×
logo
kontakt:
redakcjaeko.org.pl
odkrywki dla klimatu energia prawo rzeki smog ptaki drzewa o nas gry
logo
 
1
30 marca 2021
Transformacja Energetyczna Ponad Podziałami
 
TEPP

Newsletter/ Obserwator TEPP (Transformacji Energetycznej Ponad Podziałami)

marzec 2021 (do 26 marca)

W obecnym numerze znajdują się min. ciekawe doniesienia na temat:
- pierwszej w Polsce pływającej stacji PV
- przełomu na rynku silników elektrycznych
- pierwszej na świecie „ekologicznej” huty stali
- zmian w Prawie energetycznym oraz PEP2040
- odchodzenia od węgla Węgier i Czech

Zapraszam,
Katarzyna Kubiczek

 
 
 
A. Informacje z wybranych działów
B. Nowe koncepcje, nowe technologie energetyczne
C. Regulacje prawne
D. Finansowanie, dotacje
E. Nowe grupy w sektorze OZE
F. Monitoring transformacji energetycznej
A. Informacje z wybranych działów

1

Klimat i Środowisko

Aviva będzie neutralna klimatycznie
Firma ubezpieczeniowa Aviva - drugi największy inwestor w akcje polskich spółek węglowych – postawiła sobie za cel osiągnięcie zeroemisyjności do 2040 r. Firma chce do 2025 r. zredukować swój ślad węglowy z inwestycji o 25%, a w ciągu 10 lat o 60%. Aviva planuje także zlikwidować własne emisje do 2030 r. oraz wydać 6 miliardów funtów na zielone aktywa. 30 największych emitentów CO2 w portfolio Avivy musi wyznaczyć cele osiągnięcia zeroemisyjności.

 https://300gospodarka.pl/300klimat/aviva-drugi-najwiekszy-inwestor-w-polski-wegiel-bedzie-neutralna-klimatycznie-do-2040-roku

2

Energetyka

a) OZE

Budowa morskich farm wiatrowych na Bałtyku
Firmy PGE i Ørsted podpisały ostateczną umowę o utworzeniu spółki joint venture 50/50, której celem będzie budowa dwóch morskich farm wiatrowych: „Baltica 3″ (1 GW) i „Baltica 2” (1,5 GW). Oba projekty kwalifikują się w 2021 r. w do uczestnictwa w systemie wsparcia dla morskiej energetyki wiatrowej. Baltica 3 będzie mogła zacząć produkować energię elektryczną w 2026 r.

 https://biznesalert.pl/pge-orsted-umowa-budowa-morskich-farm-wiatrowych-offshore-polska-dania-oze-energetyka/?fbclid=IwAR3gd6-IKwWDCN0UrPViYwuadS__YMjG6IUtesVw-U7sdL8PyFZTRXi33-s

ZE PAK otwiera stację tankowania wodoru
Spółka Zygmunta Solorza chce jako pierwsza w Polsce otworzyć stację tankowania pojazdów na wodór. Pierwsza stacja ma zostać otwarta w Koninie, a kolejne w Warszawie i Gdańsku. Budowę stacji ma w planach również Orlen i PGNiG. Na razie w dystrybucji aut wodorowych jest tylko Toyota Mirai, ale możliwe, że wraz z rozwojem infrastruktury również Hyundai zdecyduje się sprzedawać swój wodorowy model w Polsce.

 https://www.green-news.pl/1646-ze-pak-wyprzedzi-spolki-skarbu-panstwa-i-pierwszy-otworzy-stacje-wodoru-lokalizacja-nie-jest-oczywista

Pierwsza w Polsce pływająca farma fotowoltaiczna
W województwie kujawsko-pomorskim, na jednym z poprzemysłowych zbiorników wodnych powstałym po kopalni żwiru, powstała pływająca elektrownia PV (500 kW), która jest pierwszą tego typu komercyjną elektrownią słoneczną w Polsce. Projekt został zrealizowany bez subsydiów i gwarancji sprzedaży energii. Projekt jest prawdopodobnie pierwszym na świecie, w którym montaż został przeprowadzony w czasie, gdy zbiornik był pokryty lodem.

 https://www.gramwzielone.pl/energia-sloneczna/105054/powstaje-pierwsza-w-polsce-elektrownia-fotowoltaiczna-na-zbiorniku-wodnym?fbclid=IwAR3Tne7kDmoCXEOjz4efgcN5CUR-4t4cPspk0YzHUS43ddNGWoyk81sahDM

b) efektywność energetyczna

Osiedle domków samowystarczalnych
Na Mazurach powstaje osiedle samowystarczalnych energetycznie i bezemisyjnych domów w technologii modułowej. Postawienie jednego budynku ma trwać około jednego miesiąca. Domy wyposażone będą w dachowy system PV, maty grzejne, zasobnik CWU, systemem domowej automatyki oraz – opcjonalnie – m.in. stacje ładowania samochodu elektrycznego, pompę ciepła, centralną rekuperację, magazyn energii.

 https://www.gramwzielone.pl/energia-sloneczna/104900/na-mazurach-powstanie-osiedle-domow-samowystarczalnych-energetycznie

Ministerstwo pracuje nad zmniejszeniem ubóstwa energetycznego
Ministerstwa Klimatu i Środowiska powołało Zespół ds. wsparcia odbiorcy wrażliwego oraz redukcji ubóstwa energetycznego w Polsce, który ma wypracować mechanizmy wsparcia oraz zdefiniować i określić granice ubóstwa energetycznego, a także zanalizować instrumenty niwelujące ubóstwo energetyczne zmniejszające wydatki gospodarstw na energię elektryczną, ciepło i paliwa gazowe. Efektem prac ma być opracowanie propozycji założeń do zmian legislacyjnych.

 https://www.gramwzielone.pl/trendy/104948/resort-klimatu-zajmie-sie-ubostwem-energetycznym

c) transport

Nowa przyszłość samochodów elektrycznych
Volkswagen zapowiedział obniżenie kosztów produkcji akumulatorów do samochodów elektrycznych nawet o 50 % w najtańszych modelach aut, przy jednoczesnym zwiększeniu ich parametrów. Przełomowe może okazać się także zastosowanie akumulatorów ze stałym elektrolitem, dzięki któremu zasięg aut wzrośnie o 30%, a ładowanie skróci się o ponad połowę – uzupełnienie energii od 10 do 80% ma trwać tylko 12 minut.

 https://auto.dziennik.pl/aktualnosci/artykuly/8121072,volkswagen-samochod-elektryczny-ladowanie-akumulator-power-day.html?fbclid=IwAR22BrqXz2adYAD1QphasGUdFhtjC3BeziNqpsXW_J0pqW0q0FQcd2E9ztE

Zeroemisyjny transport na Śląsku
Województwo Śląskie otrzyma do 85% wsparcia na zakup elektrycznych autobusów oraz stacji ładowania. Do czterech śląskich przewoźników trafi w sumie ponad 120 mln zł dofinansowania, w tym po 57 mln zł dotacji z Narodowego Funduszu i śląskiego RPO oraz 6,4 mln zł pożyczek z NFOŚiGW. Zakupionych będzie 43 zeroemisyjnych autobusów i zrealizowany ma być montaż 34 punktów ładowania.

 https://www.gramwzielone.pl/auto-ekologiczne/104967/ponad-138-mln-zl-na-elektryczny-transport-na-slasku

3

Rolnictwo

Lokalne społeczności mogą skorzystać na biogazie
Zakładając klaster energii lub spółdzielnię energetyczną, członkowie mogą zyskać samowystarczalność energetyczną. Skorzystać z tego mogą również mieszkańcy wsi oraz małych miejscowości, którzy do wytwarzania energii elektrycznej i ciepła wykorzystują biogaz. Biogaz ten może być pozyskany z pozostałości upraw rolniczych, oczyszczalni ścieków czy składowisk odpadów.

 https://magazynbiomasa.pl/biogaz-w-klastrach-energii-i-spoldzielniach-energetycznych/?fbclid=IwAR1y8ii_xhKrqfZezKs77El4RDErkx_UGUgUnQF09MjSyLYL8epUJV86U9A

B. Nowe koncepcje, nowe technologie energetyczne

1

Badania technologiczne, innowacje

Liść, który produkuje czyste paliwo
Naukowcy opracowali sztuczny liść, który produkuje gaz syntezowy bez uwalniania CO2 do powietrza. Liść łączy światło, wodę i dwutlenek węgla z katalizatorem kobaltowym i w efekcie wytwarza wodór i tlenek węgla, z których wytwarzany jest gaz syntezowy. Naukowcy chcą usprawnić działania liścia by był on wystarczająco efektywny.

 https://nauka.rocks/sztuczny-lisc/?fbclid=IwAR1A9qz2jxoFYF7227ubvBSmXbwTpopzhAba6_YZ0sjM0O9gHR7xG6o1dUQ

Czy będzie przełom na rynku silników elektrycznych?
Fundusze Roberta Downey Jr. i Billa Gates’a finansują startup mający na celu wdrożenie technologii silnika reluktancyjnego. Silnik napędzany jest elektromagnesami, które włączają się i wyłączają z częstotliwością 20 tys. razy na minutę. To technologiczny przełom, który pozwoli wykorzystywać energię w sposób bardzo efektywny i zmniejszyć emisję CO2.

 https://www.green-news.pl/1636-Turntide-Technologies-silnik-gates-downey-jr

2

Realizowane / zrealizowane inwestycje

Szwecja będzie produkować „ekologiczną stal”
W Szwecji ma powstać huta, która w procesie produkcji stali zamiast paliw kopalnych będzie wykorzystywać zielony wodór. Huta ma rozpocząć pracę w 2024 r., a do 2030 r. jej potencjał wytwórczy ma sięgać 5 mln ton stali rocznie. Projekt obejmuje także budowę fabryki zielonego wodoru, która będzie integralną częścią huty. Będzie to najprawdopodobniej pierwsza „ekologiczna” huta na świecie.

 https://300gospodarka.pl/news/w-szwecji-powstanie-pierwsza-na-swiecie-huta-produkujaca-ekologiczna-stal-bedzie-napedzana-zielonym-wodorem?fbclid=IwAR3FwAnRoiLft1OzwPxgMhPOKNxA-raWh-5tINw1hYxCEbunEwpkjDWT69A

Technologie przyszłości
W branży PV pojawiają się nowe rozwiązania, które mogą zrewolucjonizować rynek. Niektóre pomysły mają już zastosowanie w praktyce, np. technologia BIPV, czyli moduły fotowoltaiczne zintegrowane z architekturą budynku, dryfujące farmy fotowoltaiczne, czy okleina pokrywająca panele o konkretnym wzorze. Naukowcy pracują natomiast nad wizjonerskim projektem tkanin fotowoltaicznych, czy upowszechnieniem fotowoltaicznych ekranów akustycznych.

 http://www.planergia.pl/post/technologie-ktore-zrewolucjonizuja-fotowoltaike-w-niedalekiej-przyszlosci?fbclid=IwAR3huZRqFF8AOnAixkxpghDpNoyCfPu-dfNPDYKWEyuk2qdPSz6lGFyvja0

C. Regulacje prawne

1

Regulacje w Unii Europejskiej

Czy będzie nowy cel OZE na 2030 r.?
Unijne przepisy dotyczące energetyki muszą zostać dostosowane do nowego celu emisji CO2 do 2030 r., który został zmieniony z 40% do 55%. Bruksela uruchomiła procedurę rewizji dyrektywy o odnawialnych źródłach energii i dyrektywy o efektywności energetycznej oraz zapowiedziała rewizję tzw. krajowych planów na rzecz energii i klimatu na lata 2021-2030. Może to wiązać się ze zwiększeniem przyjętych wcześniej celów krajowych.

 https://www.gramwzielone.pl/trendy/105068/szykuje-sie-podwyzszenie-celu-oze-na-2030-rok

2

Regulacje krajowe

Będą zmiany w Prawie energetycznym
Rząd zajmie się projektem nowelizacji Prawa energetycznego oraz ustawy o OZE. Nowe przepisy zakładają m.in. umożliwienie od 2026 r. zmiany sprzedawcy energii elektrycznej w 24 h, udostępnienie narzędzia porównywania ofert sprzedaży energii elektrycznej, a także umożliwienie zawierania umów z cenami dynamicznymi energii elektrycznej. Nowelizacja ma wprowadzić także ramy prawne do funkcjonowania obywatelskich społeczności energetycznych.

 https://www.gramwzielone.pl/trendy/104907/taryfa-dynamiczna-wejdzie-na-polski-rynek-energii

Projekt ustawy o systemie handlu uprawnieniami do emisji
Rada Ministrów omawiała zmiany w projekcie ustawy o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (EU ETS). Najważniejszą kwestią było wdrożenie do prawa krajowego tzw. Funduszu Modernizacyjnego (mechanizm w ramach EU ETS), którego celem jest wsparcie transformacji energetycznej. Fundusz zasilony zostanie przez środki pochodzące ze sprzedaży przez KE uprawnień do emisji, a Polska będzie jego największym beneficjentem.

 https://powermeetings.eu/projekt-ustawy-o-systemie-handlu-uprawnieniami-do-emisji-gazow-cieplarnianych-rozpatrzony-na-posiedzeniu-rady-ministrow/?fbclid=IwAR1VGyL3Oul0Iy23SrNMLnA-ppCqnj4zS30RWDMwc66MRxhJVdLKKg8fv3Y

Mało ambitna Polityka Energetyczna Polski (PEP2040)
Rząd opublikował ostateczną wersję PEP2040, z którego wynika, że Polska w przyszłości wciąż w dużej mierze stawiać będzie na węgiel, tym samym brak jest ambicji do realizacji unijnego celu redukcji emisji gazów cieplarnianych (o 55% do 2030 r.). Polska planuje także największy wzrost zużycia gazu kopalnego w produkcji energii elektrycznej w całej UE (+40 TWh). PEP2040 umniejsza jednocześnie rolę odnawialnych źródeł energii w transformacji.

 https://ember-climate.org/commentary/2021/03/15/pep2040-pl/?fbclid=IwAR28TvFWPL2V-vG1Rqkp8dyqMjt3mQWJT_jABtXcCmth-emeDSliPkW5sY8

D. Finansowanie, dotacje

Dofinansowania na projekty wodorowe
Ministerstwo Rozwoju Pracy i Technologii przeprowadziło wstępny nabór na projekty z obszaru technologii i systemów wodorowych, których dofinansowanie będzie możliwe w oparciu o udzieloną pomoc publiczną w ramach IPCEI (Important Projects of Common European Interest). Projekty powinny charakteryzować się innowacyjnością, pozytywnym wpływem na środowisko, jednocześnie przyczyniając się do wzrostu konkurencyjności przemysłu.

 https://www.gramwzielone.pl/woddor/104935/dofinansowanie-na-polskie-technologie-wodorowe-01

E. Nowe grupy w sektorze OZE

1

Osoby indywidualne

Każdy może zostać udziałowcem elektrowni słonecznej
Firma Columbus Energy wystartowała z pierwszą w Polsce kampanią crowdfundingową, której celem jest pozyskanie ponad 4 mln zł na budowę farmy fotowoltaicznej o mocy 1 MW w Nagoszynie na Podkarpaciu. W ramach kampanii można kupić akcje firmy Farmy Fotowoltaiki. Wybudowana za pieniądze z crowdfundingu instalacja słoneczna ma być oddana do użytku na początku 2022 r.

 https://www.green-news.pl/1634-zrzutka-na-fotowoltaike-rusza-kampania-crowdfundingowa

Nowe rozwiązanie dla osób indywidualnych
Firma Otovo wprowadza opcję leasingu dla klientów indywidualnych na fotowoltaikę. Oferta leasingu na 20 lat nie wymaga wkładu własnego, natomiast koszt raty dla instalacji 5 KWp to ok. 155 zł miesięcznie, a dla małej instalacji 3 kWp to 99 zł. Decydując się na to rozwiązanie przeciętna rodzina będzie mogła zaoszczędzić na rachunkach za energię ok. 20% rocznie. Klient może wcześniej wykupić instalację lub dokonać cesji umowy na nowego właściciela domu.

 https://www.green-news.pl/1684-otovo-leasing-instalacji-fotowoltaicznej

2

Mali i średni przedsiębiorcy

Polscy przedsiębiorcy inwestują w zielone innowacje
Przy wsparciu Funduszy Norweskich polskie firmy pozyskały granty na projekty
dot. zielonych innowacji oraz technologii przyjaznych środowisku. Projekty dotyczą głównie inwestycji w sektorze produkcji przemysłowej i branży przetwórstwa odpadów, a także inwestycji w rozwój infrastruktury małych portów, przystani oraz ekologicznych i niskoemisyjnych środków transportu wodnego.

 https://www.gramwzielone.pl/trendy/104903/ponad-250-mln-zl-na-zielone-innowacje-w-polskich-firmach

3

Samorządy, miasta i województwa

Które miasta są najlepiej, a które najgorzej przygotowane do transformacji energetycznej?
Polski Instytut Ekonomiczny przyjrzał się wszystkim regionom górniczym w Polsce i przygotował raport pokazujący w jakim stopniu transformacja energetyczna dotknie poszczególnych części kraju. Okazało się, że największą odpornością na transformację wykazują Katowice, Gliwice i Jaworzno. Do powiatów najbardziej wrażliwych zaliczają się natomiast miasta – Jastrzębie-Zdrój, Bytom czy Zabrze.

 https://300gospodarka.pl/analizy/jastrzebie-zdroj-bytom-i-zabrze-to-miasta-najbardziej-wrazliwe-na-transformacje-energetyczna

Pierwsze lokalne spółdzielnie energetyczne
W Hiszpanii zarejestrowanych jest już kilkadziesiąt lokalnych spółdzielni energetycznych. Oprócz gospodarstw domowych, firm i instytucji publicznych, również zewnętrzne podmioty mogą zainwestować w wybrane projekty spółdzielni, uzyskując gwarantowany zwrot na poziomie 3,5%. Jeden z projektów zakłada uruchomienie instalacji PV (55,7 kWp), która ma zapewniać energię dla 68 odbiorców, a część energii trafi do rodzin zagrożonych ubóstwem energetycznym.

 https://www.gramwzielone.pl/energia-sloneczna/105026/pierwsze-spoldzielnie-energetyczne-w-hiszpanii-gwarancja-irr-35-proc

4

Inni: sektor edukacji, szkolnictwa wyższego i instytutów badawczych, organizacje pozarządowe, itp

Powstanie Centrum Rozwoju Kompetencji
PGE i urząd marszałkowski woj. łódzkiego podpisały list intencyjny w sprawie utworzenia Centrum Rozwoju Kompetencji w Bełchatowie. Instytucja będzie pomagać osobom zatrudnionym w przemyśle wydobywczym w zdobyciu nowych kompetencji, które będą potrzebne na tym terenie w chwili, gdy przestanie funkcjonować kopalnia i elektrownia Bełchatów. Udział w szkoleniach - które mają ruszyć we wrześniu 2021 r. - dla pracowników firm z grupy PGE będzie bezpłatny.

 https://www.cire.pl/item,214029,1,0,0,0,0,0,belchatow-marszalek-i-prezes-pge-zainicjowali-powstanie-centrum-rozwoju-kompetencji.html

F. Monitoring transformacji energetycznej

1

Rekordy OZE

Jeszcze większa sprawność ogniw
Firmie GS Solar (chiński producent ogniw i modułów PV) udało się uzyskać sprawność wielozłączowego ogniwa PV na poziomie 25,2%. Jest to pierwsze ogniwo o takiej sprawności, pochodzące nie z laboratorium, a z seryjnej produkcji. Zwiększenie sprawności było możliwe m.in. dzięki poprawieniu właściwości przenikania światła przez warstwę krzemu amorficznego. Udało się także zredukować koszty produkcji ogniw o 8-12%.

 https://www.gramwzielone.pl/energia-sloneczna/104910/chinczycy-zwiekszyli-sprawnosc-ogniw-hjt-do-ponad-25-proc

Coraz więcej energii z mikroinstalacji
Wg. raportu URE (Urząd Regulacji Energetyki) w 2020 r. zanotowano trzykrotny wzrost wolumenu energii elektrycznej wprowadzonej do sieci z mikroinstalacji (łączna moc wyniosła 1,15 TWh) w stosunku do 2019 r., z czego prawie 98,5% pochodziło z prosumenckich instalacji fotowoltaicznych. Natomiast w przeciągu trzech lat moc zainstalowana w mikroźródłach wzrosła blisko dziesięciokrotnie.

