[Opisy gatunków] [Strona główna programu] [Strona główna Lubuskiego Klubu Przyrodników]

Rozmiar: 5511 bajtówGalium rotundifolium L. - Przytulia okrągłolistna
Rodzina: Rubiaceae - Marzankowate
Synonimy: Galium scabrum L.
Niem.: Rundblattriges Labkraut

Morfologia: Wieloletnia roślina zielna tworząca niewielkie, luźne darnie, dorastająca do 30 cm wysokości. Łodygi cienkie, czterokanciaste, nagie lub lekko owłosione, podnoszące się lub leżące (rozesłane). Liście zawsze po cztery w okółku, cienkie, jasnozielone, okrągławe lub okrągławo-eliptyczne, na szczycie zaokrąglone, z krótkim kończykiem. Liście na obrzeżu i górnej powierzchni delikatnie orzęsione. Kwiatostan szczytowy, luźny, 3-dzielny gałęzisty (wierzchotka) z długimi, szeroko rozstawionymi gałązkami. Kwiaty białe, drobne, z ostrymi łatkami. Owocem jest kulista rozłupka, pokryta haczykowatymi włoskami.

Biologia: Kwitnie od czerwca do sierpnia. Zapylana głównie przez muchówki, możliwe jest również samozapylenie. Nasiona rozsiewane są przez ptaki.

Ekologia: Rośnie w cienistych lasach mieszanych, borach świerkowych i świerkowo-jodłowych, gdzie tworzy charakterystyczne darnie. Jest gatunkiem charakterystycznym borów świerkowo-jodłowych. Preferuje siedliska cieniste i umiarkowanie cieniste, świeże, umiarkowanie żyzne (mezotroficzne), gleby o odczynie kwaśnym, piaszczysto-gliniaste, pokryte mchem.

Rozmieszczenie: Gatunek o zasięgu obejmującym południową i środkową Europę, Azję Mniejszą i Kaukaz. Północny granica występowania przebiega w południowej Szwecji (Gotlandia, Olandia). Uważany za gatunek towarzyszący jodle (Abies alba). Zasięg występowania przytuli okrągłolistnej pokrywa się z zasięgiem jodły.
W Polsce występuje głównie w lasach regla dolnego w Sudetach i Karpatach Zachodnich. Występuje w południowej części Wielkopolski i Ziemi Lubuskiej, na rozproszonych stanowiskach na Pomorzu Zachodnim oraz w Małopolsce.
Z terenu RDLP Zielona Góra w literaturze podawane są stanowiska tego gatunku m.in. w rejonie Nowego Miasteczka, Świebodzina, Szprotawy, Zielonej Góry i Żar.

Uwagi: Roślina lecznicza.

(c) Lubuski Klub Przyrodników. Tekst: Jolanta i Paweł Pawlaczyk, ryciny Kinga Gawrońska i Krzysztof Ziarnek.