×
logo
kontakt:
redakcjaeko.org.pl
odkrywki dla klimatu energia prawo rzeki smog ptaki drzewa o nas
logo
 
Hanna Schudy
21 lipca 2020
info
 

Polska może stracić miliardy euro dla regionów górniczych – oto *wygrana* premiera Morawieckiego

Na ten „DEAL” czekała nie tylko Europa. Niecierpliwość była wyraźna - media oczekujące na efekty negocjacji, politycy zmęczeni maratonem rozmów, nadzieje obywateli na kompromis w sprawie pakietu pomocowego.

Aż usłyszeliśmy słowa szefowej Komisji Europejskiej o porozumieniu i nowym etapie integracji europejskiej (wspólny unijny dług). Polska przywiozła z Brukseli zapewnienie, że nasze interesy zostały obronione, chociaż specjaliści ostrzegają, że straciliśmy – szczególnie jeżeli chodzi o transformację energetyczną

Premier Morawiecki właśnie ogłasza sukces negocjacyjny i przedstawia zdobycze dla Polski – będą pieniądze na transformację energetyczną bez zgody na neutralność klimatyczną Polski do 2050 r. Premier sądzi też, że przyznanie funduszy na odbudowę nie będzie miało nic wspólnego z gwarancją praworządności. Jego słowa budzą wątpliwości, ponieważ zupełnie inaczej wypowiada się szef Rady Europy Charles Michel: "Po raz pierwszy w europejskiej historii nasz budżet będzie w jasny sposób powiązany z naszymi klimatycznymi celami, po raz pierwszy poszanowanie dla praworządności jest decyzyjnym kryterium dla wydatków budżetowych".

Co dalej z Europą?

Szczyt unijny był dla Polski, najwyraźniej, wyłącznie okazją do ugrania korzyści finansowych. W wypowiedziach Angeli Merkel czy Emmanuela Macrona było słychać nadzieję na jasny komunikat, jaki wyślemy innym aktorom polityki międzynarodowej – Unia Europejska jest solidarna, zabiega o nowy ład geopolityczny i chce powrócić na arenę w wielkim stylu. Angela Merkel mówiła o odpowiedzialności i solidarności w walce z pandemią, ale też z kryzysem klimatycznym. Premier Morawiecki zdawał się bronić jedynie interesów Polski i to na dodatek zdefiniowanych politycznie – wiele wskazuje, że z Brukseli przywieziemy mniej pieniędzy niż wcześniej przewidywaliśmy. Władza nie będzie musiała tylko powiedzieć smutnej prawdy – koniec węgla już w Polsce jest!!

Zdając sobie sprawę z napięć między państwami, szefowa Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen, jeszcze przed końcem szczytu wyraźnie dawała znak, że ma obawy o kształt i znaczenie Europy na arenie międzynarodowej. Niecierpliwość wynikała zapewne z pilności celu, dla którego pieniądze mają być wykorzystane. Angela Merkel chciała też, aby ten szczyt niejako otwierający prezydencję Niemiec w Radzie Europy zakończył się kompromisem i otworzył nowe możliwości dla UE. Dzisiaj wiemy, że zdołało się porozumieć 27 krajów, które w różny sposób zareagowały na pandemię koronawirusa. Wszystkie te kraje w odmienny sposób skorzystają z największego w historii unijnego funduszu odbudowy już porównywanego do Planu Marshalla - budżet wyniesie w sumie 1,8 biliona euro i zawiera dwa elementy: tradycyjne siedmioletnie ramy finansowe z kwotą 1074 mld euro, i tzw. fundusz odbudowy, oficjalnie zwany New Generation EU, wart 750 mld euro. Szczyt unijny był zatem ważnym wydarzeniem także dla światowej polityki międzynarodowej. Przywódcy unijni komentowali „sukces” szczytu nie tylko krajom UE, ale też innym graczom geopolitycznej układanki. Można było odczuć, że Urszuli von der Leyen zależy na jasnym sygnale dla Chin czy USA – że Europa potrafi się zjednoczyć oraz, że klimat oraz praworządność są dla nas wspólnymi wartościami. Pieniądze z Next Generation EU mają zostać wydane w ciągu najbliższych trzech lat, a ich główną funkcją jest podniesienie się Unii po recesji wywołanej epidemią koronawirusa.