 https://powermeetings.eu/oze-produkcja-energii-elektrycznej-z-mikroinstalacji-wzrosla-trzykrotnie-wskazuje-najnowszy-raport-ure/?fbclid=IwAR1cbW8FWKmLFDscV7sdIzJcH1_kCPc-lAxYZ0RjZde2-g0nJ6XpSUGHLes

2

Wygaszanie energetyki paliw kopalnych w Polsce, Europie i na świecie

Węgry chcą odejść od węgla już za 4 lata
W 2025 r. wyłączy się ostatnia działająca elektrownia węglowa na Węgrzech – Matra (884 MW). Pierwotnie miała ona działać do 2030 r., jednak rząd zadecydował o jej wcześniejszym zamknięciu. Węgry są jednym z 12 krajów europejskich, które mają plan odejścia od węgla. Austria, Szwecja oraz Belgia już dziś nie posiadają elektrowni węglowych. Polska natomiast - wraz z 13 innymi krajami Europy - nie zadeklarowała jeszcze rezygnacji z węgla.

 https://300gospodarka.pl/300klimat/wegry-odejda-od-wegla-do-2025-roku-to-o-5-lat-wczesniej-niz-pierwotnie-zakladano

Złoczew będzie w rezerwie
Prezes spółki PGE oficjalnie zadeklarował, że złoże Złoczew pozostanie w rezerwie energetycznej. O takiej decyzji zadecydowały najprawdopodobniej bardzo wysokie ceny uprawnień do emisji CO2, sięgające obecnie 41 euro za tonę. W tym wypadku budowa kopalni byłaby działaniem na szkodę spółki. Bez odkrywki Złoczew zasoby węgla brunatnego dla Elektrowni Bełchatów drastycznie zmaleją ma początku lat 30.

 https://www.rp.pl/ENERGIA-Wegiel/303219982-To-juz-pewne--zloze-Zloczew-trafia-do-rezerwy.html?fbclid=IwAR3pl6Z1Hz5bTic7yGmy-BXyw03aYgJ4lBLEwXaNRmFvRSnBKFEqdqczO8I

Czechy kończą wydobycie węgla kamiennego
W lutym tego roku zakończyło się wydobywanie węgla w kopalni CzSA w Karwinie oraz Darkov w Stonawie. Powodem zamknięcia obu kopalni była nieopłacalność. Ostatnią, wciąż jeszcze czynną czeską kopalnią węgla kamiennego pozostaje CzSM w Stonawie, ale i ona najprawdopodobniej zakończy działalność w przyszłym roku. Niestety znacznie dłużej potrwa likwidacja górnictwa węgla brunatnego w tym kraju.

 https://biznesalert.pl/czechy-transformacja-energetyczna-zamykanie-kopaln-gornictwo/

Przygotowała: Katarzyna Kubiczek, Stowarzyszenie Ekologiczne EKO-UNIA Redakcja: Radosław Gawlik, Stowarzyszenie Ekologiczne EKO-UNIA

Transformacja Energetyczna Ponad Podziałami

W obecnym numerze znajdują się min. ciekawe doniesienia na temat: - pierwszej w Polsce pływającej stacji PV - przełomu na rynku silników (...)
czytaj całość
Wielu z nas z pewnością wyparło koszmar teorii van der Waalsa. Dotyczy warunków, dla których substancja przyjmuje różne stany skupienia, jako (...)
czytaj całość
- możliwości recyklingu urządzeń OZE - przewidywań Międzynarodowej Agencji Energetycznej odnośnie przyszłości źródeł odnawialnych - planu restrukturyzacji polskiej elektroenergetyki - elektrycznego samochodu przyszłości - (...)
czytaj całość
możliwości zastąpienia elektrowni Turów źródłami odnawialnymi anich magazynów energii dla gospodarstw domowych wpływu sektora węglowego na rynek pracy koncepcji Sprawiedliwej Transformacji Wielkopolski Wschodniej wycofywania (...)
czytaj całość
o odchodzeniu od węgla największego emitenta CO2 - Chin, o potencjale biogazowni w Polsce, z raportu WWF o tym jak osiągnąć neutralność (...)
czytaj całość
więcej
Licencja Creative Commons Materiały zgromadzone na serwisie dostępne są na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe
Korzystanie z naszego serwisu oznacza akceptację przez Państwa naszej Polityki prywatności.
Zobacz więcej