×
logo
kontakt:
redakcjaeko.org.pl
odkrywki dla klimatu energia prawo rzeki smog ptaki drzewa o nas gry
logo
 

21 lutego 2013
info
 

Mniej węgla - więcej zdrowia

...roczne zewnętrzne koszty zdrowotne  dwóch potencjalnych elektrowni w Lubinie i Gubinie-Brodach wyniosłyby ponad 4,5 mld zł.
Stanowiłoby to ponad 50 % całkowitych kosztów zewnętrznych wynoszących 9,9 mld zł rocznie.

1. Nie chcemy trucizn w powietrzu

W Polsce lekceważymy zanieczyszczenie powietrza powodowane wszelkiego rodzaju spalinami, tak jak kiedyś lekceważyliśmy dym z papierosów. Oddychamy smrodem samochodów, których mamy zbyt dużo. Zimą w powietrzu czujemy dymy pochodzące z niskiej jakości węgla kamiennego czy brunatnego używanych do ogrzewania. Nie rzadko w piecach domowych spalane są śmieci, a wśród nich tworzywa sztuczne. Stąd też mamy dodatkowe, niekiedy bardzo groźne trucizny w powietrzu.
Obok tego wszystkiego działa kilkadziesiąt wielkich elektrowni i elektrociepłowni,  postawionych w ubiegłym wieku, które spalają węgiel kamienny i brunatny. Uzyskujemy w ten sposób ok. 90 % elektryczności dla całego kraju. Przy okazji pyły i gazy z naszych molochów produkujących prąd i ciepło  rozprzestrzeniają się nie tylko po Polsce, ale i poza nią. Czy owe „mamuty energetyczne” muszą trwać wiecznie? Byłoby lepiej, gdyby w ciągu najbliższych 20-30 lat okazy te  odeszły do historii techniki i stały się obiektami muzealnymi.

2.   Koszty zanieczyszczeń. Kto za to płaci ?

W skład zanieczyszczeń powietrza pochodzących z wielkich elektrowni wchodzą liczne związki chemiczne: gazy: SO2, NOx, O3, NH3, CO2, CH4, N2O; metale ciężkie: Cd, Ni, Pb, Hg, Cr; inne: dioksyny, NMVOC- niemetanowe związki organiczne.

Gazy i pyły pochodzące ze spalania węgla  wywołują szereg niekorzystnych zjawisk:

- utratę zdrowia ( min. choroby układu oddechowego i krążenia)
- szkody materiałowe ( korozja metali, niszczenie elewacji budynków itp.),
- szkody w zbiorach (obniżenie płodów rolnych, straty w lasach),
- utratę bioróżnorodności
- globalne ocieplenie ( zagrożenie życia, powodzie , straty w rolnictwie, turystyce itp.).
Wydawać by się mogło, że bilans produkcji energii jest prosty: Koncerny energetyczne kupują i spalają węgiel, a dają nam prąd i ciepło. Osiągają przy tym pewien zysk, ponieważ za energię musimy płacić.  
Szerszy wynik działania elektrowni i ciepłowni węglowych jest bardziej złożony.  Jeżeli uwzględnimy wszystkie koszty następstw związanych z wytwarzaniem energii, okaże się, że za prąd i ciepło płacimy dużo więcej. 
Te koszty w ekonomii nazywa się zewnętrznymi lub czasem osieroconymi. Gdyby zostały uwzględnione u źródeł, krajowy sektor energetyczny byłby nam winien każdego roku ok. 30 mld zł. Koszty te jednak nie obciążają producentów energii. Opłacane są poza rachunkami za prąd i ciepło. Ukryte są w wielu zwiększonych nakładach budżetowych. Uciekają także z prywatnych kieszeni, najczęściej jako wydatki związane z utratą zdrowia. 

3. Skutki zdrowotne powodowane przez emisję zanieczyszczeń

Zanieczyszczenia powietrza pochodzące z elektrowni i elektrociepłowni węglowych mają złożony skład chemiczny i osiągają stężenia zagrażające zdrowiu ludzi. Związki te powodują wzrost częstotliwości wielu chorób oraz zwiększoną śmiertelność. Stany chorobowe mogą pojawić się nagle albo nasilają się stopniowo. Często utrwalają w postaci chronicznych dolegliwości.

