Klub Przyrodników	
	ul. 1 Maja 22, 66-200-Świebodzin
Konto: BZ WBK SA o/Świebodzin nr 571090 1593 0000 0000 5901 5348
tel./fax 068 3828236,   e-mail: lkp@lkp.org.pl,   http:// www.lkp.org.pl	

Opinia
o projekcie planu ochrony
Białowieskiego Parku Narodowego

Po zapoznaniu się z projektem planu ochrony BPN i jego szczegółowym przeanalizowaniu, uważamy, że: 

1. Projekt planu jest zupełnie niespójny i zawiera liczne sprzeczności logiczne; na niektóre z nich zwrócono szczegółowo uwagę dalej. Ta niespójność uniemożliwia lub bardzo utrudnia właściwą ocenę merytoryczną projektu, ponieważ nie sposób ocenić, który ze sprzecznych zapisów wyraża rzeczywiste intencje autorów projektu.  
	W niektórych punktach, zwłaszcza dotyczących udostępnienia parku, a także ustaleń do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, projekt planu ochrony BPN jest w naszej opinii sprzeczny z obowiązującym prawem. Na niezgodności te zwrócono uwagę w części szczegółowej.
	Pomimo że projekt planu ochrony BPN powstał prawdopodobnie na podstawie obszernych opracowań specjalistycznych, miejscami sprawia on wrażenie zupełnie nieprzygotowanego. W wielu miejscach bardzo ogólnikowe zapisy projektu postulują "opracowanie koncepcji", "określenie obszarów" itp., albo dopiero przyszłe "oszacowanie potrzeb" wielu przewidzianych działań - czyli postulują  podejmowanie dopiero w przyszłości tych decyzji planistycznych, które powinny być właśnie treścią planu ochrony! 
	
2. Zgodnie z treścią załącznika 2, jedyne zadania ochronne, jakie przewidziano do realizacji w BPN to zalesienia, czyszczenia, trzebieże i rębnie. Oznacza to, że większa część załącznika 1, w której mowa o ambitnych zadaniach ochronnych - np. o reintrodukcji wymarłych gatunków, koszeniu wybranych łąk, przeciwdziałaniu zarastaniu drzewami i krzewami pewnych obszarów, budowie zastawek itp. - jest zupełnie gołosłowna, ponieważ w rzeczywistości żadnych takich zadań nie zaplanowano. Na szczegóły tej niekonsekwencji zwrócono uwagę dalej.

3. Wyraźnie widoczne jest, że u podstaw planu ochrony BPN w części odnoszącej się do obszaru ochrony częściowej stoi wizja "kształtowania lasu w sposób dostosowujący go do obmyślonego przez człowieka schematu". Schemat ten oczywiście w mniejszym lub większym stopniu odpowiada aktualnemu stanowi wiedzy na temat struktury naturalnych ekosystemów; uważamy jednak, że takie założenie, jakkolwiek w wielu innych miejscach w Polsce trafne, akurat w Białowieskim Parku Narodowym nie powinno być podstawą wizji jego ochrony. 
	Zwracamy uwagę, że przewidziane w obszarze ochrony częściowej BPN działania, obejmujące m. in wykonywanie cięć rębnych przebudowy rębniami II i III, "ręczne" kształtowanie cięciami pielęgnacyjnymi składu gatunkowego lasu w kierunku dostosowania go do sztywnego wzorca, zwalczanie kornika, a także dopuszczenie polowań ("regulacji liczebności populacji zwierzyny") nie różnią się jakościowo od założeń przyjętych dla gospodarki leśnej w lasach gospodarczych Puszczy Białowieskiej, a jedyną istotną odrębnością jest mniejsza intensywność zabiegów. 

