×
logo
kontakt:
redakcjaeko.org.pl
odkrywki dla klimatu energia prawo rzeki smog ptaki drzewa o nas gry
logo
 
Hanna Schudy
3 sierpnia 2021
#info
 
 
 

Turów 2071, czyli o potędze wyobraźni

Wyobrażacie sobie przyszłość Turowa za 50 lat? Jeżeli macie z tym problem, musicie przyjechać do Opolna-Zdroju w pierwszy weekend sierpnia.

 
 
 

Turów – rzeczywistość tymczasowa

Od początku czerwca w Opolnie-Zdroju, przy samej krawędzi odkrywki Turów, trwają rezydencje artystyczne z okazji pięćdziesięciolecia pleneru „Ziemia Zgorzelecka 1971”. W latach 70. w Opolnie odbył się pierwszy plener artystyczny, który wprost nawiązywał do wyzwań ochrony środowiska człowieka. Organizatorem imprezy były nie tylko instytucje kultury i sztuki z Wrocławia, ale też kopalnia Turów i Wojewódzka Komisja Związków Zawodowych we Wrocławiu.

Już wtedy wybitni artyści i historycy sztuki, jak między innymi Jerzy Ludwiński, Natalia LL, Konrad Jarodzki czy Leon Podsiadły, wiedzieli, że poziom eksploatacji ziemi przez człowieka stanowi zagrożenie dla naszej dalszej egzystencji. Wiedzieli oni także, że ochrony wymaga już nie sama przyroda, ale też człowiek jako istota „uczuciowa”. Maria Berny, komisarz pleneru, pisała we wstępie katalogu: „Proponuję więc oprócz kwiatów i drzew, oprócz motyli, ptaków i zwierząt chronić nasze ludzkie uczucia, rozbudzać i rozwijać naszą wrażliwość na wszystko, co świat nasz stanowi”. Jej słowa okazały się prorocze, gdyż pod względem emocjonalnym w regionie Bogatyni panuje ogromna niepewność, lęk, poczucie wykluczenia czy brak zaufania. Wyczuwają to także najmłodsi, którzy wiedzą, że ich domy w Opolnie są skazane na zniszczenie. Kiedy spacerują po wyburzonej już części wsi podczas grania w „Pokemony”, aplikacja pokazuje im działki, gdzie dzisiaj zostały tylko krzaki, drzewa owocowe, a czasami podwórkowe kwiaty. Szczególnie zatem dzieci i młodzież wzrastają w rzeczywistości, której istnienie charakteryzuje się tymczasowością. Dorośli, będąc w ich wieku, mieli raczej pewność, że trwały będzie chociaż kompleks kopalni i elektrowni Turów. Dzisiaj wszystko wisi na włosku.

 
 
 

Tabu kombinatu

Zarówno w Opolnie, w Bogatyni czy okolicach od lat panuje stupor i wrogość wobec każdej alternatywy, jaką już teraz trzeba sobie wyobrazić. W tym trudnym czasie – zupełnie przypadkowo można by powiedzieć – akurat w tym roku, kiedy Czesi sądzą Polskę za działalność w Turowie, przypada pięćdziesięciolecie ważnego na mapie historii sztuki i polskiej kultury pleneru. Od czerwca do miejscowości zjeżdżają artyści i artystki, doświadczają tego krańca Polski, o którym mało kto wie – o Turowie słyszała już chyba cała Europa, ale o Opolnie, które ma zniknąć w wyrobisku, raczej tylko eksperci z Polski. Każda z rezydentek z ASP Wrocław spędza na miejscu trzy tygodnie i wspólnie z mieszkańcami tworzy przeróżne sytuacje. Działania nastawione są na wspólne przebywanie i do teraz były raczej kameralne. Natomiast już w pierwszy weekend sierpnia 2021 Biuro Usług Postartystycznych, zrzeszające twórców z całej Polski, przygotowuje plener. Wtedy nastąpi też kumulacja wydarzeń, a do Opolna przyjadą artyści nie tylko z ASP Wrocław czy Muzeum Współczesnego Wrocław, jak było do tej pory, ale z całej Polski i nie tylko. Gospodarzem wraz z ASP i MWW Wrocław jest pani sołtys Opolna-Zdroju oraz Stowarzyszenie na Trójstyku. Teraz dołączy do nich między innymi środowisko artystyczne z Warszawy, Poznania i Krakowa.

 
 
 

Plener w Opolnie-Zdroju zapowiedziała przed paroma dniami w Telewizji Bogatynia Diana Lelonek, utalentowana i wielokrotnie nagradzana artystka – za swoją działalność dostała między innymi Paszport Polityki. Więcej informacji na temat pleneru od 6–8 sierpnia ma się pojawić na facebookowym profilu Stowarzyszenia na Trójstyku. Na tym wydarzeniu nie zakończą się działania przy najgorętszym w ostatnim czasie kompleksie energetycznym. Do końca sierpnia ASP Wrocław wraz z MWW Wrocław kontynuować będą rezydencje, a na początku września odbędzie się wystawa i podsumowanie całego procesu. Do Opolna w sierpniu i we wrześniu ma też przyjechać pisarz Filip Springer, autor głośnej książki „Miedzianka. Historia znikania”, czy laureat wrocławskiej nagrody poetyckiej Silesius – Konrad Góra. To wszystko nie jest jedynie zapowiedzią festiwali artystycznych, jakich w ostatnich latach w Polsce – całe szczęście – niemało. Okazuje się bowiem, że artyści, w tym najmłodsi mieszkańcy jako pierwsi wypowiedzieli się na temat przyszłości tego regionu i to także na tematy tabu w kontekście kombinatu energetyczno-wydobywczego.

 
 
 

„Co dalej z dziurą”

Już pierwsza rezydentka ASP Wrocław Wiktoria Kruk zaproponowała mieszkańcom, aby opowiedzieli wizualnie na bardzo trudne i wypierane pytanie: „Co dalej z dziurą”. Tym samym okazało się, że dzieci i młodzież bardzo dobrze wyczuwają zagrożenia czy skomplikowanie sytuacji. Kruk robiła też instalację przestrzenną „Sprawiedliwość społeczna”, która niestety została zniszczona przez nieznanych sprawców. Druga rezydentka Iwona Ogrodzka postanowiła razem z młodymi mieszkańcami wyremontować wizualnie Villlę Rudelsburg, czyli Kasztanową 22. To cenny, imponujących rozmiarów budynek, który właściciel, czyli kopalnia Turów, zaniedbuje od lat, a konserwator zabytków raczej przymyka oko na straty, jakie wywołał tam „nagły” pożar i postępujące podupadanie budynku. Odbyło się także wyobrażanie sobie krajobrazu i jak się okazuje – w miejscu, gdzie stoi elektrownia, pojawiało się na przykład morze czy coś przypominającego pałac kultury i nauki.

Biuro Usług Postartystycznych idzie jeszcze dalej i chce podczas pleneru na początku sierpnia wyobrażać sobie region 50 lat później, czyli w setną rocznicę pleneru Ziemia Zgorzelecka 1971. Twórcy, w myśl idei postsztuki, wychodzą z galerii, nie koncentrują się na dziele sztuki, ale raczej na procesie wspólnego tworzenia. Często zamiast obiektów powstanie sztuka wody, sztuka transformacji czy wspólnego bycia w przestrzeni. Będzie poszukiwanie zabranych przez kopalnię wód zdrojowych czy śnienie o świetności basenu, który w tym starym uzdrowisku do dzisiaj żyje w pamięci mieszkańców.

 
 
 

Pod względem wizualnym region Turowa stanowi wręcz przeżycie estetyczne, sama kopalnia i elektrownia są dominantami w krajobrazie, a swoim ogromem inspirują wiele przemyśleń i emocji. Artystki i artyści, ale też sami mieszkańcy i liderzy lokalni będą zatem wykorzystywać to, przy czym polityka albo technologia nierzadko zawodzą – zdolność do wybiegania myślą w przyszłość. Negocjacje między Polską a Czechami po raz kolejny pokazują, jak złudne jest myślenie kadencyjne czy nastawione na tu i teraz. Wydaje się, że tej wizji brakuje nie tylko politykom, lecz także ludziom energetyki czy górnictwa. Myślę, że wszyscy skorzystają, jeżeli na początku sierpnia odwiedzą Opolno-Zdrój. A sądząc po energii, jaka powstaje tam po prostu z samego bycia ludzi ze sobą i tworzenia, można tylko zapytać, jakie źródła i zdroje w tych trudnych czasach są dzisiaj najważniejsze. Kto wie – może ten „koniec świata” da impuls do jakiegoś początku w historii Polski.

Hanna Schudy

[artkuł pierwotnie ukazał się na serwisie https://kulturaliberalna.pl]


Hanna Schudy
doktor nauk humanistycznych (filozofia), mgr Ochrony Środowiska (Wydział Nauk Biologicznych UWR), studentka filologii germańskiej. Od ponad 15 lat związana z ruchem ekologicznym, zajmuje się m.in. ochroną dziedzictwa Dolnego Śląska oraz ochroną środowiska metodami humanistycznymi.
 
info
Młode pokolenie ma pomysły na zagospodarowanie turowskiej dziury
czytaj całość
Zapowiedź: Polski Kongres Klimatyczny to konferencja objęta patronatem honorowym Komisji Europejskiej, na której będą omawiane najbardziej aktualne trendy inwestycyjne w odniesieniu (...)
czytaj całość
– Wola Park i Wolskie Centrum Kultury otwierają Współdzielnik W warszawskim Wola Parku odbyło się oficjalne otwarcie Współdzielnika, pierwszego i zarazem (...)
czytaj całość
Proponowane przez rząd rozliczanie energii z domowej fotowoltaiki grozi załamaniem prężnie rozwijającego się sektora odnawialnych źródeł energii w Polsce.
czytaj całość
Wspólne stanowisko organizacji pozarządowych, społeczeństwa obywatelskiego, organizacji medycznych, organizacji stomatologicznych oraz posłów i posłanek na Sejm (Wrocław, wrzesień 2021 r.)
czytaj całość
102 dni po wydaniu przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej postanowienia nakazującego wstrzymanie wydobycia w Turowie, kopalnia odkrywkowa należąca do grupy (...)
czytaj całość
9 sierpnia 2021 roku opublikowany został raport Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu ONZ (IPCC). Organizacje pozarządowe, powołując się na głos (...)
czytaj całość
Inicjatywa Rzecznego Uniwersytetu wypłynęła na szerokie wody w Polsce: z pilotażem w 2018 roku oraz I edycją w 2020 roku. (...)
czytaj całość
więcej
2021-08-03
Turów 2071, czyli o potędze wyobraźni
2021-07-30
Przezorność i odpowiedzialność w czasie pandemii, czyli dlaczego warto czytać (...)
2021-07-30
Plener Ziemia Zgorzelecka: OPOLNO 2071
2021-07-26
Skarb Państwa straci nawet pół miliarda złotych!
2021-07-19
EKO-UNIA na festiwalu Góry literatury w Nowej Rudzie i okolicach
2021-07-13
Twarde negocjacje opóźniają odejście od węgla, a nowy blok w (...)
2021-06-30
Czy Śląsk straci 2,6 mld euro? Społecznicy apelują do marszałka
2021-06-09
Herpetolodzy odłowią inwazyjne żółwie z Fosy Miejskiej
2021-06-08
Zaprojektuj "zieloną" ciepłownię przyszłości z NCBR
2021-05-31
Newsletter/ Obserwator TEPP (Transformacji Energetycznej Ponad Podziałami) Maj 2021
2021-05-27
Turów szansą na początek (zaplanowanego) końca węgla w Polsce
2021-05-20
Subregion Wałbrzyski- dekarbonizacja 2030, neutralność klimatyczna 2040
2021-05-17
NCBR wyłoni 40 półfinalistów Wielkiego Wyzwania: Energia
2021-05-14
Rowerem po wulkanach w Chile
2021-05-13
Sprzeciw wobec budowy nowego odcinka obwodnicy we Wrocławiu
2021-05-12
Będziemy zarabiać za bycie ekologicznym?
2021-05-05
Ptaki wędrowne mają coraz większe kłopoty
2021-05-05
Pomysły z Europy Środkowej na walkę ze skutkami zmian klimatu (...)
2021-05-04
Stanowisko Rady Krajowej Partii Zieloni ws. ratyfikacji Funduszu Odbudowy
2021-04-29
Fałszywy patriotyzm węglowy drogą do bezrobocia w Turowie
2021-04-28
Zatrzymać katastrofę czy aktywistów klimatycznych?
2021-04-26
Rozmowa z Anną Dziadek, prezeską Stowarzyszenia *NIE kopalni odkrywkowej*
2021-04-26
80%, a może nawet 90% ciepła z OZE. Nowe przedsięwzięcie (...)
2021-04-23
NIK o ochronie ludzi przed szkodliwym wpływem tworzyw sztucznych
2021-04-22
Od Bauhausu do NEB – lekcja z przeszłości dla przyszłości
2021-04-20
Podpisz petycję w sprawie powołania unijnego Komisarza ds. Dobrostanu Zwierząt
2021-04-08
Petycja "Stop! elektrowni fotowoltaicznej w Giebułtowie na terenie NATURA 2000."
2021-04-01
Gawlik w Sejmie: Nie chcemy Twierdzy Turów
2021-03-31
Zielone studium dla Wrocławia
2021-03-29
Senat wyklucza organizacje ekologiczne z postępowań administracyjnych
2021-03-19
Ruszają zgłoszenia do konkursu Eco-Miasto 2021
2021-02-25
Ile jest „eko” w ekogroszku?
2021-02-23
Kolejna po Lex Inwestor fikcyjna nowelizacja ustawy ooś już w (...)
2021-02-08
Na naszych oczach rodzi się Zielony Śląsk
2021-01-26
Zielony Nowy Ład w Polsce
2021-01-25
EKO-UNIA: Opinia o STRATEGII ZARZĄDZANIA (...)
2021-01-21
MPO Warszawa: odbiór poświątecznych choinek nadal trwa!
2020-12-01
Czy UE będzie finansować niszczenie Odry?
2020-11-23
Duma, a raczej uprzedzenie, czyli ile kosztują klimat rządy populistów
2020-11-12
Globalna Lista Rezygnacji z Węgla
2020-11-03
Romantyzm już był, do gry wchodzi Romantyczność
2020-10-29
Deklaracja Samorządów Subregionu Wałbrzyskiego
2020-10-14
Zalecenia interdyscyplinarnego zespółu doradczego PAN ds. COVID-19
2020-09-18
Słaby Greenwashing nie przejdzie
2020-07-29
List naukowców w sprawie drewna energetycznego
2020-07-21
Polska może stracić miliardy euro dla regionów górniczych – oto (...)
2020-07-20
Czy Sejm wyśle dzieci na polowania?
2020-07-17
STOP dla wydawania środków publicznych oraz pożyczki Banku Światowego na (...)
2020-07-16
Neutralność klimatyczna Polski za pieniądze na transformację
2020-06-15
Istotne Problemy Gospodarki Wodnej
2020-05-27
Ratujmy zieleń w dolinie Olszówki Krzyckiej! STOP dewastacji w imię (...)
2020-05-18
Zielona transformacja zapewni wzrost
2020-05-16
Odchodzenie od węgla jest tańsze, niż tkwienie w starych technologiach
2020-05-06
Pieniądze wpuszczone w kanał, zamiast walki z suszą
2020-04-26
Raport o stosunku do wody i gospodarki (...)
2020-04-24
Czysta Polska, czy czysta hipokryzja?
2020-04-10
CO BYM ZROBIŁ GDYBYM DZISIAJ PEŁNIŁ FUNKCJĘ MINISTRA ZDROWIA?
2020-03-25
Widmo krąży po Europie, widmo Widma
2020-03-23
Musimy być szybsi niż śmieci!
2020-03-20
Kryzys masz jak w banku
2020-03-18
Odrzański ultramaraton 2020
2020-03-13
„Szczepionka” na Koronawirusa - bioróżnorodność i walka ze zmianą klimatu
2020-03-04
Światowy raport: Atom nie jest odpowiedzią na zmianę klimatu
2020-02-21
Uwagi Koalicji Ratujmy Rzeki (KRR) do Planu Przeciwdziałania Skutkom Suszy (...)
2020-02-06
Wrocławskie Konwersatorium: Inteligentna Energetyka
2020-02-03
Recepta PAS na czyste powietrze - antysmogowy program Polskiego Alarmu (...)
2020-02-03
Ostatni dzwonek dla Eco-Miast
2019-11-21
film Klimat-Klima
2019-11-11
Recykling Dał Owoce w Tuszowie Narodowym
2019-10-28
Recykling Daje Owoce w Żorach
2019-10-23
Czy PKO BP dumnie finansuje elektrownię węglową?
2019-10-19
Mała retencja - duży problem
2019-10-18
Recykling Daje Owoce w Bytomiu
2019-10-18
Orły przednie w Beskidach
2019-10-11
Posprzątajmy razem polskie rzeki!
2019-10-11
Za elektroodpady w góry!
2019-10-01
Lodzia, Mr Mix, Smarti i bliźniaczki Batki w akcji!
2019-09-24
Świecimy przykładem w Warszawie
2019-09-23
Soła posprzątana!
2019-09-16
Kochamy Sołę!
2019-09-09
Aktywiści Greenpeace blokują transport węgla do Polski
2019-08-19
Henkel udostępnia innowacyjne narzędzie do projektowania opakowań przyjaznych środowisku
2019-08-14
Clean River Project
2019-08-04
500 km edukacji ekologicznej z siodełka
2019-07-15
Wielka mazurska zbiórka elektroodpadów!
2019-07-10
Rowerzyści posprzątają Mazury!
2019-07-02
Recykling Rejs na Sole
2019-06-25
Spływ "Trzech Zapór" i sprzątanie Soły
2019-06-21
Najlepsza ekoakcja w 2018!
2019-06-19
Spływ "Trzech Zapór" i sprzątanie Soły
2019-06-17
Laureaci konkursu fotograficznego WWF
2019-06-10
EkoJanosik wybrany!
Licencja Creative Commons Materiały zgromadzone na serwisie dostępne są na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe
Korzystanie z naszego serwisu oznacza akceptację przez Państwa naszej Polityki prywatności.
Zobacz więcej