4.  Rząd Polski chce jeszcze więcej węgla. Nowe odkrywki w Polsce ?

Koncerny energetyczne, przy poparciu polskiego rządu, forsują budowę dwóch wielkich odkrywek węgla brunatnego i elektrowni po 4 600 MW. Zlokalizowane byłyby, jedna - koło Lubina w województwie dolnośląskim, druga w Gubinie-Brodach, na terenie województwa lubuskiego.
Profesor Mariusz Kudełko z AGH opracował szczegółową ekspertyzę*, w której policzył koszty zewnętrzne planowanych inwestycji. Każda z tych elektrowni - gdyby powstała - co rok obciążyłaby budżety zdrowotne kosztami: 141 mln Euro w Polsce i 540 mln Euro w krajach sąsiednich. Stosunkowo duża wielkość tych ostatnich wynika stąd, że większość zanieczyszczeń powietrza pochodzących z nowych inwestycji przedostawałaby się drogą powietrzną poza granice naszego kraju.
Kopalnie odkrywkowe i elektrownie oparte na spalaniu węgla brunatnego mają niekorzystny wpływ na zdrowie mieszkańców nie tylko najbliższych, ale i bardziej oddalonych terenów. Można oszacować następstwa budowy nowych kopalń i elektrowni w  Gubinie-Brodach albo w Lubinie. Szczegółowe koszty strat zdrowotnych prof. Kudełko obliczał według modelu stosowanego w Unii Europejskiej.
Na tej podstawie stwierdził, między innymi, że należy spodziewać się:
- występowania chronicznego kaszlu u ponad 4000 obywateli RP i u ponad 15 500 obywateli poza Polską = odpowiednio koszt zdrowotny wyniosłyby tu 6,7 mln Euro w Polsce i 18 mln Euro poza nią
- chronicznego kaszlu u ok. 2 600  dzieci polskich oraz ok. 10 500 dzieci poza Polską = koszty zdrowotne wyniosłyby odpowiednio  3 mln oraz 11,4 mln Euro
- utraty roku życia u ok. 80 osób w Polsce i ok. 300 osób poza nią = koszty tu policzono na 90 mln Euro w kraju oraz 351 mln Euro poza Polską
W sumie roczne zewnętrzne koszty zdrowotne  dwóch potencjalnych elektrowni w Lubinie i Gubinie-Brodach wyniosłyby ponad 4,5 mld zł. Stanowiłoby to ponad 50 % całkowitych kosztów zewnętrznych wynoszących 9,9 mld zł rocznie. Kto może jeszcze twierdzić, ze prąd z węgla brunatnego jest najtańszy ?
Pamiętać musimy, że wartości zdrowia i życia ludzkiego nie można mierzyć tylko pieniędzmi.

5.Mniej węgla w gospodarce - polityka ochrony klimatu i zdrowia UE

Zdecydowana większość państw Unii Europejskiej w swojej polityce uwzględnia wpływ spalania węgla i innych paliw kopalnych na zdrowie ludzi, równowagę ekosystemów i ocieplenie klimatu. Bierze się też pod uwagę gospodarcze uzależnienie UE od importu surowców kopalnych, które zawsze jest groźne dla bezpieczeństwa. Wysoko rozwinięte państwa europejskie stały się w świecie liderami aktywnej polityki ochrony klimatu. Jednym z najważniejszych jej elementów jest dekarbonizacja, czyli stopniowe odchodzenie od wykorzystywania węgla w gospodarce, szczególnie w energetyce. Przygotowano ambitny harmonogram redukcji zużycia węgla w UE do 2050r pod nazwą Mapy Drogowej.

6.   Weto Polski wobec polityki klimatycznej Unii Europejskiej.
Co z naszym zdrowiem ?

Polska zawetowała zobowiązania krajów UE w zakresie polityki klimatycznej. Nie zgodziliśmy się  w szczególności na zwiększenie poziomu redukcji CO2 z 20 do 30 % w 2020r. Argumentacja na rzecz weta oparta była na porównaniach z resztą świata. Pokazywano, że inne kraje nie redukują CO2. Przedstawiciele Polski przekonywali, że najpierw musi dojść do ogólnoświatowego porozumienia, aby UE mogła podnosić zobowiązania. Podkreślano też, że w znacznie większym stopniu niż inne kraje jesteśmy uzależnieni od węgla i nie możemy sobie pozwolić na wysokie redukcje.
Argumentacja ta nie bierze pod uwagę zysków, które wynikają ze zmniejszenia zużycia węgla w energetyce. Raport HEAL i HCWH przygotowany w 2010r **, a więc przed wetem Polski, opisuje korzyści zdrowotne płynące z podniesienia poziomu redukcji CO2 do 30%. Wymierne oszczędności, które za tym idą szacuje się dla mieszkańców UE w zakresie od 10,5 mld Euro do 30,5 mld Euro w 2020r (dla Polski  1,4- 4 mld Euro).