4. Z wielu przeprowadzonych w Puszczy Białowieskiej badań, w tym z długoletnich obserwacji na stałych powierzchniach w obecnej strefie ochrony ścisłej Białowieskiego Parku Narodowego, wynika że naturalna dynamika lasów Puszczy nie jest do końca przewidywalna, a czasowa i przestrzenna zmienność składów gatunkowych jest znacznie większa niż na pierwszy rzut oka mogłoby się wydawać. Żywe są w lasach Puszczy procesy regeneracji i sukcesji wtórnej. Szeroka jest też wiedza o nich, zgromadzona m. in w wyniku unikatowych badań na stałych powierzchniach. Tymczasem projekt działania w poddanych ochronie częściowej lasach BPN oparty jest wyraźnie na założeniu "zakonserwowania" dzisiejszych składów gatunkowych zbiorowisk leśnych, z uwzględnieniem tylko zamkniętego cyklu faz rozwojowych, i tym samym uniemożliwienia procesów sukcesji i regeneracji. Schemat "właściwych składów gatunkowych" dla poszczególnych zespołów leśnych w różnych fazach rozwojowych drzewostanów jest znacznie węższy od naturalnej zmienności tych składów. Nie pozostawia on ponadto miejsca na jakiekolwiek procesy naturalnej dynamiki lasu z wyjątkiem "cyklicznego następstwa faz". 

5. Obecny Rezerwat Ścisły BPN jest jedynym w Polsce i jednym z nielicznych w Europie miejsc, gdzie dokonano wielkiego "eksperymentu ekologicznego" polegającego na wyłączeniu dużego fragmentu użytkowanego wcześniej gospodarczo lasu spod gospodarki leśnej i poddaniu go ochronie biernej. Zwracamy uwagę, że w momencie tego wyłączenia na terenie obecnego Rezerwatu Ścisłego znajdowały się także drzewostany sztuczne, drzewostany "pocenturowskie" (zręby kulisowe k. Dziedzinki), a nawet polany i ślady osad ludzkich.
	W świetle wyniku tego eksperymentu - a wynikiem takim jest obecny kształt lasów Rezerwatu Ścisłego - dziwi nas przyjęcie założenia sztucznego "optymalizowania" lasów w strefie ochrony częściowej BPN - w tym zwalczania tam "szkodliwych owadów", wykonywaniu cięć pielegnacycjnych, redukcji populacji zwierzyny, a nawet przebudowy drzewostanów cięciami rębnymi.
	Obecny Rezerwat Ścisły BPN jest przecież  żywym dowodem, że działania takie nie są - przynajmniej w Puszczy Białowieskiej - wcale konieczne dla zachowania trwałości ekosystemu leśnego wraz z wszystkimi jego wartościami przyrodniczymi.
	Nawet sami autorzy planu przyznali, że ani "szkodliwe owady", ani "niezgodność drzewostanów z siedliskami" ani "nadmierne stany populacji zwierzyny" nie są zagrożeniem dla wartości parku, nie wymienili bowiem tych czynników w § 25. W imię czego więc zaplanowano ingerencję, "chroniącą" Park przed nieistniejącymi zagrożeniami? 

	Ze względu na szczególne znaczenie Białowieskiego Parku Narodowego dla polskiej przyrody uważamy, że plan ochrony tego parku powinien być opracowany ze szczególną starannością i nie powinien budzić żadnych wątpliwości ani kontrowersji. Obecny kształt projektu nie rokuje powodzenia tego zadania.  
	Wady projektu są po części wadami ramowego schematu planu ochrony, jaki opracował Krajowy Zarząd Parków Narodowych w czerwcu b.r., zobowiązując następnie parki do opracowania projektów według tego schematu. Nasza ogólna opinia w sprawie "nowych planów ochrony" dla parków narodowych w której odnosimy się do tego schematu,  została sporządzona oddzielnie i ogłoszona jesienią 2002 r., Analiza projektu planu ochrony BPN dodatkowo potwierdza nasze ówczesne wnioski. Jednak nawet na tle projektów planów ochrony innych parków, opracowywanych według tego samego schematu, jakość projektu planu ochrony BPN oceniamy jako niską.

Poniżej wyliczamy szczegółowe uwagi i wątpliwości, jakie nasunęły nam się w wyniku analizy planu

W § 4 napisano wyliczono strukturę użytków rolnych, wymieniając wśród nich role IV-VI klasy, a w następnym zdaniu napisano, że całość gleb rolniczych stanowią użytki zielone. Te dane są sprzeczne ze sobą i oznaczają, że Park nie dopełnił obowiązków względem właściwej ewidencji swoich gruntów. 

