×
logo
kontakt:
redakcjaeko.org.pl
odkrywki dla klimatu energia prawo rzeki smog ptaki drzewa
logo
 

19 kwietnia 2013
Klimat
 

Czy czeka nas ekstremalna przyszłość?

W ostatnich latach świat doświadczał poważnych skrajności pogodowych, takich jak fale ciepła w Rosji i powódź w Pakistanie w 2010 roku. W ubiegłym i obecnym roku te zjawiska jeszcze przybrały na sile.

 Niestabilność pogody doprowadza do klęsk żywiołowych, na które lokalne społeczności nie są przygotowane. Naukowcy w różnych rejonach globu, przez Australię po Wielką Brytanię, ostrzegają, że nowe warunki mogą stać się normą, jeśli ziemski klimat będzie się dalej ocieplał.

Ciężkie czasy dla Ameryki

W całej Ameryce Północnej można było obserwować regionalne i wielkoskalowe zmiany wzorców pogodowych oraz bicie kolejnych rekordów. Przejawiały się w wielkości opadów śniegu, deszczu, intensywności suszy i cyklonów.

Według danych z 11 marca br., opublikowanych przez National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA), zima na przełomie lat 2012 i 2013 w Stanach Zjednoczonych była jednocześnie cieplejsza i bardziej wilgotna od przeciętnej. Średnia temperatura wynosiła o 1,9°C powyżej wartości dla XX wieku. Na Florydzie, w Delaware i Vermont była to jedna z dziesięciu najcieplejszych zim w historii. Na podstawie wskaźnika NOAA zapotrzebowanie mieszkańców na energię było mniejsze niż połowa średniej. To 14. z kolei najmniejsza wartość od chwili rozpoczęcia pomiarów. Jednocześnie pokrywa śnieżna miała rekordowy zasięg.

Według danych NOAA, rok 2012 był najgorętszy w historii Stanów Zjednoczonych od rozpoczęcia ewidencji satelitarnej w 1979 roku. Latem dwie trzecie kraju cierpiało na suszę najpoważniejszą od roku 1950. Styczeń 2013 okazał się cieplejszy i bardziej wilgotny niż średnia XX w.

Badania naukowców z Uniwersytetu Iowa wykazały, że ulewne deszcze są coraz bardziej powszechne w górnej części środkowego zachodu (w górnej zlewni rzeki Mississippi). Trendy opadowe związane są ze wzrostem temperatury w regionie, gdyż cieplejsze powietrze może pomieścić więcej pary wodnej – uważają naukowcy i wskazują proces globalnego ocieplenia jako przyczynę. Pewną rolę mogą odgrywać także zmiany w strukturze użytkowania gruntów i irygacji. Według NOAA na północnym wschodzie opady wzrosły o 74 proc. Wystąpiły one podczas największych wydarzeń śnieżnych i deszczowych między 1958 i 2011.

Przykłady można jeszcze długo mnożyć. Powódź na skutek rekordowego napływu w dorzeczu rzeki Missouri na początku 2011 roku, a później długotrwała susza. Pożary, ataki wirusa Zachodniego Nilu, 60 cm śniegu w Kansas City na początku marca tego roku. Czy takie zdarzenia staną się normą? "Modele (klimatyczne) sugerują, że będzie coraz więcej z nich... i myślimy, że już teraz zaczynamy je widzieć w rzeczywistości" – mówi Bob Oglesby, profesor nauk atmosferycznych z University of Nebraska-Lincoln.

Wiele z tych zdarzeń, w tym intensywność huraganów, jest powiązana z aktywnością prądów strumieniowych w wysokich warstwach atmosfery. Topnienie lodów w Arktyce sprawia, że tempo i kierunek mas powietrza ulegają zmianie, co wywołuje chaos wśród systemów pogodowych wokół półkuli północnej. W efekcie mogą powstawać ogromne opady deszczu, śniegu, niebezpieczne huragany.
Nowe standardy w Wielkiej Brytanii

Na początku roku susza objęła duże obszary południowej i południowo-wschodniej Anglii. Zbiorniki wodne osiągnęły rekordowo niski poziom w niektórych miejscach. Bardzo suche zimy mogą stać się nową normą w kraju, ostrzega Caroline Spelman, była minister środowiska, żywności i spraw wsi.

Spelman zaleca działania przystosowawcze do nowych warunków, w tym rośliny odporne na suszę. Wskazuje na australijski projekt genetycznie zmodyfikowanego ryżu. "Ta technologia, użyta w sposób odpowiedzialny, może być jednym z narzędzi w zakresie bezpieczeństwa żywności, których będziemy potrzebować w przyszłości. Kluczową sprawą jest utrzymanie inwestycji w bazę naukową".

Nalega, aby gospodarstwa domowe wzięły większą odpowiedzialność za oszczędzanie wody. "Po przeanalizowaniu suszy okazało się, jak bardzo zależy ona od indywidualnego podejmowania decyzji" – mówi. Według minister najważniejszym środkiem zapobiegawczym jest łapanie deszczu i przechowywanie go. Włączenie tych działań do systemu planowania ułatwiłby budowę zbiorników.
Gniewne niebo nad Australią

"Gniewne lato w Australii w zeszłym roku obfitowało w rekordy pod względem ciepła, ilości opadów oraz wysokości powodzi. Było najgorętsze w historii. Kraj był bardziej suchy niż normalnie, pogoda do Nowej Południowej Walii, Tasmanii i Wiktorii przyniosła katastrofalne warunki pożarowe. Kilka miesięcy później, pod koniec stycznia tego roku, były tropikalny cyklon Oswald sprowadził rekordowe ulewy i powódź w większości Queensland i północnej Nowej Południowej Walii. Najgorętszym pojedynczym dniem był 7 stycznia tego roku, a cały styczeń okazał się najgorętszym miesiącem w historii pomiarów w Australii, rozpoczętych w 1910 roku.

