×
logo
kontakt:
redakcjaeko.org.pl
odkrywki dla klimatu energia prawo rzeki smog ptaki drzewa o nas
logo
 

5 listopada 2019
Transformacja Energetyczna Ponad Podziałami
 

Newsletter/ Obserwator TEPP październik 2019

Obserwator TEPP / październik 2019

[link do wersji on line]

 
 
 
  1. Informacje z wybranych działów
    1. Klimat i Środowisko
    2. Energetyka
    3. Rolnictwo
  2. Nowe koncepcje, nowe technologie energetyczne
    1. Badania technologiczne, innowacje
    2. Realizowane (zrealizowane) inwestycje
  3. Regulacje prawne
    1. Nowe regulacje na świecie
    2. Regulacje w Unii Europejskiej
    3. Regulacje krajowe
  4. Finansowanie, dotacje
  5. Nowe grupy w sektorze OZE
    1. Prosumenci, osoby indywidualne
    2. Mali i średni przedsiębiorcy
    3. Samorządy, miasta i województwa
    4. Inni: sektor edukacji, szkolnictwa wyższego i instytutów badawczych, organizacje pozarządowe
  6. Monitoring transformacji energetycznej
    1. Rekordy czasowe (pracy) i cenowe OZE
    2. Wygaszanie energetyki paliw kopalnych w Polsce, Europie i na świecie
A. Informacje z wybranych działów
1

Klimat i Środowisko

Specustawa do kosza

Zablokowanie poselskiej  nowelizacji ustawy prawo geologiczne i górnicze (tzw. specustawy) przy  masowym sprzeciwie społecznym, zakończonym do tego Zgromadzeniem Publicznym przed  Sejmem  to  ogromny sukces społeczeństwa obywatelskiego! Udało się połączyć przeciwników eksploatacji węgla kamiennego i brunatnego. Jeśli dodać do tego głos samorządów, organizacji  pozarządowych,  organizacji rolników i przedsiębiorców, ekspertów, związków gmin i powiatów, młodzieżowych ruchów klimatycznych  czy Rzecznika Praw Obywatelskich mamy tu niespotykaną mobilizację, którą trudno było zignorować.

Dolnośląski Alarm Smogowy przypomina kopalni Turów o uchwałach antysmogowych

Mimo obowiązującego na terenie województwa dolnośląskiego zakazu spalania węgla brunatnego, kopalnia Turów wciąż sprzedaje to paliwo. W Bogatyni odbywa się to na masową skalę. Kopalnia od dłuższego czasu umywa ręce twierdząc, że informuje nabywców o możliwości kary za spalanie tego paliwa. Aktywiści z DASu po raz kolejny apelują do Kopalni przypominając upomnienie Piotra Woźnego. Urządzili też symboliczny pogrzeb.

Więcej:

Naukowe czasopismo Nature – musimy poważnie ograniczyć gigawaty spalanego węgla

Naukowcy twierdzą, że nawet jeżeli nie będą już budowane nowe moce, to utrzymanie scenariusza 1,5 stopnia C będzie wymagało zamknięcia obecnych mocy w ciągu 20 lat.

2

Energetyka

a
OZE

RWE inwestuje w wiatraki na Bałtyku

Wszystko wskazuje na to, że inwestycje w farmy wiatrowe na Bałtyku nabierają przyspieszenia. Niemiecka firma RWE Renewables ogłosiła, że wchodzi w projekty w polskiej strefie Morza Bałtyckiego. Będzie ona miała możliwość rozwoju farm wiatrowych o mocy ponad 1,5 GW.

Panele fotowoltaiczne na dachach kopalni

Polska Grupa Górnicza rozpoczęła pilotażową instalację fotowoltaiczną o mocy 410 kilowatów. Na dachach dziewięciu budynków zamontowano łącznie 1109 paneli fotowoltaicznych. Zmniejszy to zużycie energii z węgla, który PGG sama dostarcza. Energia ze słońca zostanie wykorzystana w całości na potrzeby własne grupy. Oznaczać to będzie również realne obniżki rachunków za energię zakładów górniczych.

