[Opisy gatunków] [Strona główna programu] [Strona główna Lubuskiego Klubu Przyrodników]

Rozmiar: 7394 bajtówGentiana cruciata L. - Goryczka krzyżowa
Rodzina:Gentiancaeae - Goryczkowate
Niem.: Kreuz Enzian

Morfologia: Wieloletnia roślina zielna dorastająca do 50 cm wysokości. Łodyga naga, dość gruba i gęsto ulistniona. Liście dość duże, skórzaste, szeroko eliptyczne lub jajowato podługowate, w górnej części łodygi pochwowato zrośnięte nasadami dorastają do 10 cm długości i 2 cm szerokości. Kwiaty 2-3 cm długości, dzwonkowate, siedzące zwykle w pąkach po 2-5 w kątach górnych liści i na szczycie łodygi. Kwiaty z 4-łatkową jasnoniebieską koroną, na zewnątrz zielonkawą. Nasiona podłużne, bez skrzydełek.

Biologia: Kwitnie od czerwca do sierpnia.

Ekologia: Rośnie na suchych łąkach, murawach kserotermicznych oraz w świetlistych zaroślach. Spotykana w widnych lasach sosnowych i w świetlistych dąbrowach. Preferuje siedliska nasłonecznione, widne, suche, umiarkowanie żyzne, na glebach piaszczystych, gliniasto-piaszczystych i ilastych, o odczynie zasadowym, bogate w węglan wapnia.

Rozmieszczenie: Gatunek o zasięgu eurosyberyjskim. Zwarty zasięg rozciąga się od Pirenejów na zachodzie przez południową Francję, południowe Włochy, północną Jugosławię po Kaukaz na wschodzie. Na północy granica zasięgu przebiega od Litwy, przez Wyspy Alandzkie, północną Polskę, środkowe Niemcy po Ardeny. W Polsce występuje dość często w południowej części kraju i w niższych położeniach górskich (po regiel dolny), na niżu w północnej i zachodniej części rzadziej. Na terenie RDLP Zielona Góra była podawana z nielicznych rozproszonych stanowisk.

Uwagi: Roślina lecznicza. Podlega ścisłej ochronie gatunkowej.


(c) Lubuski Klub Przyrodników. Tekst: Jolanta i Paweł Pawlaczyk, ryciny Kinga Gawrońska i Krzysztof Ziarnek.