Klęska żywiołowa dosięgnęła również Nową Zelandię. W połowie marca rząd zapowiedział, że cała Wyspa Północna jest oficjalnie w stanie suszy. Rolnicy spotkali się z najgorszymi warunkami od 30 lat. Rzecznik Federacji Farmerów, Tony Wilding, który prowadzi gospodarstwo mleczarskie w regionie Waikato na wyspie, mówi, że na jego teren spadło jedynie 23 mm deszczu w tym roku – jedna ósma średniej opadów. Na niektórych obszarach produkcja mleka poszła w dół o jedną piątą, zasoby paszy są transportowane z Wyspy Południowej na Północną, a rolnicy zmuszeni są wyprzedawać zwierzęta.
Rekordowy luty

W lutym 2013 roku padło wiele rekordów na całym świecie. Cały miesiąc był 9. najcieplejszym lutym od rozpoczęcia pomiarów – podaje NOAA. Globalna temperatura lądów i mórz była wyższa o 0,57°C od średniej XX w., wynoszącej 12,1°C. Część Europy Zachodniej przeżyła chłodniejszy niż normalnie luty. Z wyjątkiem Islandii – w Reykjaviku temperatura okazała się trzecią najwyższą w tym miesiącu.

Według Global Snow Lab na Rutgers University pokrywa śniegowa w Ameryce Północnej i Eurazji była powyżej średniej, w Ameryce Północnej osiągnęła łącznie 46,6 mln km2. Pokrywa śniegowa na półkuli północnej była 16. największą w historii 47 lat pomiarów. Lutowy zanik lodu morskiego w Antarktyce był 3. największym w historii, w Arktyce zasięg lodu był "zaledwie" siódmym najmniejszym.

Kluczowa dekada

W nowym raporcie "The Critical Decade: Climate science, risks and responses" australijska Komisja Klimatyczna zawarła jasne przesłanie w formie kilku kluczowych wiadomości do całego świata. Dowody, takie jak wzrost globalnej temperatury i poziomu mórz, nie pozostawiają wątpliwości, że klimat się zmienia i "ponad wszelką wątpliwość" ma na to wpływ działalność człowieka. Jest również "bardzo prawdopodobne", że ekstremalne zdarzenia staną się częstsze i bardziej dotkliwe w nadchodzących dekadach. Już teraz widać skutki społeczne, ekonomiczne i środowiskowe tych zmian. Obecna dekada jest kluczowa dla podjęcia ambitnych działań – to najważniejsze przesłanie komisji. Im później zaczniemy ograniczać emisje, tym te działania będą droższe, a skutki zaniedbań poważniejsze. Decyzje, które podejmiemy w najbliższych latach, zaważą na klimatycznej przyszłości kolejnych pokoleń.

Raport "The Critical Decade: Climate science, risks and responses" można pobrać ze strony: climatecommission.gov.au/report/the-critical-decade/

OB, ChronmyKlimat.pl
na podstawie: www.sunshinecoastdaily.com.au, summitcountyvoice.com, www.climatecentral.org, www.guardian.co.uk, www.abc.net.au, fot. www.sxc.hu

Klimat

Dahr Jamail (tłum. Anna Dzierzgowska) Stoję na szczycie Rush Hill na odległej wyspie St. Paul na Alasce. Choć wzgórze ma jedynie (...)
Zmiany klimatyczne wywierają coraz bardziej zauważalny wpływ na życie społeczne wielu krajów. Dowodem może być dynamika prostestów i konfliktów w (...)
Recenzja książki Naomi Klein To zmienia wszystko. Kapitalizm kontra klimat.
Od 30 listopada do 11 grudnia w Paryżu trwa Konferencja Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu.
Liczba 400 przejdzie do historii badań i obserwacji klimatu. Chodzi o 400 ppm (części na milion) dwutlenku węgla w atmosferze.
Jesteśmy ekologiczni, cały świat powinien brać z nas przykład, ale trzeba renegocjować pakiet klimatyczno-energetyczny, bo już dość zrobiliśmy i nikt (...)
Resorty środowiska i infrastruktury będą pomagały dużym miastom w przygotowaniu się do zmian klimatu.
...Apelujemy o włączenie się przez Pana Prezydenta do globalnego procesu, w którym mamy szanse znaleźć wspólne rozwiązania kryzysu klimatycznego i (...)
Ze zdziwieniem przyjmujemy praktyczne pominięcie we wstępnej wersji dokumentu potencjału odnawialnych źródeł energii – piszą eksperci Koalicji Klimatycznej
Komisja Europejska pod koniec stycznia br. opublikowała Białą Księgę dotyczącą polityki energetyczno-klimatycznej. Zawarto w niej dwa cele, które mają zostać (...)
więcej