Polsko-duńskie morskie farmy wiatrowe

Spółka PGE chce sprzedać 50 proc. udziałów w projektach dwóch morskich farm wiatrowych na Bałtyku duńskiej firmie Ørsted, która jest największym inwestorem w tej branży na świecie. Chodzi o projekty Baltica-3 (1 GW), która miałaby powstać do 2026 roku oraz Baltica-2 (1,5 GW), która miałaby powstać do 2030 roku. Ich łączny koszt może wynieść ok. 30 mld zł.

b
efektywność energetyczna

Mieszkańcy miast zużywają mniej prądu

Rachunki za prąd mieszkańców miast zmalały o 1 mld zł w stosunku do 2010 roku. Zużycie energii elektrycznej w Polsce od lat rośnie, ale głównie przez biurowce, średniej wielkości fabryki, galerie handlowe czy hotele. Zużycie u pozostałych odbiorców spada, najszybciej w domach i mieszkaniach zlokalizowanych w miastach.

Pomoc w zwiększaniu efektywności energetycznej

Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko od lat wspierany jest przez Fundusze Europejskie, a większość budżetu idzie na sektor energetyki. Główny cel to zmniejszenie emisyjności gospodarki, poprzez m.in. zwiększenie efektywności wykorzystania energii pierwotnej, poprawa efektywności energetycznej sektora publicznego i mieszkalnego, czy obniżenie zużycia energii w przedsiębiorstwach.

c
transport

Autobusy na Śląsku zasilane wodorem

Orlen oraz Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia będą współpracować na rzecz zeroemisyjnego transportu publicznego. Działania mają obejmować przygotowanie do realizacji projektów dotyczących infrastruktury i logistyki dostaw wodoru, a także prace na rzecz maksymalnego udziału transportu niskoemisyjnego, opartego o zasilanie wodorowe. Rozpoczęcie produkcji czystego paliwa wodorowego planowane jest w 2021 roku.

3

Rolnictwo

Fotowoltaika na terenach wiejskich

Grupa Enea oraz Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa planują budowę farm fotowoltaicznych na obszarach rolnych, które pochodzić będą z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, w tym te o niskiej przydatności rolniczej. Projekt ten wpisuje się w założenia Polityki Energetycznej Polski do 2040 r.

Biogazownia rolnicza w województwie warmińsko-mazurskim

W miejscowości Kupin (w gminie Zalewo) w województwie warmińsko-mazurskim powstanie biogazownia rolnicza o mocy 0,999 MW i mocy cieplnej 1,082 MW. Wartość inwestycji wyniesie 14,85 mln zł. Zakończenie budowy i oddanie do eksploatacji planowane jest na drugi kwartał 2020 roku.

B. Nowe koncepcje, nowe technologie energetyczne
1

Badania technologiczne, innowacje

Nowy sposób przetwarzania CO2?

Aby pomóc w zmniejszeniu ilości dwutlenku węgla w powietrzu, naukowcy stworzyli materiał, który pomaga zamieniać CO2 w przydatny organiczny polimer. Nowa metoda zasysa cząsteczki dwutlenku węgla z powietrza, a powstały materiał może zostać przekształcony w surowiec do produkcji odzieży lub opakowań.

"Zielony" wodór i CO2 do produkcji metanu

Francuska grupa paliwowa Total chce wykorzystać technologię wysokotemperaturowego elektrolizera aby umożliwić zagospodarowanie nadwyżek energii elektrycznej wytwarzanej z OZE w procesie produkcji wodoru, a także redukcji dwutlenku węgla poprzez włączenie go w reakcję z wodorem. Produktem ma być metan mogący znaleźć zastosowanie w transporcie czy ciepłownictwie.

2

Realizowane (zrealizowane) inwestycje

Wirtualna Elektrownia w Polsce

TAURON jest coraz bliżej ukończenia projektu Wirtualnej Elektrowni. Zakończona została modernizacja Elektrowni Wodnej Lubachów, a także uruchomienie magazynu energii, co da możliwość wykorzystania nie tylko energii generowanej przez turbozespoły, ale również tej zmagazynowanej. Przewiduje się, że elektrownia zarządzana będzie całkowicie przez system wirtualnej elektrowni z wykorzystaniem algorytmów decyzyjnych opartych o sztuczną inteligencję.

