×
logo
kontakt:
redakcjaeko.org.pl
odkrywki dla klimatu energia prawo rzeki smog ptaki drzewa o nas gry
logo
 

4 lipca 2014
info
 

Życie w cieniu kopalni. *Chcą zburzyć domy. Wykopać wszystkich zmarłych na cmentarzu*

O niemieckiej wsi Atterwasch informuje dziś New York Times i BBC. Leży osiem kilometrów od granicy z Polską, nikt tu nie rozmawia o przyszłości. Bo w przyszłości nie ma Atterwasch.

Jest wielka dziura w ziemi. - Człowiek czuje się jak w pajęczynie, owinięty przez pająka, zostawiony na później z obietnicą: mogę cię zjeść, a mogę nie zjeść - opowiadają mieszkańcy.

- To jest stan ciągłego zagrożenia. Jak w przypadku choroby, której diagnozy jeszcze nie postawiono. Ludzie są agresywni albo poddają się rezygnacji. Mamy objawy depresji, zwłaszcza u starszych. Często powtarzają: "Naziści zrobili z nami, co chcieli. Socjaliści zrobili z nami, co chcieli. Teraz mamy wolność i ona też zrobi z nami, co chce. A więc nic się nie zmieniło". Niektórzy borykają się z myślami o śmierci. Mówią: "Wolę umrzeć, niż doznać tego wstydu, gdy wszystko mi odbiorą i będę musiał stąd odejść - opowiada Matchias Berndt.

Jest ewangelickim proboszczem w Atterwasch - niewielkiej wsi na Łużycach - najbardziej na wschód wysuniętym powiecie Brandenburgii. 240 mieszkańców, jedyna ulica, a przy niej kościół z cmentarzem i mała ochotnicza jednostka straży pożarnej. Wieś jakich wiele po obu stronach przebiegającej nieopodal Nysy Łużyckiej, za którą zaczyna się już Polska. Jeszcze 10 lat temu mało kto o niej słyszał.

Dziś informują o niej amerykański "New Jork Times" i brytyjska BCC. Przygraniczna wioska stała się symbolem zmian w niemieckiej energetyce.

Jeden list, który zmienił wszystko

Zaczęło się w 2007 roku, gdy każdy mieszkaniec Atterwasch dostał list od koncernu energetycznego Vattenfall Europe. Firma informowała, że pod ich domami znajdują się potężne pokłady węgla brunatnego i że wszyscy mieszkańcy tej, a także dwóch innych wiosek muszą wyrazić zgodę na rozbudowę kopalni produkującej węgiel na potrzeby pobliskiej elektrowni Jänschwalde. I że koncern wybuduje dla nich nowe wioski, do których wszyscy zostaną przeniesieni.

- Chcą zrównać wszystkie domy z ziemią. Wykopać wszystkich zmarłych na cmentarzu. Wyburzyć kościół. Wyciąć wszystkie drzewa - wylicza Christian Huschga, niemiecki scenarzysta, który od ponad 30 lat żyje wraz z rodziną w Atterwasch.

- Ja w tych lasach bawiłem się jako dziecko. Tu budowaliśmy szałasy. Znam wszystkie stawy w okolicy. Tu było nasze dzieciństwo. Możemy stąd odejść, ale dusza pozostanie. W żadnym innym miejscu nie będziemy czuli się jak w domu. Od siedmiu lat żyjemy w niepewności, ale ja widzę tu przyszłość dla moich dzieci. Wierzę, że kopalni nie będzie - dodaje.

Celem jest przesiedlenie do jednego miejsca

Na Łużycach wydobywa się co trzecią tonę węgla brunatnego w Niemczech - w ubiegłym roku ok. 63 mln ton surowca, mniej więcej tyle, ile zużywają rocznie wszystkie polskie elektrownie opalane węglem brunatnym. Na razie po niemieckiej stronie działa sześć odkrywek i sześć elektrowni. Największa, należąca do szwedzkiego koncernu Vattenfall w Jänschwalde, znajduje się 25 km od nadgranicznego Gubina. Koncern w tamtejszych kopalniach i elektrowni zatrudnia ponad 8 tys. ludzi.

