Smog

Dolny śląsk: raport DAS - straże miejskie vs smog

14 grudnia 2016
min
(galeria fotografii)

Raport z działalności straży miejskich i gminnych związanej z interwencjami ws. spalania odpadów na terenie województwa dolnośląskiego

Głównym powodem sporządzenia Raportu była chęć poznania działań straży miejskich i gminnych (SM/G) w przedmiocie nas interesującym  - nielegalnego spalania odpadów  - części ogólniejszego, szkodliwego dla społeczeństwa i środowiska zjawiska niskiej emisji.
Polska plasuje się w niechlubnej czołówce krajów o najgorszym zanieczyszczeniu powietrza w Europie . Straty zdrowotne i finansowe jakie z tego powodu ponosi nasze społeczeństwo są ogromne i ciągle rosną . Całkowity koszt związany z zanieczyszczeniami powietrza w roku 2012  w skali Europy wyniósł 59 bilionów euro, w przeliczeniu 115 euro na mieszkańca. Uszczegóławiając: główne czynniki zanieczyszczające powietrze „kosztowały” nas 40 bilionów euro, dwutlenek węgla – 18 bilionów, metale ciężkie 0,34 biliona oraz zanieczyszczenia organiczne – 0,10 biliona.

Obowiązkiem każdego kraju jest dbałość o zdrowie i byt obywateli oraz dążenie do poprawy warunków życia. Odnosi się to także do jakości powietrza i jego wpływu na zdrowie oraz kondycję społeczeństwa. Zapisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyraźnie to podkreślają (Art. 5. Art. 31., Art. 68., Art.74., Art.86.). Rzetelne dane są zaś podstawą wiedzy i działania, umożliwiającą poznanie skali problemu niskiej emisji i jego przyczyn.

Jednym z głównych czynników złej jakości powietrza w miejscach, w których mieszkamy, jest niska emisja. Szczególnie dotyczy to mniejszych miejscowości – pozbawionych komunalnej sieci ciepłowniczej. Także w dużych miastach, w szczególności na terenach jedno i wielorodzinnych domów, problem ten jest bardzo dokuczliwy, głównie w sezonie grzewczym. Najbardziej drastyczną przyczyną zatruwania powietrza jest  dodatkowo i nadal nagminne palenie odpadów w domowych piecach. Z kominów takich domów wydostają się różne toksyczne substancje gazowe i pyłowe, bardzo szkodliwe dla zdrowia i życia. Palenie plastiku, kabli, starych mebli, ram okiennych, opon, oleju przepracowanego i innych odpadów wynika z braku świadomości, z pozornej oszczędności i lenistwa, być może nadal z braku wiedzy i, niestety,  czasami także z biedy.
Coraz bardziej odpowiedzialne społeczeństwo winno jednak radzić sobie z takimi problemami z pomocą dostępnej, już istniejącej wiedzy, narzędzi prawnych i finansowych, a także korzystając ze wsparcia i aktywności władz samorządowych. Obecnie jednak efektywne uregulowania prawne wzmacniających samorządy i społeczeństwo w dążeniu do tego celu są słabe.

Przypomnienie aktualnego stanu prawnego dotyczącego problemu spalania odpadów
Spalanie odpadów - poza dostosowanymi do tego celu specjalistyczymi instalacjami - jest wg polskiego prawa nielegalne a więc podlega przepisom karnym:

  1. Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. Nr 0, poz. 21):
    – art. 191 – kto termicznie przekształca odpady poza spalarnią odpadów lub współspalarnią odpadów podlega karze aresztu (do 30 dni) albo grzywny (do 5 tys. zł) Kodeks Karny ( Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 z późn. zmianami)
    – art. 225 § 1 – kto osobie uprawnionej do przeprowadzenia kontroli w zakresie ochrony środowiska lub osobie przybranej jej do pomocy udaremnia lub utrudnia wykonanie czynności służbowej, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
  2. Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 391 z późn. zm.):
  3. - art. 5 ust. 1 (pkt 1) - właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez wyposażenie nieruchomości w urządzenia służące do zbierania odpadów komunalnych oraz utrzymanie tych urządzeń w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, (pkt.3b) pozbywanie się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami odrębnymi,
    - art. 10 ust. 2 – kto nie wykonuje obowiązków wymienionych w art. 5 ust. 1 podlega karze grzywny.

Na strażach miejskich i gminnych (SM/G) spoczywa obowiązek pilnowania przestrzegania prawa, także w zakresie gospodarowania odpadami zagrażającymi środowisku i społeczeństwu, ochrony środowiska i kontroli gospodarowania odpadami (Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, Ustawa o odpadach). Nie ogranicza się to jednak tylko do monitorowania zdarzeń i karania, ale też do prewencji poprzez edukację i współpracę z innymi jednostkami.

W województwie dolnośląskim jest 169 gmin. straże miejskie/gminne (SM/G) są obecnie w 42 z nich, tj. w 25%  wszystkich gmin. Zatem w pozostałych, czyli w 75%  gmin, straży nie ma (!). W jednej, w Pieszycach, straż zlikwidowano. W innej gminie, jedynej (w Polkowicach), zwiększono liczebność straży.

Niniejszy raport został sporządzony w celu poznania skali problemu spalania odpadów w dolnośląskich gminach z punktu widzenia i działania SM/G. Tak więc dotyczył tylko wycinka zjawiska niskiej emisji, ale najgroźniejszego i chyba najsłabiej zbadanego. Dane uzyskane zostały od gmin, w których funkcjonują SM/G.
Szczegółowa ankieta z pytaniami [załącznik] została wysłana imiennie do komendantów wszystkich 42 straży oraz do wiadomości władz gminnych. Naszym celem było uzyskanie odpowiedzi od wszystkich straży, aby, skoro straże obecne są tylko w co czwartej gminie, uzyskać maksymalnie miarodajne i reprezentatywne dane. Uzyskanie danych od wszystkich straży nie obyło się bez trudności, wymagało cierpliwości i konsekwencji – ponagleń mailowych oraz przypomnień telefonicznych. Często trudności w udzieleniu nam odpowiedzi miały charakter obiektywny i wynikały z prozaicznych powodów, jak sezon urlopowy, lub uszczuplony skład straży. W mniejszych i uboższych gminach liczba funkcjonariuszy w stosunku do ilości obowiązków jest często niewspółmiernie mała, co również było przyczyną opóźnień w odpowiedzi. Niemniej jednak, ostatecznie, uzyskaliśmy odpowiedzi od wszystkich 42 straży.

W dalszej części raportu przedstawiamy analizę danych oraz wnioski jakie na ich podstawie sformułowaliśmy, które winny posłużyć do wzmocnienia efektywności pracy straży miejskich i gminnych w zwalczaniu nielegalnego spalania odpadów.

tytul: Spór o rtęć. Krok UE w dobrym kierunku.tytul: Wrocław: ratusz będzie kupować energię tylko z odnawialnych źródełtytul: Uprzejmie doNoszę, że śmierdzi!tytul: Ekspresowe dożynanie przyrody. Szkodliwe projekty Jana Sz. już w Sejmietytul: Recykling dał owoce w Wysokiejtytul: Zapłacz nad rzeką. Polskie rzeki – zagrożone dobro wspólne tytul: Ministerstwo Środowiska mówi nieprawdę - znamy korespondencję nt. likwidacji systemu ochrony przyrodytytul: Rada UE zatwierdziła przepisy ws. limitów emisji zanieczyszczeń powietrza
view_list  inne artykuły z tematu Smog:
mh

Dzieci chorują przez smog,

a minister energii zwleka z wprowadzeniem norm jakości węgla

mh

Poprawa jakości powietrza w europejskich miastach przełoży się na znaczne korzyści zdrowotne

Większość mieszkańców europejskich miast jest narażona na zanieczyszczenia powietrza.

mh

URSUS wraca do Warszawy

Autobusy elektryczne Ursus City Smile wożą mieszkańców Warszawy.

mh

wroclaw.wyborcza.pl: Jak finansować walkę ze smogiem? Pomogą banki?


- Banki są chętne, by finansować zmianę ekologiczną, np. ocieplenie budynków.

pokaż więcej touch_app
 
link terra
Materiały zgromadzone na serwisie dostępne są na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.