Żeby zredukować emisje CO2 o 30 % do 2020 roku trzeba ponieść dodatkowe koszty, które obliczono na ok. 46 mld Euro ( 0,3 % PKB UE). Wystarczy zatem przy ostrożnych i pesymistycznych szacunkach ponad 4 lata, aby nastąpił zwrot poniesionych nakładów. Przy wariancie najbardziej korzystnym okres ten trwałby tylko 1,5 roku. 

Spośród 27 krajów Unii Europejskiej jedynie Polska wetuje Mapę Drogową, czyli harmonogram działań wpisanych w europejską politykę klimatyczną do 2050 roku. Czy rządowym decydentom nie zależy na poprawie zdrowia obywateli i ochronie klimatu? „Liberum veto” źle się skończyło dla Polski szlacheckiej. Nie wyciągnęliśmy wniosków z lekcji z historii. W tym wypadku zwycięża interes czterech monopoli energetycznych. Poza obroną archaicznej, węglowej energetyki nie widać żadnych korzyści.

Rząd broniąc starego modelu produkcji energii zmniejsza szanse uczestniczenia naszego kraju w postępie technologii energetycznych.

Weto Polski nie służy ani postępowi w gospodarce ani naszemu zdrowiu!

       Radosław Gawlik
      Stowarzyszenie Ekologiczne EKO-UNIA
             Partia Zieloni

    

* Raport „Koszty zewnętrzne produkcji energii elektrycznej z projektowanych elektrowni dla kompleksów złożowych węgla brunatnego Legnica i Gubin oraz sektora energetycznego w Polsce”, dr hab. inż. Mariusz Kudełko, prof. nadzw. AGH
www.greenpeace.org/poland/PageFiles/461286/koszty_wegla..

** Raport HEAL i HCWH ( Health and Environment Alliance and Health care Without Harm Europe, www.env-health.org i  www.noharm.org/europe

(tekst opublikowany w lutym 2013 Przegladzie Komunalnym)

info

 1. Energetyka elektroprosumencka lepsza dla Bogatyni niż Turów i korporacycjne OZE  2. Czy kopalnia działa czy jest zamknięta?  3. Węgiel w Turowie, (...)
czytaj całość
  odkrywki Polska
Rząd PiS w przypadku Turowa wybrał kampanię antyczeską i antyunijną oraz pseudopatriotyzm węglowy. Zapłaciliśmy (...)
czytaj całość
31 sierpnia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozstrzygnie o zgodności z prawem decyzji środowiskowej, (...)
czytaj całość
Naczelny Sąd Administracyjny przesunął do 18 lipca br. termin ogłoszenia orzeczenia ws. zażalenia PGE, (...)
czytaj całość
czytaj całość