Populizm kosztuje

Jeszcze przed szczytem pojawiły się sygnały o powiązaniach funduszy z praworządnością. Dzisiaj trudno to ocenić, ale wydaje się, że kwestia praworządności została najwyraźniej rozmyta, skoro premier Morawiecki i szef Rady Europy Michael mówią w zasadzie różne rzeczy co do wyników szczytu. Mateusz Morawiecki twierdzi, że praworządność nie będzie warunkiem przyznania środków podobnie jak zgoda na neutralność klimatyczną państw członkowskich do 2050 r. Sukcesem Morawieckiego ma być to, że owszem zgodziliśmy się na neutralność Unii do 2050, ale już nie państw członkowskich – ta interpretacja podważana jest przez komentatorów, ponieważ na neutralność Unii Polska już się zgodziła więc po co miała by to robić jeszcze raz? Nawet jeżeli premier Morawiecki wierzy, że Polska nie będzie dążyć do neutralności do 2050 r. to należy zapytać czy ten manewr nam się opłaca? W efekcie braku planu dojścia polski do neutralności klimatycznej i Zielonego Ładu nasz kraj będzie musiał sobie sam poradzić z ogromnymi problemami energetyki, w tym z przestarzałą węglową infrastrukturą, wysokimi cenami energii i smogiem. Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (FST) już został zmniejszony o 20 miliardów euro – z łącznych 37,5 mld do 17,5 miliardów. Komentatorzy podkreślają, że wskutek działań rządu premiera Morawieckiego polskie regiony górnicze stracą ponad 5 miliardów euro na sprawiedliwą transformację. Jeżeli Polska będzie się upierać, że sama nie będzie chciała zgodzić się na neutralność do 2050 roku, to wtedy strata w przyznanych funduszach może się zwiększyć. Pieniądze zobaczymy dopiero wtedy, jeżeli Polska pokaże rzeczywistą wolę reform oraz współpracy z Unią oraz z partnerami społecznymi.

Czy takie uciekanie od wyzwania neutralności ma jednak jakiś wymierny sens poza politycznym? Wątpliwe, gdyż pomimo niezgody Polski na własną neutralność i tak będzie musiała nadążać za celami unijnymi -  należy się spodziewać podniesienia celu redukcyjnego z 40% do 50-55%. Poza tym, według Deutsche Welle, Polska  już miała stracić bo dostała 2,5-3 mld euro z 8 mld euro pierwotnie przewidywanych dla Warszawy w Funduszu Sprawiedliwej Transformacji. Praworządność będzie się jednak mocno wiązać z klimatem – czego nie mówi Morawiecki. Przyznane Polsce środki będą musiały być wydane zgodnie z zasadami Porozumienia Paryskiego oraz unijnymi celami do 2030 r., i raczej nie uda się ich wydać na ratowanie nierentownych kopalni i węglowej energetyki. Ponadto w tradycyjnym budżecie UE, jak i w Funduszu Odbudowy wprowadzono zasadę, że aż 30 proc. wydatków z unijnej kasy (wcześniej było 20 proc.) musi być związane we wszystkich krajach – a zatem również w Polsce - z polityką klimatyczną Unii opartą na celu neutralności klimatycznej w 2050 r. Na ostateczny „sukces” negocjacji musimy jeszcze poczekać, ponieważ teraz Parlament Europejski będzie głosować w sprawie porozumienia na szczeblu Rady Europy czyli uzgodnionych kwot budżetowych, a w międzyczasie będą też trwały prace nad rozporządzeniami budżetowymi.
Może się okazać, że premier Morawiecki będzie musiał w komunikatach przeinaczyć konkluzje porozumienia w sprawie praworządności i celów neutralności klimatycznej, gdyż będzie mu to potrzebne do zachowania spójności przekazu politycznego. Te populistyczne zagrywki już dzisiaj jednak będą kosztowały regiony węglowe w Polsce stagnację i kryzys związany ze spadkiem zużycia energii oraz nieprzerwanym importem węgla do Polski. Związki Zawodowe PGG wyczuły już chyba, że z premierem nie ma co rozmawiać na jego warunkach. Kiedy pojawiły się sygnały, że może dojść do strajku związki PGG odrzuciły zaproszenie na rozmowy w Warszawie. Premier miałyby za to przyjechać do siedziby PGG i tam wytłumaczyć górnikom jaki jest jego plan. Ciekawe czy spodoba się związkowcom to, że jak na razie mamy mniej pieniędzy na transformację, zero planu na transformację energetyczną a przy tym nieprzerwany strumień węgla napływający do Polski zza granicy.

Hanna Schudy


Źródła:
https://fakty.interia.pl/raporty/raport-polityka-spojnosci-ue/artykuly/news-premier-morawiecki-wrocil-ze-szczytu-ue-jestesmy-zabezpiecze,nId,4623596?parametr=zobacz_takze
https://www.green-news.pl/1165-szczyt-bruksela-fundusz-sprawiedliwej-transformacji
http://zielonasiec.pl/2020/07/21/budzetowy-deal-jest-nadal-zielony-jak-polska-wykorzysta-te-srodki/
https://spidersweb.pl/bizblog/gornicy-strajk-premier-rozmowy-pgg/
https://www.dw.com/pl/nareszcie-zgoda-na-szczycie-bud%C5%BCetowym-ue/a-54250858

 

info

Poniżej publikujemy treść listu do Ministra Środowiska Michała Wosia oraz Marszałka Senatu RP Tomasza Grodzkiego, w sprawie proponowanych zmian w (...)
czytaj całość
Na ten „DEAL” czekała nie tylko Europa. Niecierpliwość była wyraźna - media oczekujące na efekty negocjacji, politycy zmęczeni maratonem rozmów, (...)
czytaj całość
W najbliższą środę, 22 lipca, o godzinie 12.00 podczas posiedzenia Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa odbędzie się rozpatrzenie (...)
czytaj całość
List otwarty Koalicji Ratujmy Rzeki do Prezesa Rady Ministrów
czytaj całość
 – kwaśne piwo dla prezydenta Dudy, rządu i elektoratu. Kampania prezydencka już za nami, a wraz z nią obietnice oraz tematy (...)
czytaj całość
14 lipca 2020 roku Komisja Petycji Parlamentu Europejskiego rozpatrywała petycję w sprawie niebezpieczeństwa utraty wody pitnej w czeskim regionie Libereckim (...)
czytaj całość
Nie ma zgody społecznej na pobieranie milionów metrów sześciennych wody przez kopalnie w momencie, w którym nasz kraj trawi susza.
czytaj całość
więcej
2020-06-15
Istotne Problemy Gospodarki Wodnej
2020-05-27
Ratujmy zieleń w dolinie Olszówki Krzyckiej! STOP dewastacji w imię (...)
2020-05-18
Zielona transformacja zapewni wzrost
2020-05-16
Odchodzenie od węgla jest tańsze, niż tkwienie w starych technologiach
2020-05-06
Pieniądze wpuszczone w kanał, zamiast walki z suszą
2020-04-26
Raport o stosunku do wody i gospodarki (...)
2020-04-24
Czysta Polska, czy czysta hipokryzja?
2020-04-10
CO BYM ZROBIŁ GDYBYM DZISIAJ PEŁNIŁ FUNKCJĘ MINISTRA ZDROWIA?
2020-03-25
Widmo krąży po Europie, widmo Widma
2020-03-23
Musimy być szybsi niż śmieci!
2020-03-20
Kryzys masz jak w banku
2020-03-18
Odrzański ultramaraton 2020
2020-03-13
„Szczepionka” na Koronawirusa - bioróżnorodność i walka ze zmianą klimatu
2020-03-04
Światowy raport: Atom nie jest odpowiedzią na zmianę klimatu
2020-02-21
Uwagi Koalicji Ratujmy Rzeki (KRR) do Planu Przeciwdziałania Skutkom Suszy (...)
2020-02-06
Wrocławskie Konwersatorium: Inteligentna Energetyka
2020-02-03
Recepta PAS na czyste powietrze - antysmogowy program Polskiego Alarmu (...)
2020-02-03
Ostatni dzwonek dla Eco-Miast
2019-11-28
Czesko-polskie starcie dyplomatyczne w sprawie rozbudowy odkrywki Turów
2019-11-21
film Klimat-Klima
2019-11-11
Recykling Dał Owoce w Tuszowie Narodowym
2019-10-28
Recykling Daje Owoce w Żorach
2019-10-23
Czy PKO BP dumnie finansuje elektrownię węglową?
2019-10-19
Mała retencja - duży problem
2019-10-18
Recykling Daje Owoce w Bytomiu
2019-10-18
Orły przednie w Beskidach
2019-10-11
Posprzątajmy razem polskie rzeki!
2019-10-11
Za elektroodpady w góry!
2019-10-01
Lodzia, Mr Mix, Smarti i bliźniaczki Batki w akcji!
2019-09-24
Świecimy przykładem w Warszawie
2019-09-23
Soła posprzątana!
2019-09-16
Kochamy Sołę!
2019-09-09
Aktywiści Greenpeace blokują transport węgla do Polski
2019-08-19
Henkel udostępnia innowacyjne narzędzie do projektowania opakowań przyjaznych środowisku
2019-08-14
Clean River Project
2019-08-04
500 km edukacji ekologicznej z siodełka
2019-07-15
Wielka mazurska zbiórka elektroodpadów!
2019-07-10
Rowerzyści posprzątają Mazury!
2019-07-02
Recykling Rejs na Sole
2019-06-25
Spływ "Trzech Zapór" i sprzątanie Soły
2019-06-21
Najlepsza ekoakcja w 2018!
2019-06-19
Spływ "Trzech Zapór" i sprzątanie Soły
2019-06-17
Laureaci konkursu fotograficznego WWF
2019-06-10
EkoJanosik wybrany!
2019-06-10
Gołdapa, Sapina, Rospuda -posprzątane!
2019-04-17
Łańcuch ludzi: międzynarodowy protest przeciwko rozbudowie kopalni Turów na Dolnym (...)
2019-04-05
Czysta Oława, czysta Odra, czysty Bałtyk
2019-04-03
Śmieci w rzekach!
2019-03-31
SprzątamMy ze świadomością!
2019-03-28
sprzątaMy ze świadomością
2019-03-28
Recykling zakwitnie w Kielcach
2019-03-26
Razem zatrzymajmy zaśmiecnie wód!
2019-03-25
Teraz jest szansa, aby przygotować się do zmian
2019-03-24
212 km, 35 h, 2 kajaki, "0" śmieci!
2019-03-20
Nie wrzucajmy marzanny do wody!
2019-03-11
Pierwszy Dzień Wiosny - Recykling Rejs 2019
2019-03-10
Czysta Kępa, czysty Wrocław, czysta Odra, czysty Bałtyk!
2019-03-03
Kajak Jamboree za nami
2019-03-01
Głosowanie na EkoWalentynki do 8 marca!
2019-02-27
Kajak Jamboree, 2 marca 2019, Gdynia
2019-02-25
Eko-Inspiracja 2018. Plebiscyt.
2019-02-25
Orły przednie w Tatrach
2019-02-19
Spotkania z cyklu "Recykling Rejs 2019"
2019-02-16
Prosimy, zagłosuj na EkoWalentynki!
2019-02-13
EkoWalentynki 2019
2019-02-05
Selektywnie zbieramy, nie spalamy!
2019-01-31
Kajak Jambore, 2 marca 2019, Gdynia
2019-01-29
Pierwszy Dzień Wiosny na Odrze
2018-12-26
EkoWalntynki 2019 - czyli kochamy recykling cały rok!
2018-12-18
Recykling Dał Owoce
2018-12-03
Recykling daje owoce w Siemianowicach Śląskich
2018-11-30
Recykling daje owoce w Zabrzu cd
2018-11-24
Recykling daje owoce w Warszawie cd
2018-11-22
Recykling daje owoce w Lublińcu cd!
2018-11-17
Strażnicy rzek WWF
2018-11-09
Recykling daje owoce w Zabrzu
2018-11-07
Ekolodzy dla Niepodległej!
2018-11-06
Opakowanie – nie śmieć!
2018-10-30
Akcje "Świeć przykładem" na Śląsku
2018-10-30
Recykling daje owoce w stolicy
2018-10-30
EkoWalntynki 2019. Zapisy ruszyły!
2018-10-27
Recykling daje owoce w Rajczy!
2018-10-26
Recykling daje owoce w Lublińcu!
2018-10-25
Orły zapraszają na film
2018-10-24
Recykling daje owoce w Warszawie!
2018-10-23
Recykling daje owoce w Czarnej!
2018-10-22
Recykling daje owoce w Dobrodzieniu!
2018-10-18
Ma w domu 500 orłów przednich.
2018-10-15
Orły przednie znów się pojawiły w Beskidzie Śląskim
2018-10-15
Recykling daje owoce w Cieszynie!
2018-10-11
Orły przednie lecą do Stafanka
2018-10-09
Zatrzymajmy zaśmiecenie wód!
Licencja Creative Commons Materiały zgromadzone na serwisie dostępne są na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe
Korzystanie z naszego serwisu oznacza akceptację przez Państwa naszej Polityki prywatności.
Zobacz więcej