Geolodzy szacują, że po niemieckiej stronie Nysy znajduje się jeszcze ok. 12 mld ton węgla. Według Vattenfall 250 mln ton jest w okolicach Atterwasch, a także dwóch innych wsi - Grabko i Kerkwitz. Na lata 2030-70 koncern zaplanował wydobycie. Mieszkańcom obiecał "nową Atterwasch w zupełnie innym miejscu", choć do dziś lokalizacja nie została określona.

"Celem jest przesiedlenie wszystkich do jednego miejsca" - obiecywał koncern w rozdawanych mieszkańcom broszurach. Zapewniał, że wszystkie straty zostaną zrekompensowane, a mieszkańcy otrzymają nieruchomości o podobnej wielkości i wartości. Do dziś nie ujawnił, co na list odpowiedzieli mieszkańcy Atterwasch.

Ja chcę wyjechać, ale nie mogę. Jak w pułapce

- Są tacy, którzy chcą walczyć. Są tacy, którzy są po środku. I tacy, którzy chcą odejść - mówi Monika Schulz-Höpfner, mieszkanka Atterwasch i deputowana do parlamentu Brandenburgii z ramienia CDU. Sama jest wśród tych, którzy walczą. Na równi z tymi, którzy chcą odejść, tkwią w pułapce, jaką od siedmiu lat jest wioska. Plan budowy kopalni sprawił, że domy mieszkańców Atterwasch stały się bezwartościowe. Ze wsi wyjechali młodzi, nie widząc tu dla siebie przyszłości.

- Ja od początku chciałam odejść. Nie jestem przeciwna kopalni i wszystko akceptuję. Po śmierci męża, gdy wyjechała moja córka, mówiłam: "Najchętniej pojechałabym razem z tobą". Przez kopalnię musiałam zostać. Nikt nie kupi mojego domu. Już i tak sześć domów stoi pustych - mówi Heidrun Türke, emerytka.

- Żyjemy w wielkiej niewiadomej. Jakby coś nad nami wisiało. Człowiek czuje się jak w pajęczynie, owinięty przez pająka, zostawiony na później: mogę cię zjeść, a mogę nie zjeść. Od strony psychiki to jest naprawdę paskudna sprawa. Nie wierzę, że we wsi są od tego wyjątki. Muszę przyznać, że... zaczęłam się rozglądać za wsparciem. To jakiś sposób, aby nie dać się zniszczyć - mówi Sabine Nitschke, pracowniczka nadleśnictwa.

Zobacz Atterwasch na własne oczy

Słowa Sabine Nitschke i innych mieszkańców wsi można usłyszeć. Można przyjrzeć się im twarzom i zobaczyć miejsce, w którym żyją i którego nie chcą opuścić. Opowiada o nich internetowy dokument "Atterwasch", który dziś ma swoją światową premierę. To interaktywna podróż do wsi, która stała się pułapką dla mieszkańców. Autorami dostępnego w czterech wersjach językowych dokumentu są kanadyjski dziennikarz Frédéric Dubois i włoski fotoreporter Marco del Pra.

Polskie siostry Atterwasch

Na początku czerwca rząd Brandenburgii zdecydował, że odkrywki węgla brunatnego na polsko-niemieckim pograniczu będą kontynuowane. Wydobycie ma rozpocząć się w 2026 r.

Rząd landu odrzucił protesty Zielonych i ekologów z Greenpeace - Niemcy, którzy zamiast produkcji energii elektrycznej z węgla promują odnawialne źródła energii (OZE). Dziś jedna czwarta niemieckiego prądu powstaje z węgla brunatnego. Tyle samo pochodzi z OZE.