C. Regulacje prawne
1

Nowe regulacje na świecie

Zwolnienia podatkowe dla prosumentów

W Rosji przegłosowano regulację umożliwiającą zwolnienie z podatku dochodowego prosumentów, którzy sprzedawać będą nadwyżki energii do sieci. Warunkiem jest spełnienie definicji mikrogeneracji, która obejmuje prosumentów posiadających OZE o mocy nieprzekraczającej 15 kW i którzy wytwarzają energię na własny użytek. Zwolnienie z PIT w zakresie mikrogeneracji ma obowiązywać do końca 2028 r.

2

Regulacje w Unii Europejskiej

Pieniądze z Brukseli tylko dla OZE?

Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) jest jednym z kluczowych narzędzi wspomagających transformację europejskich gospodarek w kierunku neutralności klimatycznej. Jest pomysł, żeby część EBI przemienić w Europejski Bank Klimatyczny. Finansowanie inwestycji energetycznych powiązanych z węglem jest już dziś niewykonalne zarówno przez EBI jak i większości komercyjnych podmiotów finansowych. Możliwe, że ograniczenia te będą jeszcze większe i dotyczyć będą nie tylko węgla, ale także gazu.

Polska chce gwarancji finansowania just transition

Polska chciałaby znacznie większych środków finansowych na osiągnięcie neutralności klimatycznej niż te, które obecnie oferuje UE na lata 2021-2027. Według Komisji Europejskiej, by osiągnąć cel 1,5°C potrzebne będą inwestycje w przedziale od 180 do 290 miliardów euro. Polska wzywa do wprowadzenia nowych zasad w celu wsparcia regionów i krajów o największych potrzebach.

3

Regulacje krajowe

Zmiany dla wspólnot i spółdzielni energetycznych?

W Poznaniu odbyła się konferencja „Energetyka Obywatelska TERAZ!”, na której uczestnicy rozmawiali m.in. na temat kolejnej nowelizacji ustawy OZE, która umożliwiłaby rozwój energetyki rozproszonej dla prosumentów grupowych - mieszkańców budynków wielorodzinnych, wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych. Konieczna jest zmiana obecnych przepisów regulujących działanie spółdzielni energetycznych, tak by mogły one funkcjonować również w miastach.

D. Finansowanie, dotacje

Nowe środki finansowe dla OZE

Pomorska gmina Miastko i gminy ościenne otrzymają prawie 9 mln zł na inwestycje w OZE, dzięki czemu powstanie m.in. 256 instalacji fotowoltaicznych, 3 pompy ciepła i 3 systemy solarne. Projekt ma być realizowany do końca grudnia 2020 r, a jego całkowita wartość wynosi blisko 11,4 mln zł, z czego dofinansowanie europejskie wyniesie 8,9 mln zł.

1,5 mld zł unijnych funduszy na zieloną energię

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej ogłosił w 2018 r. konkurs dla przedsiębiorców na inwestycje w OZE. Zgłoszone projekty to m.in. elektrownia fotowoltaiczna PAK w Adamowie, farma wiatrowa Polenergii oraz innowacyjny projekt Promet-Plast w Oławskim Klastrze Energetycznym. W sumie firmy wnioskują o 1,5 mld zł, ale trudno ocenić, kiedy je dostaną.

E. Nowe grupy w sektorze OZE
1

Prosumenci, osoby indywidualne

Domowe magazyny energii

Niemiecka firma Sonnen wraz z Tiko Energy Solutions uzyskała od operatora niemieckiej sieci wstępną akceptację na instalowanie pierwotnej mocy sterowania w domowych urządzeniach magazynujących. Klienci dysponują w swoich domach bateriami o pojemności 5 i 15 kWh i wymieniają się wirtualnie energią, której nie potrzebują. Nadwyżka energii elektrycznej nie płynie anonimowo do sieci energetycznej, lecz do wirtualnej puli energii słonecznej.

