×
logo
kontakt:
redakcjaeko.org.pl
odkrywki dla klimatu energia prawo rzeki smog ptaki drzewa
logo
 
Komisja Europejska
19 maja 2019
Opracowania
 

Jak rozpoznać dezinformację i jak się przed nią bronić?

Przed niedzielnymi wyborami Europę zalewa fala dezinformacji: o tym, że odbudowana katedra Notre-Dame będzie mieć minaret, albo że bandy imigrantów atakują policję.

Materiały rozpowszechniane przez sieci dezinformacji zostały wyświetlone setki milionów, a może nawet miliardy razy!

Liczne badania dowodzą, że nikt nie jest w pełni odporny na toksyczne kłamstwa. Ale im lepiej wiemy, na co zwracać uwagę, tym lepiej możemy się bronić. Dlatego przygotowaliśmy krótką instrukcję rozpoznawania dezinformacji. Przeczytaj ją i udostępnij jak najszerzej!

5 rzeczy, które trzeba wiedzieć o dezinformacji

1. Dezinformacja karmi się naszymi lękami i szybko się rozprzestrzenia.

Ludzie łatwiej zapamiętują negatywne informacje niż pozytywne – tak się uczymy. Wiedzą o tym ci, którzy chcą, byśmy uwierzyli w ich kłamstwa. Grają na naszych głębokich emocjach takich jak strach i gniew, aby nas skłonić do udostępniania fałszywek w sieci. To sprawia, że dezinformacja rozchodzi się sześć razy szybciej niż rzetelne fakty!

2. Miliardy ludzi stykają się z dezinformacją w mediach społecznościowych.

Im więcej czasu spędzamy w mediach społecznościowych, tym więcej pieniędzy zarabiają ich właściciele. Oni też wiedzą, że ekstremalne lub szokujące materiały przyciągają naszą uwagę, dlatego programują swoje platformy tak, aby promowały właśnie takie treści. A one docierają do miliardów ludzi. Największe gazety świata sprzedają się w kilku milionach egzemplarzy (w Polsce: mniej niż 250 tysięcy), za to wiadomość na Facebooku może przeczytać MILIARD osób w ciągu jednego dnia.

3. Dezinformacja to broń, której używa się przeciwko nam.

Autorytarni przywódcy od Brazylii po Chiny używają dezinformacji jako nowej broni dla osiągnięcia tego samego, odwiecznego celu: aby nas podzielić na wrogie obozy. Ale największym graczem na tym polu jest Rosja: wieloosobowe rosyjskie „farmy trolli” zakładają miliony fałszywych kont, by rozprzestrzeniać dezinformację. A telewizja RT, ramię rosyjskiej propagandy, prowadzi jeden z najpopularniejszych kanałów na YouTube, z ponad 2 miliardami odsłon!

4. Dezinformacja zabija ludzi i zatruwa demokrację.

Dezinformacja nakręca spiralę przemocy w Indiach i w Brazylii, a w Birmie doprowadziła do brutalnej czystki etnicznej. Jednocześnie zatruwa naszą politykę. Fałszywym newsom zawdzięczamy Brexit, prezydenta Brazylii Bolsonaro i prezydenta Trumpa w Stanach. Dezinformacja niszczy zaufanie do mediów głównego nurtu, do instytucji demokratycznych i politycznych liderów. W ten sposób przygotowuje grunt pod przejęcie władzy przez „antysystemowych” przywódców o dyktatorskich skłonnościach. Dezinformacja sprawia, że media społecznościowe stają się zagrożeniem dla demokracji.

5. Nikt nie jest odporny na dezinformację.

Nie ma znaczenia, jakie wyznajemy poglądy polityczne – dezinformacja bierze na cel każdego i każdą z nas. W sieci otrzymujemy treści profilowane specjalnie dla nas (nazywa się to mikro-targetowaniem), obliczone na polaryzację i wyniszczenie społeczeństwa. W Stanach Zjednoczonych rosyjscy trolle założyli fałszywą stronę podszywającą się pod ruch Black Lives Matter – obserwowało ją więcej osób niż autentyczną stronę tego ruchu! Wydaje nam się, że nigdy nie damy się na to nabrać. Jednak badania dowodzą, że nawet najlepiej wykształcone osoby wierzą czasem fałszywym newsom, a osoby powyżej 65 lat są szczególnie skłonne je rozpowszechniać.