- To nad Nysą rozegra się europejska wojna o odnawialne źródła energii. Jeśli jej nie wygramy, przez 50 lat nie uwolnimy się od węgla. Przyjedziemy tysiącami i powstrzymamy nową odkrywkę węgla brunatnego - zapowiadała w maju na łamach "Wyborczej" Anna Dziadek z polskiego stowarzyszenia Nie Kopalni Odkrywkowej, które współpracuje z niemieckimi ekologami.

Polscy ekolodzy mają podobny problem jak ich niemieccy koledzy. Kilkanaście kilometrów na wschód, po polskiej stronie granicy, stoją bliźniacze Atterwasch.

Pod Gubinem i Brodami na granicy z Niemcami pod ziemią leży 1,6 mld ton węgla brunatnego. O koncesję na wydobycie stara się PGE Gubin, spółka córka państwowego koncernu, który produkuje 40 proc. energii w Polsce. Nad Nysą Łużycką obiecuje drugi Bełchatów. Biedne nadgraniczne lubuskie gminy zobaczą pieniądze, o jakich do tej pory nie śniły. Z samych lokalnych podatków Gubin i Brody dostaną 140 mln zł. Ze słownika ma zniknąć słowo "bezrobotny".

Ceną jest wysiedlenie ok. 2,2 tys. ludzi i likwidacja 15 wsi. Mieszkańcy tych miejscowości również nie zgadzają się na likwidację.

autor: Łukasz Woźnicki, kal

Cały tekst: http://wyborcza.pl

info

 1. Energetyka elektroprosumencka lepsza dla Bogatyni niż Turów i korporacycjne OZE  2. Czy kopalnia działa czy jest zamknięta?  3. Węgiel w Turowie, (...)
czytaj całość
  odkrywki Polska
Rząd PiS w przypadku Turowa wybrał kampanię antyczeską i antyunijną oraz pseudopatriotyzm węglowy. Zapłaciliśmy (...)
czytaj całość
31 sierpnia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozstrzygnie o zgodności z prawem decyzji środowiskowej, (...)
czytaj całość
Naczelny Sąd Administracyjny przesunął do 18 lipca br. termin ogłoszenia orzeczenia ws. zażalenia PGE, (...)
czytaj całość
czytaj całość

