×
logo
kontakt:
redakcjaeko.org.pl
odkrywki dla klimatu energia prawo rzeki smog ptaki drzewa o nas gry
logo
 
Hanna Schudy
3 listopada 2020
info
 

Romantyzm już był, do gry wchodzi Romantyczność

Hanna Schudy: Od ponad tygodnia rośnie w siłę polskie pospolite ruszenie wywołane planami ingerencji państwa w sprawy najbardziej osobiste, intymne i bolesne. Na temat aborcji jako prawa kobiety do decydowania o sobie napisano i wykrzyczano w ostatnim tygodniu już chyba wszystko.

Wykluczanie zdania kobiety z decyzji bezpośrednio dotyczącej jej życia, zdrowia a także wolności okazało się punktem zapalnym dużo silniejszym niż plany deformy oświaty, państwa prawa, niszczenia demokracji czy wolnych mediów. Nic w tym dziwnego – o ile państwo prawa może być dla większości ludzi czymś abstrakcyjnym, tak ingerencja w coś tak namacalnego i prywatnego jak nasze ciała jest zrozumiała bezpośrednio. I nie ma na to zgody kobiet, dziewczyn, seniorek oraz coraz częściej towarzyszących im mężczyzn.

Protesty zaczęły się od wysokich, patetycznych tonów, mówiono o zamachu, zdradzie itp. Szybko jednak ich dynamika przeszła w kierunku ogólnopolskiego strajku wspartego czarnym humorem. Rządzący są wyśmiewani, a na transparentach dostajemy pokaz kreatywności. To pobudza i sprawia, że przyłącza się coraz więcej osób. W jakim kierunku to pójdzie i co się stanie z obecną władzą - tego nie wiemy. To, co dzisiaj wydaje się dość wyraźne, to właśnie zmiana nastroju – mamy nie tyle Rejtanów, zasmuconych nad grobem Słowackich, co kobiety, które za swoją oręż wybrały inną strategię – humor, często okraszony cytatami klasyków. Wydaje się też, że kultywowana w szkołach walka o niepodległość okazała się formacyjną bronią obosieczną. W kraju, w którym od 2004 r. w zasadzie mamy nie tylko prawo, ale i możliwości rozwijać się oraz uczestniczyć w zdobyczach Europy i podnoszeniu jakości życia, ciągłe wałkowanie o walce z zaborcą, chyba przynosi swój plon. Wkuwanie takich fragmentów jak „rzucanie gromem”, „pioruny jako ramiona” czy „piorunne strzały” znalazło ujście w ekspresji wizualnej. Przypominanie o młodości jako orlej potędze, o strajkujących studentach wyłapywanych przez carską policję, to wszystko zostało chyba zrozumiane dosłownie. Ludzie, którzy od pokoleń w szkole podstawowej, gimnazjum czy liceum wałkują wieszczów romantyzmu o wiele dłużej niż innych polskich autorów, musieli się w końcu zorientować, że wróg nie zawsze przychodzi z zewnątrz, że może urządzać podchody i ciemną nocą podpalić dom, „ten, w którym mieszkamy – Polskę”. Romantyczne treści właśnie doczekały się swojej ekspresji. Pokazują to zresztą nie tylko strajkowe transparenty pełne odwołań do klasycznej literatury polskiej. Świadczą o tym hasła, które przez lata wbijała nam szkoła licząc na szacunek dla przeszłości. Hasła te jednak zostały zinterpretowane z myślą o przyszłości.

I mamy efekt – protestujące społeczeństwo przerosło wyobraźnię tych, którzy co rusz majstrują w kanonie lektur, narzędziu do „chowania młodzieży, jako przyszłych Rzeczpospolitych”. Za dużo Gombrowicza, za mało Słowackiego, Bogurodzicy czy Sienkiewicza? „Kończ Pani, wstydu oszczędź” – pasuje jak ulał. Szacunek dla historii i naszej powstańczej tradycji? Proszę bardzo – pieśń jednoczy tłumy na ulicach, a hasła „Solidarność naszą bronią” czy „Jeszcze Polka nie zginęła” świadczą po prostu o tym, że rozwijanie krewkiej, polskiej duszy i ukochania wolności przyniosło swoje efekty. Groźby pod adresem studentów, wysyłanie niedostosowanych za granicę? Wypisz wymaluj Filomaci i Filareci. Krytyka kościoła Rzymskiego, który zawiódł nadzieje wierzących w Chrystusa, jako przewodnika wszystkich ludzi dobrej woli? „Nie-Boska Komedia” jak na zamówienie.