W § 6, charakteryzując ekosystemy leśne, wyliczono, jakie zespoły leśne występują w BPN na poszczególnych typach siedliskowych lasu. Skąd więc w § 29 wzięły się nie wymienione w § 6 zespoły: Vaccinio-Pinetum myrtilletosum, Pino-Quercetum, Ledo-Sphagnetum, Vaccinio myrtilli-Piceetum, Betulo-Piceetum, Sphagno-Betuletum, Potentillo albae-Quercetum, Corylo-Piceetum, Carici elongatae-Quercetum, Tilio-Carpinetum circaetosum, Ficario-Ulmetum ???

W § 6, charakteryzując ekosystemy leśne, nie wyliczono żadnych "leśnych zbiorowisk zastępczych", a tylko zbiorowiska naturalne, wg podsumowania powierzchni zajmują one całą powierzchnię parku. Nie podano żadnych uwag na temat ich ewentualnego zniekształcenia. Skąd więc biorą się w parku "lasy o biocenozie niezgodnej z biotopem", których istnienie sugeruje się w §13, a w §29 pkt 1f widzi się potrzebę wykonywania w nich cięć rębnych przebudowy?

W § 6 punkt 2) powtarza informację zawartą w pkt. 3) i jest niepotrzebny

W § 8 i 9 na 25 stronach druku wyliczono występujące w parku gatunki roślin i zwierząt chronionych. W przypadku zwierząt do tabeli wprowadzono także nie podlegające ochronie gatunkowej tzw. "gatunki specjalnej troski" - przez co treść tabeli stała się niezgodna z jej opisem. Sensowność wyliczania w planie ochrony parku narodowego wszystkich występujących w nim gatunków chronionych budzi wątpliwości. Trzeba pamiętać, że przy kształtowaniu listy gatunków poddawanych w kraju ochronie gatunkowej argumentuje się, że "jeżeli jakiś gatunek występuje wyłącznie w parku narodowym to jest dostatecznie zabezpieczony przez reżim ochronny parku i nie ma potrzeby obejmowania go ochroną gatunkową". Nie można więc rozumować, że  "gatunki objęte w kraju ochroną gatunkową powinny w planie ochrony parku narodowego być traktowane priorytetowo w stosunku do gatunków nie objętych taką ochroną". 
	Uważamy, że § 8 i 9 jest właściwym miejscem nie na wyliczenie gatunków chronionych występujących w Parku, ale na podjęcie istotnej decyzji planistycznej - wybraniu gatunków szczególnie ważnych ("gatunków specjalnej troski") dla danego parku. Mogą to być zarówno gatunki chronione jak i nie chronione; nie wszystkie gatunki chronione w kraju muszą automatycznie być "gatunkami specjalnej troski" w parku narodowym; naszym zdaniem powinna być to kategoria dość "elitarna", obejmująca nie kilkaset, a najwyżej kilkanaście gatunków.
	Uznanie jakiegokolwiek gatunku rośliny czy zwierzęcia za "gatunek specjalnej troski" musi jednak skutkować rzeczywistym przyznaniem mu tej szczególnej troski w planie - a więc wyrażenia jej w formie zaplanowania działań potrzebnych dla zachowania lub poprawienia stanu populacji tego gatunku. Tymczasem, jak wynika z załącznika 2, żadne zadania ochronne mające taki cel nie zostały w ogóle w BPN zaplanowane. W § 14 i 15 mowa wprawdzie enigmatycznie o "utrzymywaniu stanu populacji na odpowiednim poziomie" i "przywracaniu przyrodzie gatunków wymarłych w skali lokalnej, a w § 31 i 32 równie enigmatycznie o "modyfikacji środowiska bytowania pod kątem wymagań gatunków specjalnej troski", jednak załącznik nr 2 bezlitośnie obnaża prawdę: żadne takie działania ochronne w rzeczywistości nie są przewidziane.

Według opinii specjalistów którzy m. in. opracowywali dla BPN poszczególne grupy systematyczne fauny występującej w BPN, dane w § 9 są miejscami niezgodne z prawdą i z materiałami będącymi w posiadaniu BPN.

W §12-18 wyliczono cele ochrony poszczególnych elementów przyrody, razi jednak brak tu określenia generalnych, holistycznie zdefiniowanych celów ochrony BPN i jego  docelowej wizji. A przecież akurat Białowieski Park Narodowy jest tym spośród polskich parków, dla którego taką wizje jest sformułować chyba najłatwiej - jest to przecież ostatnie na niżu Europy miejsce, gdzie można zachować cechy pierwotności i naturalności lasów niżowych.. 
	Brak ten ma poważne i nie tylko formalne znaczenie. Wobec braku dobrze zdefiniowanych generalnych celów ochrony, wszystkie dalsze decyzje planistyczne stają się "zawieszone w próżni" i nie wiadomo, w imię czego mają być realizowane zaproponowane (niekiedy kontrowersyjne) działania,  choćby np. w imię jakich generalnych celów Park zamierza dostosowywać swoje lasy do wzorca określonego w §29?

Wiele celów wyliczonych w § 12-18 nie ma żadnego pokrycia w wymienionych dalej ustaleniach planu dotyczących programu działań ochronnych, sposobów ochrony, ustaleń do planów zagospodarowania przestrzennego, a tym bardziej w wykazie zadań ochronnych. Oznacza to, że pozostają one gołosłownymi deklaracjami.
	Np. jak ma być realizowana ochrona charakterystycznych form geologicznych? Jakie formy są charakterystyczne, a jakie nie? Czy i jakie działania są potrzebne dla ich zachowania?
	Jak ma być zrealizowana ochrona ekosystemów wodnych i lądowych nieleśnych przed inwazją gatunków obcych? Usuwanie gatunków obcych przewidziano w programie działań w ekosystemach leśnych, ale nie wymieniono go opisując sposoby ochrony w ekosystemach nieleśnych. Także w wykazie zadań ochronnych nie ma żadnego odpowiedniego zadania.
	Jak w ogóle maja być zrealizowane jakiekolwiek cele ochrony ekosystemów wodnych, jeżeli dla tych ekosystemów w rozdziale 8 nie przewidziano żadnych sposobów ochrony, a tylko dopuszczalne sposoby ich użytkowania?
	Jak ma być osiągnięte "przywrócenie przyrodzie gatunków wymarłych w skali lokalnej"? W załączniku 2 nie ma żadnych odpowiednich zadań ochronnych! A poza tym: o jakie gatunki tu chodzi, czy celem jest reintrodukcji wszystkich które tu kiedyś występowały (rosomak? niedźwiedź?) czy tylko niektórych - jakich?? Przecież to właśnie plan ochrony powinien być miejscem podejmowania takiej decyzji!
	Jak ma być osiągnięte "kształtowanie krajobrazów w celu przywrócenia im wartości tradycyjnych"? Nie przewidziano żadnych zadań z zakresu kształtowania krajobrazu! Żadnych działań ani ustaleń w tym zakresie nie zapostulowano też do planów zagospodarowania przestrzennego, a było to możliwe (np. ochrona tradycyjnych form zabudowy, nie przeznaczanie do zalesiania obecnej przestrzeni rolniczej).

Z projektu planu można wyciągnąć (absurdalny chyba?) wniosek, że na terenie Białowieskiego Parku Narodowego przewiduje się eksploatację pokładów kopalin. Tak wynika z projektowanego zapisu, w którym mowa o "ochronie pokładów kopalin przed użytkowaniem nieuzasadnionym wymogami ochrony - a więc ma być jakieś użytkowanie kopalin uzasadnione wymogami ochrony?

Różnorodność biologiczna zbiorowisk roślinnych, grzybów i zwierząt w ekosystemach wodnych ma być chroniona bezwzględnie, ale w ekosystemach "leśnych" i "nieleśnych" - tylko "zbiorowisk pozostających w zgodnie biocenozy z biotopem". Co to znaczy? Jakie kryteria tej zgodności przewidują autorzy planu? Każda realna biocenoza jest w zgodnie ze swoim biotopem, bo inaczej by nie istniała. Nie można przecież utożsamiać biocenozy z drzewostanem, a biotopu z siedliskiem leśnym, więc nie da się tu zastosować definicji określonej w § 29 pkt 2b

Co oznacza ochrona przeciwpożarowa w obszarze ochrony ścisłej (§22)? Zgodnie z obowiązującymi przepisami ochrona przeciwpożarowa w lesie to m. in. mineralizacja pasów wzdłuż dróg, usuwanie palnego posuszu, budowa punktów czerpania wody, znakowanie i utrzymanie dróg pożarowych - czy w obszarze ochrony ścisłej mają być stosowane wszystkie te działania? 