  subskrybuj newslettery eko.org.pl

subskrybuj newsletter
czytaj najnowszy
newsletter  
  przeglądaj archiwum
  subskrybuj newsletter
  zrezygnuj z subskrybcji
subskrybuj newsletter
czytaj najnowszy
newsletter  
  przeglądaj archiwum
  subskrybuj newsletter
  zrezygnuj z subskrybcji
subskrybuj newsletter
czytaj najnowszy
newsletter  
  przeglądaj archiwum
  subskrybuj newsletter
  zrezygnuj z subskrybcji
czytaj całość
Dotychczasowa koncesja wygasa w kwietniu 2020 r. Pozwolenie na kontynuację wydobycia zostało przyznane na podstawie przepisów Prawa geologicznego i górniczego.
czytaj całość
Dwaj wybitni eksperci wskazują min, że przejście z węgla brunatnego na OZE daje od 2 do 3 razy więcej miejsc (...)
czytaj całość
Solidarność międzynarodowa pilnie potrzebna! Koncern PGE chce uzyskać koncesję na wydobycie węgla. Istnieje poważna groźba utraty wody pitnej dla blisko (...)
czytaj całość
Po trwającej dekadę walce mieszkańców gmin Gubin i Brody wspieranych przez organizacje ekologiczne, w tym Greenpeace, jest znacząca decyzja o (...)
czytaj całość
więcej
2019-08-02
Nieposłuszeństwo w imię dobra wspólnego. Kontrowersje po Obozie dla Klimatu
2019-08-01
wykazHomeDM - okno duze + okna mniejsze
2019-07-08
W Gminie Brody świętowano 10-lecie referendum lokalnego w sprawie kopalni (...)
2019-04-02
Transformacja energetyczna regionu konińskiego – raport IBS. List otwarty
2019-01-21
Polityka klimatyczno-energetyczna w krajach Grupy Wyszehradzkiej
2018-10-03
Węgiel brunatny w XXI wieku – zwyczajny biznes czy katastrofa?
2017-12-15
Oczkowice: straty przewyższą wartość węgla
2017-10-11
Kopalnia chce wydać 12 milionów. Za węgiel przepompują wodę?
2017-08-26
*Czerwona linia* na znak protestu antyodkrywkowego w Niemczech
2017-06-24
Kilka fotek z Bułgarii
2017-06-19
Druga uzasadniona opinia KE w sprawie odkrywki Tomisławice
2017-06-15
KE ponownie upomina Polskę w sprawie odkrywki Tomisławice
2017-06-15
Konferencja Zielonych: Transformacja energetyczna racją stanu Polski
2017-06-12
„Transformacja polskiego rynku energii elektrycznej - czas na strategiczne decyzje”
2017-04-06
W Niemczech rezygnują z odkrywek a u nas?
2017-03-30
Ziemia kontra węgiel
2017-03-04
Wpływ zbiornika jeziorsko na obszary prawem chronionej przyrody
2016-12-04
"ZE PAK czy rzepak? raport Fundacja "Rozwój TAK - Odkrywki (...)
2016-12-04
List Otwarty Koalicji "Rozwój TAK – Odkrywki NIE"
2016-12-04
Akcja "Złoczew"
2016-11-21
Odpowiedź na interpelację nr 6901 w sprawie odkrywki Ościsłowo
2016-11-13
Wójt gminy Rząśnia: Projekt ustawy o Polskiej Służbie Geologicznej
2016-11-08
Stowarzyszenie „TAK – dla Kopalni Złoczew”.
2016-10-11
Elektrownia i kopalnia w Gubinie? PGE czeka na koncesję
2016-10-03
Czas rezygnować ze starych technologii.
2016-09-25
Szkoły w gminach Gubin i Brody zostały prosumentami
2016-08-26
Mieszkańcy Wielkopolski nie chcą kopalni odkrywkowej. Protestowali w Warszawie
2016-08-24
Okłamiecie? Okłamiemy!
2016-08-02
Raport *Węgiel brunatny - początek końca?*
2016-07-27
Wielkopolska walczy z kopalniami węgla brunatnego
2016-07-22
Odkrywkowy raj. Tam PGE zbuduje nowe kopalnie
2016-07-15
Debata "Węgiel – surowiec samych superlatywów? Trendy globalne"
2016-07-15
KOPCIE PIŁKĘ A NIE WĘGIEL!
2016-06-20
Apel do premier B. Szydło o okrągły stół dla węgla (...)
2016-06-03
Nationale Nederlanden - cichy sponsor brudnej energii w Polsce
2016-05-17
Zapraszamy na warsztat dla dziennikarzy obywatelskich!
2016-05-17
10 maja 2016 - protest w Warszawie
2016-05-12
Solidarność chce kopalni w Gubinie