Tyle że romantyzm to nie tylko zrywy, ale też smutne konstatacje, że ludzie nie są gotowi do zmiany, miłości bliźniego, że interesy wygrywają z solidarnością, że nie jesteśmy się w stanie ruszyć i zmienić „ściany pleśni”, a jednostce pozostaje „tęsknota do tych pól zielonych” zza kraty. Od tego się zaczęły protesty – od epatowania smutku, odgrywaniu pogrzebów, od opłakiwania i palenia zniczy. Ale, ku zdumieniu wielu, wkradł się pierwiastek ludyczny, wesoły, wulgarny – i to on pociągnął tłumy. Bo tylko on najwyraźniej zdołał rozgrzać, a raczej rozpękać „plugawą lawę, z wierzchu twardą i suchą”. Zdołał wyciągnąć na ulicę ludzi w małych miejscowościach, którzy w pandemicznym zamknięciu mają już najwyraźniej dosyć tonu molowego, za to pięknie tańczą w rytm znanej fitnesowej piosenki – „j…ć Pis”. Regiony, którym przyklejono łatkę konserwy przemówiły i wykrzyczały, że nie chcą takiej Polski, której „kat będzie rąbał twoje cielsko”. Nie chcą aby myślano o nich, że mają „oczy otworzone w grobie”. Co jednak znamienne, jak mi się wydaje, polski romantyzm transformuje w formę żeńską, do romantyczności - protesty strajku kobiet objawiły mocny żeński modus stawiania oporu, który polega na łączeniu sił, na siostrzeństwie, na samopomocy. Nie jest to dłużej pokora cichej mniszki, ale mądrej matki, podobnej do tej z pytania maturalnego z języka polskiego z 2020 r. - tu po raz kolejny można chyba podziękować polskiej szkole. Jak bowiem zinterpretować wiersz „Daremne” urodzonej sto lat temu poetki Anny Kamieńskiej, właśnie w kontekście protestów?

„Daremne”
Noszę od dzieciństwa cały ten bagaż:
Skrzypce ojca w czarnym futerale,
Drewniany talerz z napisem:
„Do soli i chleba gości nam potrzeba"
[…]
Wypchanego głuszca
Na spróchniałym kredensie,
[…]
To nielekko
Dźwigać tyle rupieci.
A wiem, że do końca
Nie pozbędę się ani jednego.
Aż przyjdzie mądra moja matka
Przyjdzie znikąd donikąd,
I powie:
- Złóż to wszystko, córuchno.
To nie ma sensu.

Bo nie ma sensu tkwić w tym smutnym romantyzmie, grać na starych skrzypcach ojców i kolekcjonować „wypchane głuszce”. Nie ma sensu tkwić na tym groteskowym balu u senatora, nie ma sensu powtarzać tych nieudanych powstań i porażek.  Bo chodzi o nasze wspólne życie, o przyszłość. Dzisiaj widzimy wyraźnie, że stare recepty już się nie sprawdzają. Nie będzie poszanowania praw człowieka, jeżeli tak intymne sprawy jak ciąża będą wywlekane na bruk i obmacywane przez hierarchów czy polityków. Nie będzie bezpiecznego klimatu, jeżeli zostawimy produkcję energii w rękach kilku koncernów dzielących się chętnie długiem ekologicznym, ale nie prądem. W obu przypadkach przegranymi są kobiety – wiele ekspertyz pokazuje, że kobiety są silniej zagrożone katastrofą klimatyczną niż mężczyźni. Wreszcie - nie będzie poszanowania przeszłości na martwej planecie. Nie będzie także zmiany, jeżeli jedyną metodą będzie bagnet na broń – inteligentne hasło na transparent i dobra, wspólna zabawa też mogą być skuteczne w walce o wolność. Romantyzm wyciska łzy i chyba nikt nie spodziewał się, że może transformować, posłużyć, paradoksalnie, do oddania głosu najsłabszym, innym istotom, kobietom. Romantyzm już był. Dzisiaj rządzi Romantyczność, kobiecy głos. Wcale nie pokorny – dzieweczka nie chce już bowiem słuchać. „Ona nie słucha”, tylko się domaga uznania swojej podmiotowości.

Na koniec warto zapytać czego może nauczyć się ruch na rzecz klimatu od strajku kobiet? Jest tego trochę. Zbyt dużo w naszej narracji mizantropii, poczucia kresu, marności czy roztapiających się nieuchronnie lodowców. Nie za bardzo nam się wyobraża, aby zacząć się po prostu śmiać i powiedzieć „wypier..lać”. Wciąż liczymy raczej na dyplomatyczne rozwiązania. Oczywiście istnieje ryzyko, że Strajk Kobiet może zostać osłabiony, nawet narzędziami, które zostały przyjęte. Nie wszystkim się także podoba robienie „jaj z pogrzebu”, tylko pytanie czy wystarczy nam łez, aby na tym klimatycznym pogrzebie pozostać.

info

To już pewne, Polska będzie miała nowoczesny system kaucyjny. Przepisy wejdą w życie 1 stycznia 2023 roku, a budowa systemu (...)
czytaj całość
Komunikat prasowy organizacji pozarządowych Wrocław, 27 maja 2022
czytaj całość
W piątek 27 maja we Wrocławiu będziemy rozmawiać o roli liderów i liderek w procesie transformacji. Spojrzymy na społeczności lokalne, (...)
czytaj całość
 – polityka klimatyczna i sprawiedliwa transformacja papierkiem lakmusowym dla polityki przyszłości? Zieloni w Nardenii Północnej-Westfalii w Niemczech mówią „sprawdzam” polityce klimatycznej (...)
czytaj całość
Ponad 15 tys. wolontariuszy z Polski, Czech i Niemiec w ciągu 10 dni zebrało ponad 120 ton odpadów w ramach (...)
czytaj całość
Stowarzyszenie Ekologiczne EKO-UNIA jako regionalny koordynator Akcji Czysta Odra zaprasza na inaugurację, połączoną z główną konferencją prasową oraz pierwsze sprzątanie.
czytaj całość
Od lat 24 kwietnia jest Światowym Dniem Zwierząt Laboratoryjnych i Międzynarodowym Dniem Przeciwko Wiwisekcji.
czytaj całość
Civil society call for solidarity and a strong commitment to the ecological and social transition for resilience, energy independence and (...)
czytaj całość
więcej
2022-04-14
Konferencja pt. Ochrona dziedzictwa kulturowego Łużyc w procesie transformacji trójziemia
2022-01-29
EkoObywatel – wsparcie interwencji i zmian systemowych
2022-01-13
Demonstracja w sprawie Taksonomii Unii Europejskiej
2022-01-03
Konferencja pt. Krajobraz kulturowy Łużyc zasobem transformacji regionu zgorzeleckiego
2021-12-21
IV Wrocławskie Konwersatorium Inteligentna Energetyka
2021-12-03
Odkrywki i węgiel bezdni.
2021-11-19
Polski Kongres Klimatyczny
2021-11-04
Nowe ekologiczne miejsce na mapie Warszawy
2021-10-20
Gwałtowne zmiany zniweczą rozwój polskiej fotowoltaiki – apel do rządu
2021-08-31
Turów: 102 dni od postanowienia TSUE. Czy Polskę czekają kary?
2021-08-11
List Otwarty do Prezesa Zarządu PGE
2021-08-09
Rozpoczyna się międzynarodowy i otwarty Rzeczny Uniwersytet 2021!
2021-08-03
Turów 2071, czyli o potędze wyobraźni
2021-07-30
Przezorność i odpowiedzialność w czasie pandemii, czyli dlaczego warto czytać (...)
2021-07-30
Plener Ziemia Zgorzelecka: OPOLNO 2071
2021-07-26
Skarb Państwa straci nawet pół miliarda złotych!
2021-07-19
EKO-UNIA na festiwalu Góry literatury w Nowej Rudzie i okolicach
2021-07-13
Twarde negocjacje opóźniają odejście od węgla, a nowy blok w (...)
2021-06-30
Czy Śląsk straci 2,6 mld euro? Społecznicy apelują do marszałka
2021-06-09
Herpetolodzy odłowią inwazyjne żółwie z Fosy Miejskiej
2021-06-08
Zaprojektuj "zieloną" ciepłownię przyszłości z NCBR
2021-05-31
Newsletter/ Obserwator TEPP (Transformacji Energetycznej Ponad Podziałami) Maj 2021
2021-05-27
Turów szansą na początek (zaplanowanego) końca węgla w Polsce
2021-05-20
Subregion Wałbrzyski- dekarbonizacja 2030, neutralność klimatyczna 2040
2021-05-17
NCBR wyłoni 40 półfinalistów Wielkiego Wyzwania: Energia
2021-05-14
Rowerem po wulkanach w Chile
2021-05-13
Sprzeciw wobec budowy nowego odcinka obwodnicy we Wrocławiu
2021-05-12
Będziemy zarabiać za bycie ekologicznym?
2021-05-05
Ptaki wędrowne mają coraz większe kłopoty
2021-05-05
Pomysły z Europy Środkowej na walkę ze skutkami zmian klimatu (...)
2021-05-04
Stanowisko Rady Krajowej Partii Zieloni ws. ratyfikacji Funduszu Odbudowy
2021-04-29
Fałszywy patriotyzm węglowy drogą do bezrobocia w Turowie
2021-04-28
Zatrzymać katastrofę czy aktywistów klimatycznych?
2021-04-26
Rozmowa z Anną Dziadek, prezeską Stowarzyszenia *NIE kopalni odkrywkowej*
2021-04-26
80%, a może nawet 90% ciepła z OZE. Nowe przedsięwzięcie (...)
2021-04-23
NIK o ochronie ludzi przed szkodliwym wpływem tworzyw sztucznych
2021-04-22
Od Bauhausu do NEB – lekcja z przeszłości dla przyszłości
2021-04-20
Podpisz petycję w sprawie powołania unijnego Komisarza ds. Dobrostanu Zwierząt
2021-04-08
Petycja "Stop! elektrowni fotowoltaicznej w Giebułtowie na terenie NATURA 2000."
2021-04-01
Gawlik w Sejmie: Nie chcemy Twierdzy Turów
2021-03-31
Zielone studium dla Wrocławia
2021-03-29
Senat wyklucza organizacje ekologiczne z postępowań administracyjnych
2021-03-19
Ruszają zgłoszenia do konkursu Eco-Miasto 2021
2021-02-25
Ile jest „eko” w ekogroszku?
2021-02-23
Kolejna po Lex Inwestor fikcyjna nowelizacja ustawy ooś już w (...)
2021-02-08
Na naszych oczach rodzi się Zielony Śląsk
2021-01-26
Zielony Nowy Ład w Polsce
2021-01-25
EKO-UNIA: Opinia o STRATEGII ZARZĄDZANIA (...)
2021-01-21
MPO Warszawa: odbiór poświątecznych choinek nadal trwa!
2020-12-01
Czy UE będzie finansować niszczenie Odry?
2020-11-23
Duma, a raczej uprzedzenie, czyli ile kosztują klimat rządy populistów
2020-11-12
Globalna Lista Rezygnacji z Węgla
2020-11-03
Romantyzm już był, do gry wchodzi Romantyczność
2020-10-29
Deklaracja Samorządów Subregionu Wałbrzyskiego
2020-10-14
Zalecenia interdyscyplinarnego zespółu doradczego PAN ds. COVID-19
2020-09-18
Słaby Greenwashing nie przejdzie
2020-07-29
List naukowców w sprawie drewna energetycznego
2020-07-21
Polska może stracić miliardy euro dla regionów górniczych – oto (...)
2020-07-20
Czy Sejm wyśle dzieci na polowania?
2020-07-17
STOP dla wydawania środków publicznych oraz pożyczki Banku Światowego na (...)
2020-07-16
Neutralność klimatyczna Polski za pieniądze na transformację
2020-06-15
Istotne Problemy Gospodarki Wodnej
2020-05-27
Ratujmy zieleń w dolinie Olszówki Krzyckiej! STOP dewastacji w imię (...)
2020-05-18
Zielona transformacja zapewni wzrost
2020-05-16
Odchodzenie od węgla jest tańsze, niż tkwienie w starych technologiach
2020-05-06
Pieniądze wpuszczone w kanał, zamiast walki z suszą
2020-04-26
Raport o stosunku do wody i gospodarki (...)
2020-04-24
Czysta Polska, czy czysta hipokryzja?
2020-04-10
CO BYM ZROBIŁ GDYBYM DZISIAJ PEŁNIŁ FUNKCJĘ MINISTRA ZDROWIA?
2020-03-25
Widmo krąży po Europie, widmo Widma
2020-03-23
Musimy być szybsi niż śmieci!
2020-03-20
Kryzys masz jak w banku
2020-03-18
Odrzański ultramaraton 2020
2020-03-13
„Szczepionka” na Koronawirusa - bioróżnorodność i walka ze zmianą klimatu
2020-03-04
Światowy raport: Atom nie jest odpowiedzią na zmianę klimatu
2020-02-21
Uwagi Koalicji Ratujmy Rzeki (KRR) do Planu Przeciwdziałania Skutkom Suszy (...)
2020-02-06
Wrocławskie Konwersatorium: Inteligentna Energetyka
2020-02-03
Recepta PAS na czyste powietrze - antysmogowy program Polskiego Alarmu (...)
2020-02-03
Ostatni dzwonek dla Eco-Miast
2019-11-21
film Klimat-Klima
2019-11-11
Recykling Dał Owoce w Tuszowie Narodowym
2019-10-28
Recykling Daje Owoce w Żorach
2019-10-23
Czy PKO BP dumnie finansuje elektrownię węglową?
2019-10-19
Mała retencja - duży problem
2019-10-18
Recykling Daje Owoce w Bytomiu
2019-10-18
Orły przednie w Beskidach
2019-10-11
Posprzątajmy razem polskie rzeki!
2019-10-11
Za elektroodpady w góry!
2019-10-01
Lodzia, Mr Mix, Smarti i bliźniaczki Batki w akcji!
2019-09-24
Świecimy przykładem w Warszawie
2019-09-23
Soła posprzątana!
2019-09-16
Kochamy Sołę!
Licencja Creative Commons Materiały zgromadzone na serwisie dostępne są na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe
Korzystanie z naszego serwisu oznacza akceptację przez Państwa naszej Polityki prywatności.
Zobacz więcej