  subskrybuj newslettery eko.org.pl

subskrybuj newsletter
czytaj najnowszy
newsletter  
  przeglądaj archiwum
  subskrybuj newsletter
  zrezygnuj z subskrybcji
subskrybuj newsletter
czytaj najnowszy
newsletter  
  przeglądaj archiwum
  subskrybuj newsletter
  zrezygnuj z subskrybcji
subskrybuj newsletter
czytaj najnowszy
newsletter  
  przeglądaj archiwum
  subskrybuj newsletter
  zrezygnuj z subskrybcji
czytaj całość
Dotychczasowa koncesja wygasa w kwietniu 2020 r. Pozwolenie na kontynuację wydobycia zostało przyznane na podstawie przepisów Prawa geologicznego i górniczego.
czytaj całość
Dwaj wybitni eksperci wskazują min, że przejście z węgla brunatnego na OZE daje od 2 do 3 razy więcej miejsc (...)
czytaj całość
Solidarność międzynarodowa pilnie potrzebna! Koncern PGE chce uzyskać koncesję na wydobycie węgla. Istnieje poważna groźba utraty wody pitnej dla blisko (...)
czytaj całość
Po trwającej dekadę walce mieszkańców gmin Gubin i Brody wspieranych przez organizacje ekologiczne, w tym Greenpeace, jest znacząca decyzja o (...)
czytaj całość
więcej
2019-08-02
Nieposłuszeństwo w imię dobra wspólnego. Kontrowersje po Obozie dla Klimatu
2019-08-01
wykazHomeDM - okno duze + okna mniejsze
2019-07-08
W Gminie Brody świętowano 10-lecie referendum lokalnego w sprawie kopalni (...)
2019-04-02
Transformacja energetyczna regionu konińskiego – raport IBS. List otwarty
2019-01-21
Polityka klimatyczno-energetyczna w krajach Grupy Wyszehradzkiej
2018-10-03
Węgiel brunatny w XXI wieku – zwyczajny biznes czy katastrofa?
2017-12-15
Oczkowice: straty przewyższą wartość węgla
2017-10-11
Kopalnia chce wydać 12 milionów. Za węgiel przepompują wodę?
2017-08-26
*Czerwona linia* na znak protestu antyodkrywkowego w Niemczech
2017-06-24
Kilka fotek z Bułgarii
2017-06-19
Druga uzasadniona opinia KE w sprawie odkrywki Tomisławice
2017-06-15
KE ponownie upomina Polskę w sprawie odkrywki Tomisławice
2017-06-15
Konferencja Zielonych: Transformacja energetyczna racją stanu Polski
2017-06-12
„Transformacja polskiego rynku energii elektrycznej - czas na strategiczne decyzje”
2017-04-06
W Niemczech rezygnują z odkrywek a u nas?
2017-03-30
Ziemia kontra węgiel
2017-03-04
Wpływ zbiornika jeziorsko na obszary prawem chronionej przyrody
2016-12-04
"ZE PAK czy rzepak? raport Fundacja "Rozwój TAK - Odkrywki (...)
2016-12-04
List Otwarty Koalicji "Rozwój TAK – Odkrywki NIE"
2016-12-04
Akcja "Złoczew"
2016-11-21
Odpowiedź na interpelację nr 6901 w sprawie odkrywki Ościsłowo
2016-11-13
Wójt gminy Rząśnia: Projekt ustawy o Polskiej Służbie Geologicznej
2016-11-08
Stowarzyszenie „TAK – dla Kopalni Złoczew”.
2016-10-11
Elektrownia i kopalnia w Gubinie? PGE czeka na koncesję
2016-10-03
Czas rezygnować ze starych technologii.
2016-09-25
Szkoły w gminach Gubin i Brody zostały prosumentami
2016-08-26
Mieszkańcy Wielkopolski nie chcą kopalni odkrywkowej. Protestowali w Warszawie
2016-08-24
Okłamiecie? Okłamiemy!
2016-08-02
Raport *Węgiel brunatny - początek końca?*
2016-07-27
Wielkopolska walczy z kopalniami węgla brunatnego
2016-07-22
Odkrywkowy raj. Tam PGE zbuduje nowe kopalnie
2016-07-15
Debata "Węgiel – surowiec samych superlatywów? Trendy globalne"
2016-07-15
KOPCIE PIŁKĘ A NIE WĘGIEL!
2016-06-20
Apel do premier B. Szydło o okrągły stół dla węgla (...)
2016-06-03
Nationale Nederlanden - cichy sponsor brudnej energii w Polsce
2016-05-17
Zapraszamy na warsztat dla dziennikarzy obywatelskich!
2016-05-17
10 maja 2016 - protest w Warszawie
2016-05-12
Solidarność chce kopalni w Gubinie
