aktywnie degradowane, albo zagrożone - dodał Thorne, będący również zastępcą przewodniczącego Globalnego Systemu Obserwacji Klimatu (GCOS), programu monitorowania Ziemi popieranego przez ONZ.
Franciszek Wajdzik, 28 kwietnia 2026
Prawie 47 stopni Celsjusza pokazały w poniedziałek termometry w Indiach. Kraj od wielu dni zmaga się z ekstremalnymi upałami. Skwar spowodował, że wielu turystów szuka ochłodzenia w górach.
Tomasz Ulanowski 29 kwietnia 2026
Ocieplenie klimatu w Europie. Wartości temperatury pokazane względem średniej z lat 1991-2020 ((Copernicus))
Latem 2025 r. trzytygodniowa fala upału zalała nawet subarktyczne rejony Norwegii, Szwecji i Finlandii. W norweskiej miejscowości Frosta termometry pokazały rekordowe 34,9 st. C. Ale jest też jedna pozytywna wiadomość.
Marcin Kusz, 1 maja 2026
Na południu Spitsbergenu powinien leżeć śnieg. Zamiast tego polarnicy widzą deszcz, odwilże i krajobraz, który bardziej pasuje do czerwca niż do kwietnia.
Średnia temperatura kwietnia w latach 2021-2025 wynosiła tam -6,9 st. C. Tymczasem do 27 kwietnia 2026 r. średnia dla tego miesiąca wynosiła -2,5 st. C.
Magdalena Olejnik, 6 maja 2026
Szalejący od wtorku na terenie Puszczy Solskiej na południu Lubelszczyzny pożar już się nie rozprzestrzenia. Na miejscu cały czas pracuje jednak około 460 strażaków. Jak informuje reporterka RMF FM Magdalena Grajnert, na ten moment wiadomo, że żywioł objął w sumie około 500 hektarów. Mieszkańcy okolicznych miejscowości są bezpieczni.
Jakub Sarna, 9 maja
Andrzej Guła, znany ekspert ds. ochrony środowiska i twórca inicjatywy Polskiego Alarmu Smogowego, ogłosił swoją rezygnację z członkostwa w prezydenckiej Radzie Energii i Zasobów Naturalnych. Decyzję tę przekazał w liście skierowanym do przewodniczącego Rady, a także za pośrednictwem mediów społecznościowych. Powodem rezygnacji jest propozycja referendum, które, jak napisał Guła, "będzie składało się z jednego pytania z jasno zarysowaną tezą".
Michał Rolecki, 9 maja 2026
O tym, że kluczowa cyrkulacja oceaniczna Atlantyku słabnie, donosi kilka ostatnich prac naukowych. Symulacje wskazują, że może zatrzymać się całkiem. Czy nasz kontynent skuje wtedy lód? Nie ma na to najmniejszych szans. Oto dlaczego…
Najnowsze badania opublikowane na łamach prestiżowego czasopisma „Nature” nie pozostawiają złudzeń – Amazonia, nazywana zielonymi płucami Ziemi, stoi na krawędzi katastrofy. Wycinka lasów i postępujące ocieplenie klimatu mogą już w latach 40. XXI wieku zamienić ogromne połacie tej niezwykłej puszczy w suche, zdegradowane tereny przypominające sawannę. To scenariusz, który może mieć dramatyczne konsekwencje nie tylko dla Ameryki Południowej, ale i całego świata.
Trudno u mnie o pozytywne skojarzenia z procesem topnienia tzw. wiecznej zmarzliny. Z jednej strony oznacza to uwalnianie zamkniętych w niej gazów cieplarnianych, takich jak dwutlenek węgla i metan. Z drugiej natomiast rośnie ryzyko wypuszczenia groźnych patogenów. A jest jeszcze trzeci aspekt: uświadomienie sobie, jak dynamicznie postępują zmiany klimatu. Naukowcy zajmujący się tym tematem skupili się na mikrobach i nie widzę w ich doniesieniach zbyt wielu powodów do optymizmu.
Niemcy nie osiągną swoich najważniejszych celów klimatycznych do 2030 roku – prognozują eksperci. Wzywają rząd do rewizji planu ochrony klimatu.
Susze, powodzie i upały, które nasilają się przez zmiany klimatu, zagrażają stylowi życia Brytyjczyków - poinformowała w raporcie brytyjska Komisja ds. Zmian Klimatycznych. Eksperci wskazali, jakie działania mogą pomóc w spowolnieniu tego procesu.
Położone nisko nad Ziemią chmury, które odbijają część promieniowania słonecznego i chłodzą powierzchnię planety, od ponad dwóch dekad stopniowo zanikają. Nowe badanie sugeruje, że jedną z głównych przyczyn tego zjawiska jest ocieplanie się oceanów, które zmienia wilgotność powietrza.
Przez lata Antarktyda wydawała się odporniejsza na globalne ocieplenie niż Arktyka. Teraz sytuacja gwałtownie się zmienia. Naukowcy alarmują, że od 2015 roku antarktyczny lód morski bije rekordy spadków.
^menu
W ostatnich dwóch latach jakość powietrza w Polsce nie tylko nie poprawiła się, ale uległa pogorszeniu. Do końca roku rząd musi wdrożyć unijne przepisy, zaostrzające normy jakości powietrza. Czy podejmie skuteczniejszą walkę ze smogiem?
Joanna Jaros , 25 maja 26
Organizacje ekologiczne alarmują o przekroczeniach norm tlenków azotu we Wrocławiu. Badania przeprowadzone w 47 punktach miasta wykazały zbyt wysokie stężenia w 20 lokalizacjach. Ekolodzy apelują o wprowadzenie Strefy Czystego Transportu. Urząd Miasta Wrocławia odpowiada, że według danych GIOŚ nie ma obecnie takiego obowiązku.
^menu
Radosław Gawlik, Hanna Schudy, Witold Miklaszewski
Wydaje: Stowarzyszenie Ekologiczne EKO-UNIA przy współpracy przedstawicieli Ogólnopolskiej Koalicji "Rozwój TAK - Odkrywki NIE".
Stowarzyszenie Ekologiczne EKO-UNIA, ul. Białoskórnicza 26, 50-134 Wrocław
| Newsletter / Obserwator TEPP maj 2026 |
| Newsletter/ Obserwator TEPP kwiecień 2026 |
| Newsletter/ Obserwator TEPP, marzec 2026 |
| Newsletter/ Obserwator TEPP (Transformacji Energetycznej Ponad Podziałami) luty (...) |
| Newsletter/ Obserwator TEPP (Transformacji Energetycznej Ponad Podziałami) styczeń 2026 |
| Newsletter/ Obserwator TEPP (Transformacji Energetycznej Ponad Podziałami) grudzień 2025 |
| Newsletter/ Obserwator TEPP (Transformacji Energetycznej Ponad Podziałami) |
| prof. Jan Popczyk: Trzy fale elektroprosumeryzmu |
| Jean Gadrey: Pogodzić przemysł z przyrodą |
| Jak wyłączyć ziemię z obwodu łowieckiego i zakazać (...) |
| Bez mokradeł nie zatrzymamy klimatycznej katastrofy |
| Zielony Ład dla Polski [rozmowa] |
| We Can't Undo This |
| Robi się naprawdę gorąco |
Materiały zgromadzone na serwisie dostępne są na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe
