kontakt:
redakcjaeko.org.pl
redakcjaeko.org.pl
„Wspólne dobro, jakim jest Ziemia, powinno być chronione z myślą o wszystkich ludziach i przyszłych pokoleniach"
Watykan o grzechu ekologicznym
Europa drży przed zimą. Rosja atakuje Ukrainę rakietami i całą Europę dezinformacją. Na forum ONZ szefowa Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen, deklaruje, że w 2027 r. „nie będziemy już mieli w Unii Europejskiej rosyjskiego gazu”. Pytanie czy istnieje dzisiaj jakiś wiarygodny i stabilny dostawca spoza Europy. Zapotrzebowanie na energie rośnie, także poprzez centra danych. Te zabierają też wodę. To jakieś diabelne błędne koło. W Stanach Zjednoczonych to jeden z głównych tematów politycznych, a wybory połówkowe do kongresu już niedługo. Również w Polsce centra danych zaczynają budzić niezadowolenie. Jak na ironię, w miejscach gdzie zachodzi dekarbonizacja takie centra stają się dziwnym rozwiązaniem, bo przecież istnieje infrastruktura przesyłowa. Podobnie SMR. Niedługo zapytamy nie gdzie one mają powstać, ale gdzie nie są planowane. Kiedy ceny gazu szybują, słyszymy, że w Polsce potrzebujemy więcej gazu. Nad transformacją już chyba nikt nie panuje. Tak jakby była ona w rękach koncernów i bogaczy, którzy chętnie posiłkują się publicznymi pieniędzmi.
Dawno nie pisaliśmy o rolnikach, a warto, bo wciąż ukazują się badania jak wspierane przez nich rolnictwo zabija już nie tylko przyrodę, ale także ich samych. Pestycydy, które mają chronić uprawy przed szkodnikami i chorobami, to jednocześnie poważne zagrożenie dla zdrowia osób pracujących w rolnictwie. Badania "Frontiers in Public Health" wskazują, że każdego roku może dochodzić do milionów zatruć pestycydami. Rolnicy i pracownicy gospodarstw rolnych są zatem narażeni na poważne skutki zdrowotne.
Na wsiach i wszędzie tam, gdzie dom ogrzewany jest piecem dominuje jednak inne zmartwienie. Wysokie ceny gazu, ale też popularnego w ostatnich latach pelletu. Obecnie za tonę certyfikowanego pelletu trzeba zapłacić około 2 tys., problemem jest też jego dostępność. Droga i niedostępna zaczyna być też ropa. Najbliższe miesiące stanowią zatem niewiadomą, ponieważ m.in. cieśnina Ormuz wciąż nie jest w pełni odblokowana. W międzyczasie prezydent USA podpisuje porozumienie na import oleju napędowego z Rosji. Kiedy paliwa kopalne stają się raczej źródłem problemów, niż stabilności, cieszy decyzja sądu, który nie przyjął argumentacji jednego z największych koncernów paliw kopalnych w Polsce PGE. Koncern zarzucał Greenpeace Polska naruszenie dóbr osobistych (SLAPP) po tym, kiedy NGO zwróciło uwagę, że reklamy PGE sugerujące „zieloną transformację” nie są zgodne z rzeczywistością. Ten wyrok cieszy, ale też trochę śmieszy – greenwashing ma bowiem w sobie coś komicznego. Cieszy jednak, że w Polsce można mówić głośno, kiedy spółka skarbu państwa wprowadza opinię publiczną w błąd.
|
|
Turów. Węgiel Brunatny |
|
|
Energetyka konwencjonalna |
|
|
|
|
|
OZE |
|
|
Klimat |
|
|
Ogrzewanie i niska emisja |
Opolno-Zdrój zapisało się na mapie dzięki słynnemu uzdrowisku, które gościło wiele pokoleń Polaków. Od paru lat wioska zamieszkana przez 742 osób wymiera, a mieszkańcy obawiają się, że z powodu ekspansji pobliskiej kopalni Turów zmuszeni będą opuścić domy. I choć właściciel odkrywki, PGE, oficjalnie zapewnia, że tak się nie stanie, jego koncesja obowiązywać będzie jeszcze przez dekady.
Poziom wód podziemnych podnosi się w pobliżu ekranu przeciwfiltracyjnego, ale dalej od niego nadal się obniża. Najnowsze dane z monitoringu hydrogeologicznego Czeskiej Służby Geologicznej wskazują, że poprawa sytuacji wokół odkrywki Turów jest ograniczona, a w części obszaru proces odbudowy zasobów wód może wyhamowywać. Eksperci alarmują, że dalsze pogłębianie odkrywki będzie oznaczać dalszy drenaż wód podziemnych. Ich zdaniem rozwiązaniem problemu nie jest kolejne odsuwanie decyzji, lecz szybsze odejście od wydobycia węgla, rozpoczęcie rekultywacji i przygotowanie realnego planu transformacji regionu.
Stowarzyszenie Ekologiczne EKO-UNIA oraz towarzyszący mu eksperci ponownie biją na alarm w sprawie sytuacji wodnej wokół kopalni Turów. Zdaniem organizacji, mimo wybudowania ekranu przeciwfiltracyjnego, problem drenażu wód podziemnych nie został rozwiązany, a jedynym wyjściem ma być szybsze odejście od wydobycia węgla. Warto jednak zaznaczyć, że na razie ani Kraj Liberecki, ani czeskie Ministerstwo Životního prostředí nie wydały własnych, odrębnych komunikatów potwierdzających tak alarmistyczny ton przedstawiony podczas konferencji prasowej organizacji.
Poziom wód podziemnych podnosi się w pobliżu ekranu przeciwfiltracyjnego, ale dalej od niego nadal się obniża. Najnowsze dane z monitoringu hydrogeologicznego Czeskiej Służby Geologicznej wskazują, że poprawa sytuacji wokół odkrywki Turów jest ograniczona, a w części obszaru proces odbudowy zasobów wód może wyhamowywać.
Koncern PGE Górnictwo i Energetyka ogłosił drugą edycję Programu Dobrowolnych Odejść. Spółka proponuje sowite odprawy górnikom i energetykom. Kopalnia i elektrownia Bełchatów to najwięksi pracodawcy w województwie łódzkim. Kuszą pracowników nawet 18 pensjami w ramach odpraw.
Jeżeli zarząd PGE GiEK S.A. oraz dyrekcje poszczególnych oddziałów nie odstąpią od planowanych przekształceń, związki zawodowe zapowiadają zawiązanie Międzyzakładowego Komitetu Protestacyjno-Strajkowego. Przewodniczący federacji Bogumił Tyszkiewicz wystąpił do Dariusza Potyrały, przewodniczącego Branży I Górnictwo i Energetyka Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych, z wnioskiem o zwołanie pilnego posiedzenia w Warszawie. Spotkanie zaplanowano na 8 października 2026 roku.
^menu
Waszyngton naciska na Niemcy i Francję, by uwolniły część strategicznych zapasów oleju napędowego. Administracja Donalda Trumpa grozi w przeciwnym razie ograniczeniem eksportu amerykańskiego diesla.
Ministerstwo Aktywów Państwowych (MAP): Ten rok pokazał, że ten komponent węglowy musi być, czy też ma szansę być większy, niż się spodziewaliśmy. Zwiększamy w tej chwili wydobycie w spółkach węglowych i wiemy, jakie jest zapotrzebowanie energetyki na węgiel, jako element stabilizujący. Natomiast żeby to wszystko mogło się udać, musimy cały czas konsekwentnie restrukturyzować spółki górnicze, poprawiać ich efektywność, bo mamy z tym wielki problem – stwierdził szef MAP.
Nawet 580 zł za megawatogodzinę energii, 300 hektarów lasu zagrożonych wycinką pod jedną z inwestycji i technologia, która nie została jeszcze sprawdzona komercyjnie na skalę przemysłową. 18 organizacji i ekspertów apeluje do premiera Donalda Tuska i ministra finansów i gospodarki Andrzeja Domańskiego o wstrzymanie angażowania publicznych pieniędzy w projekty małych reaktorów modułowych. "To zmierza do przerzucenia wszystkich ryzyk projektów małego atomu na państwo, czyli nas podatników" — ostrzegają autorzy listu.
Mapa lokalizacji SMR w Polsce ma zostać pokazana po przyjęciu Programu Polskiej Energetyki Jądrowej - mówi w rozmowie z Portalem Samorządowym minister energii Miłosz Motyka. Miasta, które chcą stawiać SMR-y, przyspieszają działania. Organizacje ekologiczne w tym samym czasie apelują do rządu o wstrzymanie projektu.
Orlen Synthos Green Energy, inwestor projektu małych reaktorów modułowych w Polsce, odpowiada zarzuty, wystosowane w tym tygodniu przez organizacje proekologiczne. Spółka kontruje aktywistów i tłumaczy mechanizmy finansowania małego atomu. – BWRX-300 był od początku był rozwijany ze środków udziałowców projektu, a nie z dotacji budżetowej – podkreśla OSGE. Apel i kontra.
Jak donosi Reuters, australijska grupa aktywistów wygrała pierwszą tego typu sprawę, jaka trafiła do Sądu Najwyższego w tym kraju. Sędziowie podtrzymali decyzję o zablokowaniu dwudziestoletniej rozbudowy kopalni węgla w stanie Nowa Południowa Walia.
Coraz częściej słychać narracje, że gaz jest niezbędny do czasu rozwoju atomu.
„Stabilizowanie systemów energetycznych za pomocą paliw gazowych jest koniecznością do czasu pełnego wdrożenia wielkoskalowych, stabilnych źródeł niskoemisyjnych, takich jak energetyka jądrowa. „
„Ceny gazu w Europie mogą wzrosnąć tej zimy o ok. 20-25 proc. Niskie zapasy gazu i trwające zakłócenia w dostawach LNG z Zatoki Perskiej narażają Europę na niebezpieczeństwo, pomimo pewnej poprawy w związku z przewidywaną w najbliższym czasie łagodną pogodą na Starym Kontynencie" - napisał w rynkowej nocie Patricio Alvarez, starszy analityk Bloomberg Intelligence (BI).”
^menuW Cire czytamy: „PGE Polska Grupa Energetyczna uruchamia „Projekt MOC”, aby pozyskiwać z rynku inwestycje z obszaru odnawialnych źródeł energii, magazynów energii i infrastruktury sieciowej. Grupa zaprasza deweloperów, inwestorów, fundusze i właścicieli projektów na każdym etapie rozwoju, od wczesnej fazy po instalacje działające już na rynku, a w szczególności te, które nie są jeszcze oferowane w ramach zorganizowanych procesów sprzedażowych.”
OZE to polisa z darmową składką, a im poważniejszy kryzys, tym większa oszczędność z rozwoju wiatru, fotowoltaiki i magazynów. Podczas gdy w spokojnych czasach roczna oszczędność z przyspieszonego rozwoju OZE to około 0,6 mld zł w czasie ekstremalnego kryzysu wzrasta ona do niemal 14 mld zł. Przyspieszony rozwój OZE pozwoli też w perspektywie 2035 r. na ograniczenie importu gazu o około 1,8 mld m3 – nieco mniej niż Polska importowała z Kataru w 2025 r.
Zaledwie jeden dzień trwał trzeci nabór wniosków w programie „Energia dla Wsi”. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przeznaczył 400 mln zł na wsparcie inwestycji rolników i spółdzielni energetycznych w odnawialne źródła energii oraz magazyny.
Odnośnie magazynów energii nadal obowiązują dotychczasowe warunki techniczne dla budynków mieszkalnych, ponieważ nowe rozporządzenie nie weszło w życie. Ministerstwo Rozwoju i Technologii potwierdza, że w tym czasie mają być dalej prowadzone prace nad nowymi przepisami.
W Szkocji dokonano demontażu farmy wiatrowej Hagshaw Hill 1 w South Lanarkshire, uznawanej za pierwszy komercyjny lądowy park wiatrowy w kraju. Inwestorowi udało się odzyskać oraz ponownie wykorzystać 99,9 proc. materiałów użytych do produkcji łopat wiatrowych.
We wrześniu odnawialne źródła energii odpowiadały za 70 proc. produkcji energii elektrycznej w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym (KSE) — poinformowały Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE), operator krajowej sieci przesyłowej. Pozostałe 30 proc. miksu pochodziło ze źródeł konwencjonalnych. Dane, na których oparto wyliczenia, pochodzą z godzin 12:45–13:45.
Nowe farmy pod znakiem zapytanie, ponieważ nie przeszły wojskowej oceny. Konstrukcje zbliżające się do 300 metrów mogą kolidować z trasami lotów i szkoleniem śmigłowców Apache. Bez jasnych zasad kolejne inwestycje mogą utknąć już na etapie planowania.
W drugim kwartale 2026 r. 54,1 proc. energii elektrycznej wyprodukowanej w Unii Europejskiej pochodziło ze źródeł odnawialnych, czyli nieznacznie mniej niż 54,3 proc. w analogicznym okresie 2025 r.
Polska z wynikiem ok. 39 proc. udziału OZE w produkcji energii elektrycznej netto plasuje się wyraźnie poniżej średniej unijnej (54,1 proc.) i zajmuje jedno z niższych miejsc w rankingu 27 państw członkowskich
W Chinach Prąd powstaje tam, gdzie trudno go zużyć. Geografia jest jednym z największych problemów chińskiego systemu. Ogromne źródła OZE powstają m.in. w Mongolii Wewnętrznej, Xinjiangu i Qinghai, podczas gdy duża część przemysłu i odbiorców znajduje się na wschodzie i południu kraju. Poza tym wciąż rozbudowuje się flota węglowa.
Wielkopolskie miasto chce wykorzystywać nadwyżki energii z odnawialnych źródeł, magazynować je w postaci wodoru, a następnie przekształcać z powrotem w energię elektryczną. Magazyn jest częścią większego projektu realizowanego przez klaster energii trzech wielkopolskich gmin.
W Indiach sieć i popyt nie nadążają za tempem rozwoju OZE. Mówimy o największym populacyjnie i emisyjnie kraju świata (ok 1,5 mld ludzi), który inwestuje wciąż w wielkie kopalnie i elektrownie węglowe, ale też w OZE, które już teraz- podobnie jak w Polsce- nie mieszczą wyprodukowanego prądu w sieci i są wyłączane.
Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen wygłosiła 16 września 2026 r. doroczne orędzie o stanie Unii, w którym energetyka i klimat zajęły jedno z centralnych miejsc. Komisja chce podwojenia udziału energii elektrycznej w europejskim miksie energetycznym do 2040 r. oraz przyspieszenia inwestycji w sieci przesyłowe, które dziś nie nadążają za tempem przyłączania nowej mocy wytwórczej.
Europejski Trybunał Obrachunkowy (ECA) opublikował raport, z którego wynika, że plan REPowerEU – unijna strategia uniezależnienia się od rosyjskich paliw kopalnych – traci impet. Dzieje się to w momencie, gdy bezpieczeństwo energetyczne Europy ponownie stoi pod znakiem zapytania z powodu niepokojów na Bliskim Wschodzie. Plan, który miał stopniowo wygasić import rosyjskich paliw kopalnych i przyspieszyć transformację ku bezemisyjnej energii, ma trudności z realizacją celów na wielu frontach.
^menuPolska prowadzi zdecydowaną kampanię, domagając się istotnego złagodzenia zasad systemu handlu uprawnieniami do emisji. Wraz z grupą dziesięciu państw Europy Środkowo-Wschodniej walczy o głębsze ulgi i większą solidarność między krajami Unii. Argumentacja rządu Donalda Tuska opiera się na przekonaniu, że zbyt wysokie koszty uprawnień do emisji CO2 zagrażają budżetom gospodarstw domowych, konkurencyjności przemysłu i bezpieczeństwu energetycznemu kraju.
Dyskusja w Polsce skupia się tylko na jednym aspekcie EU ETS – opłatach za emisje. O sposobie wydatkowania przychodów niewiele wiadomo, chociaż w ostatnich latach są to kwoty rzędu kilkunastu, a niekiedy nawet ponad 20 mld złotych rocznie. Potrzebujemy więcej publicznej debaty o tym, jak najlepiej wydawać te pieniądze, bo finansują one jedyne realnie możliwe „wychodzenie” z EU ETS, czyli stopniową dekarbonizację gospodarki.