Niższy podatek dla prosumentów

Sejm przyjął poprawki do ustawy "antykopciuchowej", zakładające obniżenie podatku VAT na montaż mikroinstalacji OZE do 8% dla właścicieli jednorodzinnych budynków mieszkalnych o powierzchni do 300 m2 – nie tylko na domowym dachu, ale także w dowolnym miejscu na terenie swoich posesji. Nowelizacja ustawy ma na celu także wyeliminowanie z obrotu pieców na paliwa stałe niespełniających norm emisyjnych.

2

Mali i średni przedsiębiorcy

Fotowoltaika dla firm

PGNiG uruchomiło ofertę rozwiązań fotowoltaicznych dla firm, obejmującą kompleksową realizację inwestycji. Oferta kierowana jest zarówno dla obecnych, jak i przyszłych klientów biznesowych PGNiG Obrót Detaliczny. Klienci będą mogli liczyć między innymi na indywidualny dobór rozwiązania wraz z wymiarowaniem i montażem instalacji fotowoltaicznej.

Dobre przykłady dla przedsiębiorców

Kopalnia Surowców Mineralnych koło Szczecina zwiększyła udział zielonej energii w swojej codziennej działalności, szkoła w Budzowie wykonana została w standardzie pasywnym, a wspólnota mieszkaniowa w Szczytnie zbudowała instalację hybrydową składająca się z dwóch gruntowych pomp ciepła oraz mikroinstalacji fotowoltaicznej. Są to przykłady dobrych rozwiązań, które warto powielać również w innych regionach Polski.

3

Samorządy, miasta i województwa

Doświadczenia transformacyjne regionów węglowych

Międzynarodowi eksperci z Niemiec, Czech, Rumunii i Ukrainy przeanalizowali różne praktyki zamykania kopalń węgla w swoich krajach, w wyniku czego opracowali listę szczegółowych zaleceń dla władz na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym dotyczące sprawiedliwej transformacji regionów. W analizie wzięte zostały pod uwagę perspektywy ekonomiczne oraz możliwe negatywne konsekwencje społeczne.

Zarabianie na fotowoltaice

W Miłkowicach nieopodal Legnicy powstanie największa w Polsce farma fotowoltaiczna, która ma zasilić od 10 do 20 tys. domów. Farma fotowoltaiczna zajmować będzie 200 hektarów i dawać nawet 100 MW mocy. Wcześniej gmina zarabiała na gruntach 20 tys. zł rocznie, a z panelami fotowoltaicznymi może to być nawet 2 mln zł.

Spółdzielnie energetyczne po niemiecku

Spółdzielnie energetyczne w Niemczech z pomocą skutecznego i nowoczesnego marketingu stały się sprawnym biznesem. Jednostka wytwarzająca energię OZE w Niemczech z reguły musi tę energię sprzedać operatorowi sieci, co jest szczególnie korzystne w przypadku małych instalacji wiatrowych oraz małych elektrowni wodnych. W przypadku fotowoltaiki prosumenci mogą sprzedawać prąd bezpośrednio swoim lokatorom, bez pośrednictwa operatora sieci.

Sukces Krakowa w walce o czyste powietrze

Są już pierwsze efekty obowiązującej od września uchwały antysmogowej przewidującej zakaz palenia węglem i drewnem na terenie miasta – Kraków na początku sezonu grzewczego odnotował bardzo niski poziom zanieczyszczeń powietrza. Miasto nie spoczywa jednak na laurach i przy pomocy środków unijnych wdraża kolejne projekty uderzające w smog.

Nowa platforma dotycząca sprawiedliwej transformacji regionów górniczych

Niemiecki zespół CoalExit stworzył międzynarodową, niezależną platformę badawczą, dotyczącą transformacji energetycznej. Jest to otwarta platforma, na której można dowiedzieć się m.in. o strategiach odchodzenia od węgla i sprawiedliwej transformacji regionów górniczych, a także znaleźć analizy społeczno-ekonomiczne.