Dezinformacja szerzy kłamstwa, sieje strach i budzi nieufność. Ale im więcej o niej wiemy, tym więcej możemy zrobić, by ją powstrzymać. Prześlij ten informator rodzinie i znajomym, by im też było łatwiej rozpoznać kłamstwa w sieci. A jeśli chcesz wiedzieć, jak się przed nimi bronić, czytaj dalej!

5 metod obrony przed dezinformacją

1. Widzisz dezinformację? Reaguj!

Nie wierz we wszystko, co czytasz w Internecie. Jakiś wpis na Facebooku podaje szokujące informacje o kandydacie jednej z partii? To nie musi być prawda! Sprawdź fakty u godnych zaufania źródeł – a jeśli sądzisz, że to dezinformacja, powiadom nas o tym.

2. Czytaj rzetelne media.

Rzetelne media muszą przestrzegać przepisów i kodeksów etyki dziennikarskiej, dlatego są o wiele bardziej wiarygodne niż komentatorzy w Internecie. Daleko im do doskonałości, ale weryfikują fakty i ponoszą odpowiedzialność za swoje publikacje. Wykupienie prenumeraty dobrej gazety, która uprawia rzetelne dziennikarstwo, jest jedną z najważniejszych obywatelskich decyzji, jakie można dzisiaj podjąć.

3. Dołącz do kampanii czyszczenia mediów społecznościowych.

Avaaz naciska na wielkie koncerny technologiczne, by powstrzymały zalew dezinformacji w mediach społecznościowych. Lekarstwo jest proste i skuteczne: publikować sprostowania fałszywych newsów przygotowane przez niezależnych weryfikatorów. Dołącz do kampanii.

4. Nie trać wiary w demokrację!

Armie trolli próbują wywołać klimat takiej nieufności, że większość obywateli straci wiarę w demokrację. Kiedy osiągną ten cel, w polityce zapanują fanatycy i ekstremiści. Dlatego musimy działać i głosować, zachęcać rodzinę i znajomych, by także działali i głosowali – a polityków musimy rozliczać z ich decyzji.

5. Nie trać nadziei w ludzkość.

Dezinformacja żeruje na naszych najgłębszych lękach, wykorzystuje naszą naturalną skłonność do przyswajania sobie negatywnych informacji, a koniec końców prowokuje nas do gniewu i cynizmu. Ale jeśli nauczymy się wchodzić w dyskusje z osobami, które myślą inaczej od nas, jeśli podejdziemy do nich z empatią i mądrością, gotowi wysłuchać ich racji, możemy nawiązać z nimi nić porozumienia mimo wszelkich różnic. Więcej nas łączy niż dzieli – i tylko lęk sprawia, że o tym zapominamy. Jeśli będziemy o tym pamiętać, nic nie będzie niemożliwe.

Opracowania

Hanna Schudy: Wkrótce ważne wybory w Niemczech. Polityka migracyjna oraz polityka klimatyczna to punkty zapalne kampanii wyborczej w Brandenburgii i Saksonii
Premier Nadrenii Północnej Westfalii odpowiada
– Niemcy lubią konkrety i wygrywają ci, którzy opowiadają wiarygodne historie
Przed niedzielnymi wyborami Europę zalewa fala dezinformacji: o tym, że odbudowana katedra Notre-Dame będzie mieć minaret, albo że bandy imigrantów (...)
Człowiek długo uważany był za ulubieńca Boga, z tego tytułu ciesząc się przewagą nad wszystkimi innymi jego stworzeniami. I nawet (...)
Polacy najchętniej swój czas wolny spędzają przeglądając internet (75%) oraz oglądając telewizję (66%). Kobiety częściej niż mężczyźni uczestniczą w kulturze. (...)
W mediach pojawia się sporo informacji na temat wstrzymania budowy dróg z winy ekologów.
Polskie służby inwigilowały organizacje pozarządowe? Zasugerował to wiceminister gospodarki morskiej Paweł Brzezicki podczas debaty dotyczącej przekopu Mierzei Wiślanej.
Zarządzanie zasobami wody w sposób zrównoważony może być dużo bardziej efektywne przy stosowaniu nowoczesnych narzędzi poprawiających działanie systemów wodociągowych
Poniżej publikujemy odpowiedź Ministerstwa Środowiska na przedstawione przed kilkoma dniami wspólne stanowisko czterech byłych ministrów środowiska (z okresu rządów PO-PSL), (...)
więcej