2016-02-22
Czeski minister środowiska dopytuje o Turów i Bogatynię
2016-01-04
Marsz przeciwko odkrywkom
2015-12-28
Solorz do roboty za 1500 zł
2015-12-16
Wielkopolska – spichlerz Polski zamieni się w pustynię?
2015-11-19
Prezydent Andrzej Duda przeciwko kopalni odkrywkowej węgla brunatnego!
2015-11-16
Koniec z polityką realną – czas na akcję Ende Gelände! (...)
2015-11-07
Greenpeace wyłączony z zakupu kopalń Vattenfalla
2015-11-05
Czy lubuski RDOŚ zgodzi się na kopalnię odkrywkową?
2015-10-11
Przedstawicielka PGE w TV Regionalnej zapowiada budowę kopalni za dwa (...)
2015-10-11
Co dalej z elektrownią i kopalnią? Samorządowcy są pełni obaw
2015-09-09
Kopalnia odkrywkowa na rolniczej Wielkopolsce ?
2015-09-07
Konkurs: Jak żyć w cieniu odkrywki?
2015-08-18
Rolnicy nie będą musieli co roku przedłużać umów dzierżawy gruntów
2015-08-16
Relacja: Obóz klimatyczny w Nadrenii
2015-08-10
Trupią głową przeciwko węglowi brunatnemu
2015-08-05
Dzieje się w Niemczech!
2015-07-09
Kolejne ćwierć miliona złotych w ... Analizę.
2015-07-03
strategia dla gminy Babiak
2015-07-03
ŚLESIN. Referendum w sprawie nowej odkrywki?
2015-06-29
Niemcy: zatrzymanie przesiedleń pod kopalnię odkrywkową
2015-06-24
Niemieckie Odkrywki
2015-06-12
Zróbcie cokolwiek, póki jeszcze jesteście! - apelują rolnicy.
2015-05-22
konferencja:
2015-05-18
Polemika: Dziadek do Marszałek Polak: kopalnia odkrywkowa nie jest (...)
2015-05-18
Marszałek Polak do Dziadek: Nie tylko lasy i jeziora, ale (...)
2015-05-17
Co się stanie jeżeli Niemcy wyłączą ponad połowę elektrowni na (...)
2015-05-15
Koncern Vattenfall poirytowany prowokacją medialną w wydaniu berlińskiego kolektywu PENG!
2015-05-04
Relacja: Anti-Kohle-Menschenkette 2015
2015-04-20
Parlament Europejski wezwie polski rząd do wyjaśnień w sprawie odkrywki
2015-04-08
Zarządzenie zastępcze w prawie geologicznym i górniczym
2015-04-08
TVP INFO: Protest przeciw odkrywce w gminach południowej Wielkopolski
2015-04-08
Rolnicy nie chcą kopalni węgla brunatnego
2015-02-21
wycofywanie aktywów z firm wydobywających i wykorzystujących paliwa kopalne
2015-02-04
Kopalnia odkrywkowa w Wielkopolsce?
2014-12-06
Vattenfall pozbywa się węgla brunatnego
2014-12-02
Węglowa schizofrenia Niemiec
2014-12-01
Wstrząsy w woj. łódzkim
2014-11-09
Gdzie diabeł nie może, tam DZIADEK pośle!
2014-11-09
"Ekoterrorystka" na liście PiS
2014-11-08
W temacie spotkania zwolenników kopalni z ministrem PIechocińskim w dniu (...)
2014-10-09
Jest wyrok NSA w sprawie odkrywki Tomisławice. Korowód koncesyjny jeszcze (...)
2014-09-20
Interpelacja posła Sługockiego w sprawie koncesji na wydobycie złóż węgla (...)
2014-09-19
J. Kubicki: Ostro o *utracie* ważnych w regionie inwestycji
2014-09-03
St. Iwan: Kompleks energetyczny będzie. W czyim interesie działają ekolodzy? (...)
2014-08-24
Łańcuch Ludzi przeciwko kopalni odkrywkowej - relacja
2014-08-15
Stop odkrywce
2014-07-26
RZECZ KROTOSZYŃSKA: Są przeciwko kopalni
2014-07-21
Przeciw odkrywkom
2014-07-14
Złoża węgla brunatnego w Polsce
2014-07-09
Czy górnictwo węgla brunatnego przeżyje?
2014-07-07
demonstracja 8 lipca
2014-07-07
Odkrywki- wyschnięte studnie, pękające ściany
2014-07-04
Anna Białoszewska : Atterwasch – opowieść o walce
2014-05-26
Tusk: budowa kopalni Gubin-Brody to odległa przyszłość
Licencja Creative Commons Materiały zgromadzone na serwisie dostępne są na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe
Korzystanie z naszego serwisu oznacza akceptację przez Państwa naszej Polityki prywatności.
Zobacz więcej