W programie działań ochronnych w lądowych ekosystemach nieleśnych (§23 pkt 2) przewidziano "przeciwdziałanie zarastaniu drzewami i krzewami obszarów najcenniejszych przyrodniczo i krajobrazowo". Zapis powtórzono w §30 pkt 2. Nigdzie w planie nie określono jednak, co to za obszary, tj. gdzie chce się przeciwdziałać sukcesji, a gdzie ją dopuszczać, a jest to decyzja o podstawowym znaczeniu.

Poza tym zapis o "przeciwdziałaniu zarastaniu drzewami i krzewami obszarów najcenniejszych przyrodniczo i krajobrazowo" jest w rzeczywistości gołosłowny, ponieważ - jak wynika z załącznika nr 2 - nie przewiduje się ŻADNYCH zadań polegających na usuwaniu  nalotów drzew i krzewów. 

Podobnie zapis o "wykaszaniu okresowym lub częściowym wybranych powierzchni" (§23 pkt 2, §30 pkt 2) - w rzeczywistości nie zaplanowano (załącznik 2!) ŻADNYCH zadań wykaszania jakichkolwiek powierzchni.

W §30 napisano o "wykaszaniu dostosowanym do indywidualnych potrzeb zbiorowisk"? To znaczy jakim? Pytanie jest jednak retoryczne wobec braku jakichkolwiek rzeczywiście zaplanowanych zadań wykaszania w załączniku 2

Jak ma być zrealizowane ograniczenie odpływu wód powierzchniowych (§23 pkt 3). W §28 mowa o "wykonaniu zastawek" ale - patrz załącznik 2 - budowa żadnych zastawek nie została zaplanowana.

W §24 zapisano, że elementem programu działań ochronnych w obszarach ochrony krajobrazowej ma być "wyłączenie z zalesień" pewnych obszarów. Z jakich zalesień??! Obszar ochrony krajobrazowej to (zgodnie z §21) Park Pałacowy. Czy BPN planuje tam zalesienia, żeby szczególnie cenne fragmenty trzeba było tym zapisem z nich wyłączać?? Przecież w załączniku 2 żadnych zalesień w BPN w ogóle nie zaplanowano. 

Podobnie zapis o "wyłączeniu z zabudowy kubaturowej ciągów widokowych" - z jakiej zabudowy?? Czy BPN planuje nową zabudowę kubaturową w Parku Pałacowym, jeżeli tym zapisem trzeba wyłączać z niej ciągi widokowe??

Co oznacza "restauracja krajobrazów kulturowych" będąca elementem programu działań ochronnych w obszarach ochrony krajobrazowej, tj. w Parku Pałacowym? Nie ma zaplanowanych (załącznik 2) żadnych odpowiednich działań ochronnych, a może powinny - choćby konieczne w ogóle dla zachowania obecnych kulturowych wartości koszenie polan w tym Parku?

W § 25 nie wymieniono w ogóle jako zagrożenia dla przyrody "niezgodności drzewostanów z siedliskiem". Jeżeli ta niezgodność niczemu nie szkodzi, to po co ją usuwać (§29 pkt 1f, pkt 3f), planując (załącznik 2) 110 ha cięć rębnych?

Zgodnie z § 25 zagrożeniem dla parku nie jest też zwierzyna leśna, więc w imię czego dopuszczono w parku polowania w celu jej "redukcji" - bo zapis § 29 pkt1g5 nie jest niczym innym?

Zgodnie z § 25 zagrożeniem dla Parku nie są również owady, według § 29 rzekomo "negatywnie wpływające na trwałość drzewostanów". Jeżeli ich występowanie nie zostało zweryfikowane jako zagrożenie, to w imię czego przewidziano cały arsenał środków mających na celu ograniczanie ich liczebności (§ 25 29 pkt. 1g)? 

W §25 jako sposób eliminacji zagrożenia szkodliwym wpływem skutków udostępniania przewidziano "opracowanie i przyjęcie właściwej organizacji udostępnienia parku". Tymczasem zasady udostępnienia parku narodowego mają być określone właśnie w planie ochrony parku (Art. 14 ust 6 Ustawy o ochronie przyrody) -  a więc koncepcja tej "właściwej organizacji" powinna już istnieć, a nie dopiero być opracowywana; to właśnie z niej powinny wynikać ustalenia § 26 

W § 25 wymieniono jako zagrożenie "zakłócenie stosunków wodnych" a jako sposób zapobiegania "zaniechanie działań mogących skutkować negatywnymi zmianami stosunków wodnych". Taki zapis jest sloganem i może zostać wpisany w każdy plan ochrony dowolnego obiektu przyrodniczego. Naszym zdaniem trzeba tu napisać konkretnie co zakłóca stosunki wodne BPN i co trzeba zrobić, żeby nie zakłócało.

Zgodnie z Art. 14 ust 6 ustawy o ochronie przyrody w §26 należało w szczególności "określić czas i miejsca, w których dozwolone jest przebywanie ludzi". Nie można więc tu wpisywać (pkt 3) "po wyznaczonych trasach" - trasy te właśnie tutaj należało wyznaczyć. Także jeżeli zamierza się wyznaczyć miejsca udostępnione do zbioru runa leśnego (pkt. 5) to należy to zrobić tutaj. 

W akcie prawnym, jakim jest plan ochrony, nie można powoływać się na "powielaczowe" dokumenty, jakimi są "zasady eksploracji naukowej", "plan działalności edukacyjnej" (§26).

Nie można w akcie prawnym, jakim jest plan ochrony, uzależniać udostępnienia parku do celów naukowych od akceptacji Rady Parku; zgodnie z Art. 23a ust 1 pkt 24 udzielanie zgody na badania jest prerogatywą dyrektora parku a Rada jest działającym przy nim organem opiniodawczym i doradczym.

O jakich "ogólnych przepisach" regulujących udostępnienie parku do turystyki mowa w §26 pkt 3? Ogólnym przepisem regulującym to zagadnienie jest Art. 14 ust 6 Ustawy o ochronie przyrody, stanowiący że zasady udostępnienia należy określić w planie ochrony parku. 

Udostępnienie parku do zbioru poroży zwierzyny płowej (§26 pkt. 5) jest prerogatywą Rady Ministrów, która może albo w parku wprowadzić taki zakaz, albo go nie wprowadzać (Art 14 ust. 7 pkt 4 i Art. 23a Ustawy o ochronie przyrody). Nie można tego zmieniać w planie ochrony, który jest dokumentem niższej rangi, podobnie dyrektor nie ma prawa zezwalać na taki zbiór, jeżeli Rada Ministrów go zakazała.

Bezprawne jest podmiotowe określanie (§26 pkt 5) dopuszczalności zbioru płodów runa leśnego ("przez osoby indywidualne") ani uzależnienie tej dopuszczalności od przeznaczenia zebranych płodów ("na własne potrzeby"; jak to poza tym sprawdzić). Zgodnie z Art 23a ustawy o ochronie przyrody można co najwyżej wyznaczyć miejsca w tym celu udostępnione, a zgodnie z Art 14 ust 6 można ograniczyć czas ich dostępności lub np. limitować liczbę zbieraczy.

W §28 pkt 1 chyba chodzi o "wyeliminowanie odprowadzania zanieczyszczeń" a nie "ścieków"; ścieki po przejściu przez oczyszczalnię dalej są w sensie prawa wodnego ściekami, tyle że oczyszczonymi. Gdzieś trzeba je odprowadzić.

W jaki sposób przewidziana w §28 pkt 2 regulacja stosunków wodnych (z definicji regulacja to działanie aktywne) ma polegać na "wykorzystaniu naturalnych przeszkód spowalniających spływ wód powierzchniowych"?

W §28 pkt 2 mowa o "wykonaniu zastawek", tymczasem w załączniku 2 ŻADNYCH zastawek nie przewidziano.

Obecne sformułowanie §29 oznacza, że tylko "w wyjątkowych wypadkach mogą być przedsięwzięte... monitorowanie stanu ekosystemów i efektów przeprowadzonych działań ... pozostawianie martwych drzew oraz pojedynczych obumierających drzew". Nie jesteśmy pewni, czy taka była intencja autora projektu?

W obecnej formie zapisy §29 pkt 1e (dopuszczenie wykonywania trzebieży późnych dla zapewnienia właściwego składu gatunkowego) w połączeniu z zapisami pkt 2b (określenie "właściwego składu gatunkowego" także w fazie terminalnej rozwoju drzewostanu) umożliwiają trzebieże także w starodrzewach! Czy taka była intencja autora projektu? Na szczęście w załączniku 2 ich nie zaplanowano.

W obecnej formie zapis §29 pkt 1f (prowadzenie cięciami rębnymi przebudowy drzewostanów niezgodnych z siedliskiem) w zestawieniu z zapisami pkt 2b (bardzo "wąskie" określenie "składów zgodnych z siedliskiem") uzasadniałby cięcia rębne także w bardzo wielu drzewostanach o zupełnie naturalnym charakterze.
	Przykładowo drzewostan grądu miodownikowego o składzie 6Db150 3Gb90 1Lp150 kwalifikowałby się do cięcia rębnego -   bo nie ma w nim wymaganego w fazie terminalnej 10-30% udziału sosny a zachodzące procesy nie zapewniają jej samorzutnego pojawienia się!

Skąd maja wsiąść się drzewa martwe do pozostawienia zgodnie z §29 pkt1g3, jeżeli ma się usuwać drzewa opanowane (pkt 1g2) i większość zamierających (pkt 1g3)

Jakie to działania maja być prowadzone "na rzecz drapieżnej i pasożytniczej entomofauny" (§29 pkt 1g4)??

Obecny zapis §29 pkt 1g5 jest dopuszczeniem polowań bez ograniczeń co do gatunków ani sposobów, tylko według uznania dyrektora parku.

W tabeli zestawiającej składy gatunkowe upraw (§29 pkt 2a) przy niektórych "marginalnych" zespołach (bory trzęślicowe i bagienne) zapisano "pozostawić bez użytkowania". Więc skąd mają wziąć się uprawy na tych siedliskach i po co określać dla nich składy gatunkowe?? 

Jeżeli przy borach bagiennych i trzęślicowych zapisano (§29 pkt 2a)"pozostawić bez użytkowania" to znaczy że przewiduje się użytkowanie drzewostanów we wszystkich pozostałych zespołach leśnych?!!

Dlaczego BPN zamierza (§29 pkt 2a) w ogóle zakładać uprawy (100%So) na wysokich torfowiskach mszarnych z roślinnością krzewinek wrzosowatych z luźnym, niskim drzewostanem sosnowym bez zwarcia - tj. w zespole Ledo-Sphagnetum??

Pouczające jest porównanie projektowanych składów upraw (§29 pkt 2a) i oczekiwanych składów gatunkowych drzewostanów w juwenilnej fazie rozwojowej (§29 pkt 2b). Ta druga tabela ma, zgodnie z zapisami planu, określać cele do osiągnięcia przy zabiegach pielęgnacyjnych. Z porównania tego wynikają np. następujące konkluzje:  
•	w uprawach na siedlisku olsu, Carici elongatae-Alnetum, BPN zamierza sadzić 5-20% jesionu. Ciekawe po co, jeżeli natychmiast potem będzie musiał go usunąć w cięciu pielęgnacyjnym: ten gatunek nie jest w ogóle przewidziany jako składnik juwenilnej fazy drzewostanu w tym zespole.  
•	Po co w zespole Vaccinio vits ideae-Pinetum myrtilletosum sadzić w uprawach 10-20% Św, jeżeli natychmiast udział tego gatunku trzeba będzie ograniczać - w fazie juwenilnej drzewostanu dopuszcza się do 5%?
•	Jeżeli zespoły Calamagrostio-Pinetum i Pino-Quercetum mają już w fazie juwenilnej mieć identyczne składy gatunkowe, to dlaczego przewidziano różne składy upraw? To samo pytanie dotyczy Melitti-Carpinetum i Potentillo albae-Quercetum
•	Po co w Calamagrostio-Piceetum sadzić 50-60%So i 30-40%Św jeżeli już w fazie juwenilnej chce się mieć 60-90%So i tylko 5-15%Św. Skąd ma się wziąć domieszka lipy i klonu, jeżeli nie ma ich być w uprawie?
Takich niespójności jest więcej.

