Energia

RAPORT Górnictwo: węglowa przyszłość czy sprawiedliwa transformacja

12 listopada 2017 min
(galeria fotografii)

Od wielu lat górnictwo węgla kamiennego w Polsce jest w dramatycznej sytuacji ekonomicznej. 

Biorąc pod uwagę realia gospodarcze i społeczne, jeśli w najbliższym czasie nie zostanie opracowana odpowiednia strategia transformacji tego sektora, to jego sytuacja będzie permanentnie się pogarszać. 

Niestety przygotowany przez Ministerstwo Energii projekt Programu dla sektora górnictwa węgla kamiennego w Polsce[1] obejmujący okres do 2030 r. pozostawia wiele do życzenia. Można odnieść wrażenie, że jego autorzy otrzymali zadanie: jak uratować górnictwo węgla kamiennego bez względu na wszystko, w tym otoczenie międzynarodowe, problemy geologiczno–złożowe i brak wystarczających środków na konieczne, lecz kapitałochłonne i długotrwałe inwestycje. 

posłuchaj audycji Weekend Radia TokFM pt. Sprawiedliwa transformacja czy przyszłość węglowa

Niepokojące są również liczne wewnętrzne sprzeczności w przedstawionych tezach dokumentu. Należy zaznaczyć, że wspomniany projekt Programu ma stanowić załącznik do Polityki energetycznej 2030, która według zapewnień rządu powinna zostać ogłoszona pod koniec br. Jest to zatem dokument strategiczny nie tylko dla jednego sektora, ale wręcz całej gospodarki. Jakie wnioski nasuwają się po analizie tego Programu? 

pobierz raport

Na 95 stronach dokumentu przeważa bardzo wyczerpujący opis stanu sektora górnictwa węgla kamiennego, trafnie ujmujący przyczyny obecnej dramatycznej sytuacji ekonomicznej tej gałęzi gospodarki. Natomiast w oczy rzuca się niedostateczna liczba działań na najbliższe 13 lat. Perspektywa do 2030 roku jest stanowczo zbyt krótka, by dokonać tak głębokiej przebudowy infrastruktury powierzchniowej i dołowej kopalni. Bez hierarchizacji i konsekwentnej realizacji zadań inwestycyjnych wydobycie będzie spadać. Nie powiedzie się zamiar zbudowania nowej kopalni do 2030 roku, zatem w ostatnich latach trzeciej dekady XXI wieku spadki wydobycia będą znaczące. Zasadniczym powodem jest fakt, że okres kilkunastu lat jest zbyt krótki. Niezależnie od koniecznych wydatków osłony socjalnej i kontynuowania fizycznej likwidacji kopalni, już przekazanych do SRK SA, szacowanych na 80 mld.

By w pełni zrozumieć wyzwania stojące przed sektorem górniczym i całym Śląskiem oraz zachodnią Małopolską, wystarczy uświadomić sobie, że niemal od kilku stuleci niekwestionowanym fundamentem gospodarczym i spoiwem społecznym tej części Polski jest węgiel. Dlatego też w drugiej części opracowania zostały przedstawione możliwości przeprowadzenia transformacji niskoemisyjnej, która byłaby sprawiedliwa społecznie i korzystna z ekonomicznego punktu widzenia. Polska nie ma szans na ominięcie gospodarczych i społecznych megatrendów takich, jak: przywiązywanie przez Polaków coraz większej wagi do ochrony środowiska; dynamiczny postęp technologiczny, obejmujący m.in. rozwój OZE, zwiększenie wysiłków krajów OECD, w tym Polski, w zakresie poprawy efektywności energetycznej. Ich rezultatem będzie dalszy spadek zapotrzebowania na węgiel, a co za tym idzie potrzeba ograniczania produkcji. Dlatego też transformacja polskiego górnictwa węgla kamiennego jest niezwykle potrzebna. Przy czym zmiany te muszą być przeprowadzone z ogromną rozwagą, empatią społeczną oraz powinny uwzględniać pełen bilans kosztów i korzyści. Jednak przede wszystkim muszą zostać zrealizowane w porozumieniu ze stroną społeczną. 