2016-02-22
Czeski minister środowiska dopytuje o Turów i Bogatynię
2016-01-04
Marsz przeciwko odkrywkom
2015-12-28
Solorz do roboty za 1500 zł
2015-12-16
Wielkopolska – spichlerz Polski zamieni się w pustynię?
2015-11-19
Prezydent Andrzej Duda przeciwko kopalni odkrywkowej węgla brunatnego!
2015-11-16
Koniec z polityką realną – czas na akcję Ende Gelände! (...)
2015-11-07
Greenpeace wyłączony z zakupu kopalń Vattenfalla
2015-11-05
Czy lubuski RDOŚ zgodzi się na kopalnię odkrywkową?
2015-10-11
Przedstawicielka PGE w TV Regionalnej zapowiada budowę kopalni za dwa (...)
2015-10-11
Co dalej z elektrownią i kopalnią? Samorządowcy są pełni obaw
2015-09-09
Kopalnia odkrywkowa na rolniczej Wielkopolsce ?
2015-09-07
Konkurs: Jak żyć w cieniu odkrywki?
2015-08-18
Rolnicy nie będą musieli co roku przedłużać umów dzierżawy gruntów
2015-08-16
Relacja: Obóz klimatyczny w Nadrenii
2015-08-10
Trupią głową przeciwko węglowi brunatnemu
2015-08-05
Dzieje się w Niemczech!
2015-07-09
Kolejne ćwierć miliona złotych w ... Analizę.
2015-07-03
strategia dla gminy Babiak
2015-07-03
ŚLESIN. Referendum w sprawie nowej odkrywki?
2015-06-29
Niemcy: zatrzymanie przesiedleń pod kopalnię odkrywkową
2015-06-24
Niemieckie Odkrywki
2015-06-12
Zróbcie cokolwiek, póki jeszcze jesteście! - apelują rolnicy.
2015-05-22
konferencja:
2015-05-18
Polemika: Dziadek do Marszałek Polak: kopalnia odkrywkowa nie jest (...)
2015-05-18
Marszałek Polak do Dziadek: Nie tylko lasy i jeziora, ale (...)
2015-05-17
Co się stanie jeżeli Niemcy wyłączą ponad połowę elektrowni na (...)
2015-05-15
Koncern Vattenfall poirytowany prowokacją medialną w wydaniu berlińskiego kolektywu PENG!
2015-05-04
Relacja: Anti-Kohle-Menschenkette 2015
2015-04-20
Parlament Europejski wezwie polski rząd do wyjaśnień w sprawie odkrywki
2015-04-08
Zarządzenie zastępcze w prawie geologicznym i górniczym
2015-04-08
TVP INFO: Protest przeciw odkrywce w gminach południowej Wielkopolski
2015-04-08
Rolnicy nie chcą kopalni węgla brunatnego
2015-02-21
wycofywanie aktywów z firm wydobywających i wykorzystujących paliwa kopalne
2015-02-04
Kopalnia odkrywkowa w Wielkopolsce?
2014-12-06
Vattenfall pozbywa się węgla brunatnego
2014-12-02
Węglowa schizofrenia Niemiec
2014-12-01
Wstrząsy w woj. łódzkim
2014-11-09
Gdzie diabeł nie może, tam DZIADEK pośle!
2014-11-09
"Ekoterrorystka" na liście PiS
2014-11-08
W temacie spotkania zwolenników kopalni z ministrem PIechocińskim w dniu (...)
2014-10-09
Jest wyrok NSA w sprawie odkrywki Tomisławice. Korowód koncesyjny jeszcze (...)
2014-09-20
Interpelacja posła Sługockiego w sprawie koncesji na wydobycie złóż węgla (...)
2014-09-19
J. Kubicki: Ostro o *utracie* ważnych w regionie inwestycji
2014-09-03
St. Iwan: Kompleks energetyczny będzie. W czyim interesie działają ekolodzy? (...)
2014-08-24
Łańcuch Ludzi przeciwko kopalni odkrywkowej - relacja
2014-08-15
Stop odkrywce
2014-07-26
RZECZ KROTOSZYŃSKA: Są przeciwko kopalni
2014-07-21
Przeciw odkrywkom
2014-07-14
Złoża węgla brunatnego w Polsce
2014-07-09
Czy górnictwo węgla brunatnego przeżyje?
2014-07-07
demonstracja 8 lipca
2014-07-07
Odkrywki- wyschnięte studnie, pękające ściany
2014-07-04
Anna Białoszewska : Atterwasch – opowieść o walce
2014-05-26
Tusk: budowa kopalni Gubin-Brody to odległa przyszłość
Licencja Creative Commons Materiały zgromadzone na serwisie dostępne są na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe
Korzystanie z naszego serwisu oznacza akceptację przez Państwa naszej Polityki prywatności.
Zobacz więcej