Skąd autorzy planu wzięli (§29 pkt 2b) "pożądany skład gatunkowy" w fazie terminalnej dla świetlistej dąbrowy, jeżeli - jak wynika z badań - w Puszczy Białowieskiej jest ona zespołem antropogenicznym i ulega sukcesji w kierunku grądu, a nie "cyklicznemu następstwu faz rozwojowych"?

W tabeli w §29 pkt 2b sumy minimalnych udziałów gatunków wynoszą w niektórych przypadkach do 115%. Pożądanego składu gatunkowego nie da się osiągnąć z przyczyn czysto matematycznych.

W §29 pkt 2h zalecono "unikanie zastosowania ciężkiego sprzętu zrywkowego" To znaczy, że jego zastosowanie jednak się w niektórych przypadkach przewiduje?

W §29 pkt 2k nakazano "pozostawić bez zabiegów...  szuwarowiska i dzikie łaki oraz inne powierzchnie nieleśne... stanowiące bazę żerowa zwierzyny płowej i żubra". Jak to się ma do zapisów w §23 pkt 2 oraz §30, mówiących o zapobieganiu ich zarastania i o wykaszaniu fragmentów?.

Zapisy w §31 pkt 4) i 5), a także w §32 30 i 6) są gołosłowne, wobec nie zaplanowania w załączniku 2 ŻADNYCH odpowiednich zadań ochronnych.

Zapis §32 pkt 4) jest eufemizmem na określenie polowań,  prowadzonych w celu "redukcji zwierzyny". Czy to jest naprawdę konieczne, jeżeli w sąsiednim Rezerwacie Ścisłym nie poluje się i nic złego się nie dzieje?? Poza tym, czy na pewno jest to element "ochrony gatunków zwierząt dziko występujących"?

Jakie obce gatunki zwierząt stanowią w BPN zagrożenie dla gatunków rodzimych (§32 pkt 5) i czy naprawdę konieczna (i możliwa) jest ich eliminacja??

Ani w § 32, ani w ogóle w całym planie nie ma żadnych śladów tradycyjnego, specyficznego dla BPN zadania - ochrony stada żubrów w Puszczy Białowieskiej, tak wolnościowego jak i utrzymywanego w hodowli zamkniętej.  Dlaczego? Brak takiego zapisu oznacza, że zgodnie z planem ochrony Park ma się tym nie zajmować. Czy taka była intencja autorów planu? Po co w takim razie w utrzymywać w powierzchni i strukturze Parku OHŻ, jeżeli w planie ochrony nie przewidziano żadnych zadań dla tego Ośrodka.

W § 37 zapisano ustalenie "wspierać wykorzystanie odnawialnych źródeł energii". Obejmuje to również ewentualne wiatraki lub elektrownię wodną.

Zakaz postulowany w § 36 pkt 3 obowiązuje, i to w całej Polsce. Nie ma powodu, by dodatkowo żądać "wprowadzenia go planu zagospodarowania przestrzennego"

Obecne sformułowanie § 36 pkt 4 jest bezprawne. Wydania pozwolenia na budowę nie można uzależniać od takiego, a nie innego sposobu rozwiązania gospodarki wodno-ściekowej. Wydanie pozwolenia na budowę nie ma charakteru uznaniowego, lecz jego podstawą jest tylko zbadanie zgodności projektu budowlanego z prawem oraz z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Można natomiast wymóg w tym zakresie wpisać jako treść ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przez co stanie się on wiążący dla decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jednak, jeżeli planem ochrony ustala się obowiązek wpisania do miejscowego planu zagospodarowania takiego wymogu, to trzeba już tutaj określić tereny, jakich on dotyczy, a nie postulować dopiero "określenie tych terenów". 

W §39 zapisano wprowadzenie zakazu polowania w otulinie Parku za pomocą planów zagospodarowania przestrzennego. Tymczasem zagadnienie dopuszczalności polowania nie jest w ogóle przedmiotem regulacji planu zagospodarowania przestrzennego. Taki zakaz jest możliwy i celowy do wprowadzenia nie przez zapis w planie zagospodarowania przestrzennego, a przez ustanowienie przez Ministra strefy ochrony zwierząt łownych w trybie Art 14 pkt 5a ustawy o ochronie przyrody.