Jak zatem powinna wyglądać sprawiedliwa transformacja w Polsce? Jednym z pierwszych kroków powinno być przyznanie zarówno przez rząd, jak i przez stronę społeczną, że ochrona zdrowia ludzi i środowiska naturalnego wymagają zmiany dzisiejszego modelu gospodarki na niskoemisyjny i wskazanie jasnego dla wszystkich interesariuszy planu zmian – choćby poprzez politykę energetyczną kraju. Kolejny oznaczałby potwierdzenie faktu, że polskie górnictwo wymaga głębokich zmian i będzie potrzebować coraz mniej pracowników. Konieczne jest wyznaczenie harmonogramu zamykania najmniej konkurencyjnych kopalni, o ile nie będą w stanie funkcjonować bez wsparcia. Ponadto programy osłonowe dla odchodzących pracowników nie powinny skupiać się na wcześniejszych emeryturach lub odprawach, ale na wspieraniu zatrudnienia w innych gałęziach przemysłu lub sektorach gospodarki. Natomiast środki publiczne, zamiast na wycofywanie górników z rynku pracy, powinny iść np. na doradztwo zawodowe, zmianę i podnoszenie kwalifikacji, czy na tworzenie etatów w przedsiębiorstwach przyjmujących do pracy górników.

Przypisy:

[1] Przeanalizowano wersję 8 projektu Programu dla sektora górnictwa węgla kamiennego w Polsce z dnia 9.08.2017 r., upublicznioną przez Ministerstwo Energii.

źródło: http://www.koalicjaklimatyczna.org

tytul: Europejski wskaźnik jakości powietrza: aktualne informacje o jakości powietrza na wyciągnięcie rękitytul: Zablokowanie przemian energetycznych jest groźne dla gospodarki oraz  rozwoju D. Śląska i Polskitytul: *Świeć Przykładem*tytul: Wrocław solidarny z obrońcami Puszczytytul: Śmieci skrzydeł nie mają!tytul: COP 23 w Bonn – antynagroda dla Polski, szacunek dla Syrii, wstyd dla USAtytul: Rozpoczął się Szczyt Klimatyczny COP 23 w Bonn - Między porozumieniem Paryskim a Katowickimtytul: Poprawa jakości powietrza w europejskich miastach przełoży się na znaczne korzyści zdrowotne
view_list  inne artykuły z tematu Energia:
mh

Konsultacje społeczne w Bogatyni – jaka będzie przyszłość miasta i regionu za 25 lat?

Władze i rada gminy Bogatyni nie mają planu B dla węglowego monopolu. Mimo że optymistyczny - choć bardzo mało prawdopodobny - proces wydobycia węgla zakończy się najpóźniej za 25 lat, nie ma wizji co się stanie z miastem po tym okresie.

mh

Sprawozdanie: Szanse dla Dolnego Śląska w transformacji energetycznej.

Ale eksperci alarmują: musimy pilnie przystąpić do odblokowania rewolucji cywilizacyjnej

Ekolodzy, eksperci od energetyki i działacze Partii Zieloni zaapelowali do liderów i członków wszystkich partii i ugrupowań  również na lokalnej polskiej scenie politycznej o przyjęcie wspólnej wizji i planu transformacji energetycznej - Uczyńmy ją wspólnym priorytetem – mówili organizatorzy

mh

Możliwości wynikające z zielonej transformacji energetycznej Polski

Największe wydarzenie ekologiczne otwierające rok 2019: Znakomici eksperci w dziedzinie energetyki, tacy jak Grzegorz Wiśniewski z Instytutu Energii Odnawialnej, prof. Jan Popczyk (Politechnika Śląska),  Marcin Popkiewicz z portalu Nauka o Klimacie, czy dr Andrzej Kassenberg (Instytut na rzecz Ekorozwoju), a także przedstawiciele Partii Zieloni, EKO-UNII oraz innych organizacji pozarządowych przedstawiali i dyskutowali praktyczne możliwości odchodzenia od węgla i budowy energetyki efektywnej i odnawialnej. Dziś (10.01.2019) w Warszawie odbyła się konferencja pt. Możliwości wynikające z zielonej transformacji energetycznej Polski.

mh

Sprawiedliwa transformacja energetyczna Dolnego Śląska.

Od węgla ku oszczędnej, odnawialnej i rozproszonej energii
Na Politechnice Wrocławskiej w przeddzień światowego Szczytu Klimatycznego w Katowicach spotkali się wybitni eksperci, aby dyskutować o perspektywach energetycznych Polski, a także transformacji energetycznej i klimatycznej Dolnego Śląska w kontekście planowanej rozbudowy największej w regionie kopalni odkrywkowej węgla brunatnego i elektrowni Turów.

pokaż więcej touch_app
link terra
Materiały zgromadzone na serwisie dostępne są na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.