4

Inni: sektor edukacji, szkolnictwa wyższego i instytutów badawczych, organizacje pozarządowe

Centrum OZE już otwarte

W październiku odbyło się oficjalne otwarcie Centrum Badawczo-Rozwojowego Odnawialnych Źródeł Energii w Pile. Studenci, uczniowie szkół średnich oraz osoby zajmujące się zawodowo tematyką OZE będą pracować nad nowymi, bardziej ekonomicznymi panelami fotowoltaicznymi, kolektorami słonecznymi i elektrowniami wiatrowymi. Dzięki tej inwestycji będą oni mogli uzyskać dodatkową, specjalistyczną wiedzę i umiejętności.

F. Monitoring transformacji energetycznej
1

Rekordy czasowe (pracy) i cenowe OZE

Więcej mocy ze słońca w Polsce

Według Polskich Sieci Elektroenergetycznych, na dzień 1 października br. łączna moc instalacji PV wyniosła ponad 1 GW – oznacza to, że od początku 2019 r. nastąpiło podwojenie mocy. Na koniec 2019 r. oczekuje się nawet ponad 1,3 GW. Będzie to potencjał większy niż zainstalowany w hydroenergetyce. Ocenia się, że ok. 62% mocy zainstalowanej w fotowoltaice przypada na mikroinstalacje o mocy do 50 kW.

Spadek produkcji energii z węgla w Europie

Produkcja energii z węgla oraz jego import spadły do najniższego poziomu w historii Unii Europejskiej. Produkcja energii z tego surowca w samym II kw. 2019 r. spadła o 16%. To efekt coraz częstszego przełączania się z węgla na gaz, wzrostu ceny uprawnień do emisji CO2 oraz rozwoju OZE. W Polsce te zjawiska również były widoczne, jednak nadal z węgla powstaje ponad 75% prądu.

2

Wygaszanie energetyki paliw kopalnych w Polsce, Europie i na świecie

RWE neutralny klimatycznie?

Największy w Europie emitent CO2 , RWE, chce stać się neutralny klimatycznie do roku 2040. W 2020 roku firma zlikwiduje swoją ostatnią elektrownię węglową w Wielkiej Brytanii i przekształci dwa obiekty w Holandii do spalania biomasy. Będzie nadal obsługiwał 6 elektrowni węglowych w Niemczech, ale przeznaczy 1,5 miliarda euro rocznie na rozwój odnawialnych źródeł energii.

Estonia za zeroemisyjną Europą

Estonia, jako jeden z czterech krajów oprócz Polski, Słowacji i Węgier, sprzeciwiła się przyjęciu zobowiązań dotyczących zeroemisyjnej Unii Europejskiej w 2050 r. Teraz jednak wycofuje się z tej decyzji, tym samym dołączając do 24 państw, które są zgodne co do neutralności klimatycznej Europy. Komisja Europejska szacuje, że potrzeba 175-290 mld EUR inwestycji rocznie od 2030 roku, aby osiągnąć wskazany cel.

Koniec węgla już bliski?

Think tank Carbon Tracker Initiative przygotował raport o rentowności europejskich elektrowni węglowych. W blisko 80% przypadkach przynoszą one straty. Decydenci polityczni i inwestorzy powinni podjąć decyzję o wycofaniu się z węgla najpóźniej do 2030 r. Według analizy, cztery z pięciu elektrowni węglowych w UE są nierentowne, a przedsiębiorstwa użyteczności publicznej mogą w tym roku ponieść straty w wysokości prawie 6,6 mld euro.

Największy truciciel przechodzi na OZE

Elektrownia Drax, znajdująca się w Anglii, była kiedyś największym trucicielem w Europie Zachodniej, teraz jednak przechodzi na spalanie biomasy. Obecnie 6% mocy elektrowni pochodzi z węgla, planowane jest jednak całkowite przejście na OZE. Zakład najprawdopodobniej zmniejszył emisję CO2 bardziej niż jakikolwiek inny na świecie.

Przygotowała:
Katarzyna Kubiczek, Stowarzyszenie Ekologiczne EKO-UNIA

Transformacja Energetyczna Ponad Podziałami

Licencja Creative Commons Materiały zgromadzone na serwisie dostępne są na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe
Korzystanie z naszego serwisu oznacza akceptację przez Państwa naszej Polityki prywatności.
Zobacz więcej