Zaczyna się od skał i lodu spadających ze zbocza. Kilka kilometrów dalej może to być już potężna masa wody, błota i rumoszu, która niszczy niemal wszystko na dnie doliny. Niedawna katastrofa na pograniczu Tybetu i Nepalu pokazuje, jak działa jeden z najgroźniejszych łańcuchów zdarzeń występujących w wysokich górach.
Podczas sejmowej debaty o bezpieczeństwie klimatycznym eksperci mówili o suszy, ujemnym bilansie wodnym i coraz trudniejszej sytuacji polskich rzek. Fundacja Mission Possible, EKO-UNIA i Towarzystwo na rzecz Ziemi twierdzą jednak, że zabrakło ważnego wątku: wpływu samej energetyki na zasoby wody. Elektrownie pobierają i podgrzewają ogromne ilości wody z rzek, a kopalnie odkrywkowe drenują wody podziemne.
Siedem już przekroczonych granic planetarnych wciąż się pogarsza. Najnowszy raport Planetary Health Check ostrzega, że siedem kluczowych systemów podtrzymywania życia na Ziemi rekordowo przekracza granice bezpieczeństwa. W niektórych regionach ekosystemy przeszły wręcz od roli pochłaniaczy do roli źródeł węgla – produkują dziś więcej CO2, niż są w stanie związać.
Mieszkańcy stanu Kalifornia w nadchodzących miesiącach powinni spodziewać się zjawisk pogodowych, które mogą być jeszcze bardziej niebezpieczne przez wyjątkowo silne w tym roku zjawisko El Nino. Aby lepiej się przygotować na potencjalne zagrożenie, władze ogłosiły stan wyjątkowy.
^menu
Ceny pelletu przed sezonem grzewczym są wysokie, a będzie jeszcze drożej. Aktualne oferty producentów i składów opału pokazują, że za tonę certyfikowanego pelletu trzeba we wrześniu zapłacić zwykle od około 2,2 tys. do nawet 2,5 tys. zł. W niektórych przypadkach do rachunku dochodzi jeszcze koszt dostawy. Czy warto kupić opał teraz?
Rząd przygotowuje program modernizacji małych ciepłowni, przede wszystkim w mniejszych miejscowościach. Jak ustaliła "Rzeczpospolita", zakłada on odejście od węgla, który ma być zastępowany przede wszystkim gazem. Według dziennika lokalizacja inwestycji może być związana z politycznym interesem PSL.
Choć Pomorze nie kojarzy się ze smogiem, nie oznacza to, że problem nie istnieje. Dr Anna Turowska, specjalista laryngolog , wraz z mężem, również lekarzem, zaangażowała się walkę o czyste powietrze w 32-tysięcznnym Pruszczu Gdańskim.
^menu
Radosław Gawlik, Hanna Schudy, Witold Miklaszewski
Wydaje: Stowarzyszenie Ekologiczne EKO-UNIA przy współpracy przedstawicieli Ogólnopolskiej Koalicji "Rozwój TAK - Odkrywki NIE".
Stowarzyszenie Ekologiczne EKO-UNIA, ul. Białoskórnicza 26, 50-134 Wrocław
| Newsletter/ Obserwator TEPP (Transformacji Energetycznej Ponad Podziałami) sierpień 2026 |
| Pierwsza debata o bezpieczeństwie klimatycznym Polski w Sejmie. |
| Newsletter/ Obserwator TEPP (Transformacji Energetycznej Ponad Podziałami) czerwiec 2026 |
| 9 wygranych w NSA w sprawie Opolna-Zdroju. |
| Newsletter / Obserwator TEPP maj 2026 |
| Newsletter/ Obserwator TEPP kwiecień 2026 |
| Newsletter/ Obserwator TEPP, marzec 2026 |
| prof. Jan Popczyk: Trzy fale elektroprosumeryzmu |
| Jean Gadrey: Pogodzić przemysł z przyrodą |
| Jak wyłączyć ziemię z obwodu łowieckiego i zakazać (...) |
| Bez mokradeł nie zatrzymamy klimatycznej katastrofy |
| Zielony Ład dla Polski [rozmowa] |
| We Can't Undo This |
| Robi się naprawdę gorąco |
Materiały zgromadzone na serwisie dostępne są na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe
