Jak unikać problemów z Naturą?

11 grudnia 2009

Szanowni Państwo,

• Jak żyć z Naturą 2000 tak, by nie ograniczała (lub ograniczała w minimalnym stopniu) możliwości gmin i inwestorów?
• Co tak naprawdę podlega ochronie w obszarze Natura 2000 i czy ochrona przyrody zgodnie z prawem UE ogranicza się do obszarów Natura 2000?
• Kiedy lepiej dokonać oceny oddziaływania planu lub przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, żeby uniknąć problemów (czyli o co chodzi w procedurze tzw. screeningu)?
• Kiedy szkodę w siedliskach przyrodniczych lub populacjach zwierząt należy uznać za znaczącą (co faktycznie utrudnia nam procesy inwestycyjne), a kiedy nie....
• Kto ponosi odpowiedzialność za realizację działań mogących znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000?

• zaproszenie
• program
• zgłoszenie

• zwiększenie stanu wiedzy o uwarunkowaniach prawnych ochrony przyrody wśród samorządów i decydentów odpowiedzialnych za ochronę przyrody;
• zwiększenie umiejętności organizacji pozarządowych w zakresie monitorowania naruszeń prawa w obszarze ochrony przyrody;
• nawiązanie lub/i wzmocnienie współpracy pomiędzy NGO a samorządami dla ochrony przyrody, zapobiegnięcie stratom, kompensacji.

• samorządy lokalne, odpowiedzialne za politykę przestrzenną i w kompetencjach których jest ochrona przyrody,
• środowiska decyzyjne związane z ochroną przyrody (w tym wojewódzcy konserwatorzy przyrody, inspekcja ochrony środowiska, dyrektorzy parków krajobrazowych),
• organizacje pozarządowe, mogące pełnić role organizacji strażniczych monitorujących przestrzeganie przepisów dotyczących ochrony przyrody (społeczne zgłoszenia naruszeń siedlisk i gatunków).

• Działanie punktu monitoringowo-interwencyjnego, przyjmującego zgłoszenia (od organizacji, wolontariuszy i innych osób) o naruszeniach przyrodniczych (zgłoszenia osobiste, telefoniczne i internetowe). Zgłoszenia są gromadzone w jednolitym standardzie, który umożliwi poznanie całości zjawiska w skali 4 regionów, dla podsumowania łącznych strat w populacjach gatunków i siedliskach. Informacje o naruszeniach przesyłane są administracji publicznej oraz organizacjom pozarządowym.
• Weryfikacja w terenie najpoważniejszych naruszeń – przygotowanie raportów i dokumentacji kartograficznej i fotograficznej. Eksperci terenowi przeprowadzają weryfikację zgłaszanych przypadków naruszeń stanu siedlisk i gatunków. Dobór kompetentnych przyrodników uzależniony jest od miejsca zgłoszonego naruszenia oraz zakresu gatunkowego i siedliskowego naruszenia.
• Konsultacje przyrodnicze ekspertyz terenowych – raporty i inne zgłoszenia konsultowane będą w zakresie metodyki oraz wniosków wynikowych oraz potrzeby podjęcia niezbędnych działań
• Raporty: bieżący i końcowy o naruszeniach, prezentujące przypadki naruszeń – dystrybuowany do decydentów ochrony środowiska oraz wybranych partnerów i instytucji europejskich.

• Wydanie publikacji „Strażnicy Natury” zawierającą m.in. analizę prawną dotyczącą naruszeń oraz wymaganych działań kompensacyjnych; prezentację wniosków z raportu dotyczącego naruszeń, przykłady dobrych praktyk w zakresie zapobiegania naruszeniom (w tym inwestycje liniowe: drogi, rzeki, gazociągi, kolej). Dystrybucja na konferencji i seminariach oraz kierunkowa do samorządów.
• Organizację ogólnopolskiej konferencji "Strażnicy Natury" dla regionalnych i krajowych decydentów ochrony przyrody, organizacji przyrodniczych z udziałem partnerów zagranicznych, tematyka: doświadczenia we wdrażaniu sieci Natura 2000, społeczne programy monitorujące, partnerstwa dla ochrony przyrody, dobre praktyki.
• Jednodniowe seminaria regionalne „Jak unikać problemów z Naturą 2000” organizowane w różnych województwach. Tematyka: przykładowe przypadki naruszeń (case study), aspekt prawne funkcjonowania sieci, dobre przykłady rozwiązań konfliktów i zapobiegania zniszczeniom przyrodniczym.

• znaczącemu pogorszeniu stanu uległa populacja przelatki maturny w planowanym obszarze Natura 2000 „Przelatki nad Bystrzycą”, która wskutek błędnie zaplanowanego remontu drogi do Okulic (połączonego z usuwaniem podrostów jesionowych na poboczach) uległa zmniejszeniu w latach 2005-2007 o 80%.
• Znaczącemu pogorszeniu uległy w latach 2004-2006 siedliska łąk podgórskich 6510 oraz górskich 6250 na terenie Nadleśnictwa Kamienna Góra (poza planowanym obszarem Natura 2000), które zostały zalesione wskutek błędnych zaleceń związanych z obowiązkiem zalesiania gruntów przez Nadleśnictwa gruntów przekazanych Lasom Państwowym przez ARMiR.
• Zniszczeniu uległ górski łęg olchowy (siedlisko *91E0) na powierzchni 3 ha w roku 2007 koło miejscowości Sienna (na granicy obszaru Natura „Góry Bialskie i Grupa Śnieżnika”, ze stanowiskami 6 gatunków objętych ochroną prawną w Polsce oraz fragment siedliska *91E0 na stokach góry Klasztorzysko (w roku 2004)
• Zniszczenie 3 ha mozaiki łąk świeżych i mechowisk w zlewni potoku Bielawica z populacją storczyka Dactylorhiza majalis wskutek prac ziemnych, których skutkiem było całkowite odwodnienie terenu w latach 2004-2005.